Κέρδισε το στοίχημα ο Ζάεφ

Με 80 ψήφους υπέρ έναντι 39 κατά υπερψηφίστηκε αργά χθες το βράδυ στην ολομέλεια της Βουλής της ΠΓΔΜ η πρόταση της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ζόραν Ζάεφ και άναψε το πράσινο φως να προχωρήσουν οι συνταγματικές αλλαγές στο πνεύμα της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Ο Ζόραν Ζάεφ απέδειξε πως έχει τη στόφα ενός μεγάλου ηγέτη καθώς πέτυχε αυτό που όλοι εκτιμούσαν ως αδύνατο. Τώρα ανοίγει πλέον ο δρόμος για να ολοκληρωθεί η συνταγματική μεταρρύθμιση με την αλλαγή του συνταγματικού ονόματος της χώρας από «Δημοκρατία της Μακεδονίας» σε «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» και την τροποποίηση του προοιμίου του συντάγματος και δύο άρθρων, όπως ρητά αναφέρεται στη Συμφωνία των Πρεσπών. Πρόκειται για μια πολύ μεγάλη νίκη των δημοκρατικών μεταρρυθμιστικών και μετριοπαθών δυνάμεων στη γειτονική χώρα και για μια έμπρακτη απόδειξη πως υπάρχει η βούληση να ζήσουμε οι λαοί της περιοχής δίπλα δίπλα, με πνεύμα συνεργασίας και φιλίας.

Η χθεσινή ψηφοφορία ήταν μεν αποφασιστικής σημασίας, όμως αποτελεί μόνο την αρχή της διαδικασίας των συνταγματικών αλλαγών οι οποίες αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός των επόμενων 100 ημερών, με μια τελική ψηφοφορία στην οποία επίσης θα απαιτηθεί αυξημένη πλειοψηφία τουλάχιστον 80 θετικών ψήφων. Εφόσον όλα εξελιχθούν θετικά, θα ακολουθήσει η ψηφοφορία στην ελληνική Βουλή για να ανοίξει ο δρόμος για την ένταξη της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ και να αρχίσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε.

Το χθεσινό αποτέλεσμα δεν ήρθε εύκολα και το αμφισβήτησε το εθνικιστικό κόμμα, το οποίο ήδη από χθες το απόγευμα άρχισε να θέτει θέμα νομιμότητας της διαδικασίας, καθώς, όπως ισχυρίστηκε, ο κανονισμός της Βουλής δεν επιτρέπει σύγκληση της ολομέλειας μετά τις 18.00. Επιτρέπεται μόνο αν ο πρόεδρος της Βουλής εκδώσει σχετική απόφαση, η οποία, σύμφωνα με το VMRO – DPMNE, δεν είχε υπογραφεί μέχρι τις 18.30, οπότε και το εθνικιστικό κόμμα κάλεσε τους βουλευτές του να αποχωρήσουν από τη Βουλή. Την ίδια ώρα, ο εκπρόσωπος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος ζήτησε από τον γενικό εισαγγελέα να διερευνήσει καταγγελίες ότι ορισμένοι βουλευτές εκβιάστηκαν, απειλήθηκαν ή εξαγοράστηκαν προκειμένου να επηρεαστεί η ψήφος τους. Τις καταγγελίες αυτές απέρριψε ως εντελώς αβάσιμες η κυβέρνηση.

Η Ολομέλεια της Βουλής ήταν προγραμματισμένο να αρχίσει χθες στις 12 το μεσημέρι, μετά ανακοινώθηκε η μετάθεσή της για τις 3 μ.μ. και στη συνέχεια για τις 9 το βράδυ τοπική ώρα (δέκα ώρα Ελλάδος) ενώ τελικά η ψηφοφορία διεξήχθη λίγο πριν από τα μεσάνυχτα.

Από το πρωί της Παρασκευής οργίαζαν οι φήμες ότι η κυβερνητική πρόταση για να ξεκινήσει η διαδικασία των συνταγματικών αλλαγών είχε βρει την απαραίτητη υποστήριξη από βουλευτές της αντιπολίτευσης. Μέχρι τότε, ο επίσημος συσχετισμός των ψήφων ήταν 72 βουλευτές υπέρ της κυβερνητικής πρότασης (το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα SDSM του Ζόραν Ζάεφ, όλα τα αλβανικά κόμματα και οι βουλευτές των εθνοτικών ομάδων) απέναντι στο μέτωπο των ενάντιων της Συμφωνίας των Πρεσπών, τους 48 βουλευτές του συνασπισμού της εθνικιστικής αντιπολίτευσης του VMRO-DPMNE.

Ο σκληρός πυρήνας των εθνικιστών, περί τους 30 βουλευτές του VMRO-DPMNE, αντιδρώντας στις φήμες ότι υπάρχουν αποσκιρτήσεις από τις τάξεις του κόμματος, συγκεντρώθηκε το μεσημέρι σε αίθουσα του Κοινοβουλίου και έδωσε συνέντευξη Τύπου, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να συναινέσουν σε αλλαγή του συνταγματικού ονόματος της χώρας και ότι θα απορρίψουν την πρόταση της κυβέρνησης.

Οι βουλευτές του VMRO-DPMNE ανακοίνωσαν επίσης ότι αποφάσισαν «να αποποιηθούν του δικαιώματος συμμετοχής στην άκαρπη συζήτηση που διεξάγεται στο Κοινοβούλιο», τόνισαν ότι απέσυραν τα ονόματά τους από τον κατάλογο των ομιλητών και ζήτησαν να διεξαχθεί αμέσως η σχετική ψηφοφορία. Εδειχναν να βιάζονται γιατί είχαν την πληροφορία ότι ο Ζάεφ, παρά τα όσα διαδίδονταν, δεν είχε ακόμη εξασφαλίσει τους 80 βουλευτές και πως σε παρακείμενα γραφεία παιζόταν ένα θρίλερ με πρωταγωνιστές δύο ή τρεις βουλευτές οι οποίοι ακόμη έδειχναν να ταλαντεύονται.

Ομως τελικά, λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, η κυβέρνηση πέτυχε την πλειοψηφία που αναζητούσε εδώ και μήνες και κατάφερε να κερδίσει την πρώτη αποφασιστική ψηφοφορία. Στην επίτευξη αυτού του αποτελέσματος συνέβαλαν και οι δυτικοί ηγέτες και ιδίως οι Αμερικανοί, οι οποίοι έριξαν όλο τους το βάρος ώστε να κρατηθεί ζωντανή η Συμφωνία των Πρεσπών και να αποφευχθούν οι πρόωρες εκλογές στην ΠΓΔΜ.

Λίγο πριν από την ψηφοφορία, ο βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Ματ Πάλμερ, δήλωνε από το Βελιγράδι ότι δεν υπάρχει κανένα εναλλακτικό σχέδιο για την ΠΓΔΜ, παρά μόνο η πλήρης υλοποίηση της Συμφωνίας των Πρεσπών και η ψήφιση των συνταγματικών αλλαγών με την πλειοψηφία των 80 βουλευτών.

Ο κ. Πάλμερ αναμένεται να φτάσει τη Δευτέρα στα Σκόπια, όπου θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ, τον υπουργό Εξωτερικών Νίκολα Ντιμιτρόφ και την ηγεσία της αντιπολίτευσης και θα έχει στην ατζέντα του τη Συμφωνία των Πρεσπών και τις μεταρρυθμίσεις στην ΠΓΔΜ. Στη συνέχεια, στο πλαίσιο της περιοδείας του στην περιοχή, είναι πιθανόν να επισκεφθεί και την Αθήνα.