Με το όνομα της Κίρα Νάιτλι έρχονται αυτόματα στον νου εικόνες από τη βικτοριανή εποχή ή παραμύθια με πριγκίπισσες και κάστρα. Τρυφερή, με γλυκά και ωραία χαρακτηριστικά, διάφανο δέρμα, ζεστά καστανά μάτια, η ηθοποιός εκπέμπει μια αίσθηση ονειρική, ρομαντική. Δεν είναι τυχαίο ότι την έχουμε απολαύσει σε ταινίες εποχής, όπως «Βασιλιάς Αρθούρος» (2004), «Περηφάνια και προκατάληψη» (2005), «Εξιλέωση» (2007), «Η δούκισσα» (2008), «Αννα Καρένινα» (2012).
Ωστόσο, η Νάιτλι έχει και την άλλη της πλευρά, τη δυναμική, φιλόδοξη, ακόμα και σκληρή. Τυχαίο δεν είναι επίσης ότι η ηθοποιός έγινε γνωστή παίζοντας την ποδοσφαιρίστρια στο «Κάν’ το όπως ο Μπέκαμ» (2002), ότι τη χαρήκαμε σαν τολμηρή πειρατίνα στους «Πειρατές της Καραϊβικής» ή ότι στην τελευταία της ταινία υποδύεται τη φεμινίστρια συγγραφέα Κολέτ, που έδρασε στις αρχές του 20ού αιώνα.
• Πιστεύετε ότι έχετε γεννηθεί με την αυτοπεποίθηση που είχε και η συγγραφέας;
Πιστεύω πως η κατάκτηση της αυτοπεποίθησης έρχεται ύστερα από μια μακροχρόνια διαδικασία. Δεν νομίζω ότι η Κολέτ ήταν άφοβη, είχε όμως το κουράγιο να αντιμετωπίσει και να ξεπεράσει τους φόβους της.
• Η ταινία πραγματεύεται το θέμα της σχέσης των φύλων και των κοινωνικών προσδοκιών που αντιστοιχούν στον άνδρα και τη γυναίκα. Μπορείτε να συνδέσετε το θέμα με τη δική σας εμπειρία;
Πρόκειται για το θέμα που αντικατοπτρίζεται σε όλη μου τη δουλειά και που αποτελεί πόλο ενδιαφέροντος για μένα. Στην εποχή της, ο περίγυρος έβλεπε την Κολέτ σαν ανδρόγυνη. Πώς το δείχνεις όμως αυτό σε ένα σύγχρονο κοινό όταν φοράς τουαλέτες εποχής; Βρήκαμε, παρ’ όλα αυτά, τρόπους να εκφράσουμε το αρσενικό στοιχείο με κινήσεις.
Αν προσέξετε, οι γυναίκες συνήθως κάθονται με τα πόδια και τα χέρια σταυρωτά, προσπαθώντας να πιάσουν λιγότερο χώρο, αντίθετα με τους άνδρες οι οποίοι απλώνουν τα πόδια τους διεκδικώντας άπλετο χώρο. Δουλέψαμε λοιπόν πολύ το πώς η Κολέτ έφτασε να διεκδικεί τον χώρο της με τις κινήσεις της. Και μ’ αρέσει αυτή η ανδροπρέπειά της… Φαίνεται να μας λέει: Δεν θέλω να δικαιολογηθώ για το εγώ μου, για τις ανάγκες και τις επιθυμίες μου, αλλά θα σας κάνω να με δεχθείτε έτσι όπως είμαι. Φορούσε μάλιστα ανδρικά ρούχα, κάτι που στην εποχή της ήταν παράνομο.
Στην ταινία υπάρχουν πολλές αναφορές στο θέμα της σχέσης των φύλων, κάτι πολύ συνηθισμένο και στις μέρες μας όπου ανακαλύπτουμε ότι πολύ λίγοι από μας, άνδρες και γυναίκες, ταιριάζουν στα αρχετυπικά καλούπια… Οταν ήμουν μικρή κι έπαιζα στην παιδική χαρά, είχα την αίσθηση ότι θα γίνω άνδρας. Εμείς τα κορίτσια είχαμε το πάνω χέρι στα παιχνίδια, ενώ οι άνδρες είχαν το πάνω χέρι στον κόσμο, άρα τα κορίτσια γίνονται άνδρες.
• Αν ερχόσασταν στον κόσμο ξανά, θα προτιμούσατε να γεννηθείτε άνδρας;
Οχι βέβαια! Οι λευκοί άνδρες έχουν τα πάντα στη διάθεσή τους. Είναι πολύ πιο ενδιαφέρον να αναγκαστείς να αγωνιστείς για τη θέση σου στον κόσμο!
• Η Κολέτ έζησε ένα μεγάλο διάστημα στη σκιά του άνδρα της που την εκμεταλλεύτηκε για το ταλέντο της. Υπήρξε ποτέ στη ζωή σας κάποια κατάσταση όπου νιώσατε να σας αδικούν εξαιτίας του φύλου σας;
Υπάρχει ένα κλισέ όπου η γυναίκα λειτουργεί σαν τη μούσα του άνδρα. Τη βρίσκω προσβλητική αυτή τη θεωρία, γιατί ούτε συνεργάστηκα ποτέ με κάποιο σκηνοθέτη που ήθελε να με έχει σαν μαριονέτα αλλά ούτε σχηματίστηκα υπό την επιρροή κάποιου. Οι εμπειρίες μου είναι εμπειρίες συνεργασίας, το μόνο που έχει για μένα πραγματική αξία.
• Παρατηρώντας τους ρόλους σας, όπως στην ταινία του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ «Μια επικίνδυνη μέθοδος», που διαδραματίζεται στις αρχές του 20ού αιώνα, ή στην «Εξιλέωση» στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, πώς βλέπετε την εξέλιξη της γυναίκας;
Η ταινία του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ έχει να κάνει με τη σεξουαλικότητα της γυναίκας. Εκείνα τα χρόνια οι γυναίκες είχαν άγνοια για τη σεξουαλικότητά τους. Μάλιστα η κατάσταση της υστερίας ήταν απόρροια της διασύνδεσης της γυναικείας σεξουαλικότητας με τον διάβολο. Αντίθετα στην «Εξιλέωση» η σεξουαλικότητα της ηρωίδας είναι ελεύθερη.
Επιστρέφοντας στην Κολέτ, όπου ο άνδρας κλέβει τις λέξεις της γυναίκας του για το δικό του συμφέρον, βλέπουμε ακόμα ένα είδος αποσιώπησης των γυναικών. Γενικά αιωρείται στον αέρα η αίσθηση ότι οι ιστορίες των γυναικών δεν αξίζουν όσο των ανδρών. Αν κάποιος άνδρας τυχαίνει να γράφει γυναικείους χαρακτήρες καλά, τότε τον ονομάζουμε ιδιοφυΐα. Αν όμως μια γυναίκα κάνει το ίδιο, λέμε ότι είναι καλή στην αυτοβιογραφία. Αυτός ο διπλός πήχης ισχύει ακόμα και τώρα, αν και έχουμε αρχίσει πια να το συνειδητοποιούμε.
• Πρόσφατα γίνατε μητέρα και σύζυγος. Αισθάνεστε άνετα στους νέους αυτούς ρόλους της ζωής σας;
Οταν απέκτησα την κόρη μου ήθελα να γίνω μητέρα και διάλεξα να είμαι με τον άνθρωπο που αγαπώ πολύ. Είμαι μητέρα, δεν παίζω τον ρόλο της μητέρας. Αν και σίγουρα θα κάνω λάθη και θα έχω σκαμπανεβάσματα. Η διαφορά με την Κολέτ είναι ότι αυτή αισθάνεται πως «παίζει» τη μητέρα και τη σύζυγο. Εγώ δεν αισθάνομαι έτσι – απλά είμαι.
• Εχει αλλάξει η ζωή σας;
Ναι, γιατί πια αισθάνομαι ότι… δεν δίνω δεκάρα. Οταν έχεις παιδί τελειώνουν τα ψέματα. Θέλω να πετύχει η ταινία, αν όμως δεν πετύχει, δεν θα είναι το τέλος του κόσμου για μένα… Οταν ενηλικιώνεσαι ξαφνικά καταλαβαίνεις τι είναι σημαντικό και τι δεν είναι.
