Στις 14/5/2018, στο πλαίσιο των Εκπαιδευτικών και Κοινωνικών Δράσεων της ΕΛΣ και με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστόπουλου και του ΚΠΙΣΝ, παρουσιάστηκαν στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ οι «Διδυμάνες» σε μουσική Δήμητρας Τρυπάνη και κείμενα Φαίης Λύχνου, Σπύρου Μπογδάνου.
Το έργο δημιουργήθηκε και πρωτοπαρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Παξών με μέλη της τοπικής χορωδίας Παξών και φοιτητές χορωδιακού τραγουδιού και εκτέλεσης μουσικών οργάνων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου (2015).
Το αυτό επαναλήφθηκε στην Κέρκυρα με διαφορετική ομάδα ντόπιων εκτελεστών, που διδάχτηκαν το έργο εξ αρχής (2016). Για την παράσταση στην Αθήνα δημιουργήθηκε νέο 36μελές νεανικό φωνητικό σύνολο, μέλη του οποίου έπαιξαν μουσικά όργανα (βιολιά, τσέλο, κρουστά, τσέμπαλο). Στην εκτέλεση συμμετείχε ως αφηγήτρια η Σία Λύχνου. Διηύθυνε η συνθέτρια.
Αποτελούμενο από έναν θεατρικό μονόλογο στον οποίο παρεμβάλλονται επτά μουσικά κομμάτια –πέντε παραδοσιακά και δύο σε ποίηση της Παξινής Ευτυχίας Μάστορα- το έργο αντλεί υλικό από το ομώνυμο διήγημα του Σπύρου Μπογδάνου, που βασίζεται σε αληθινή ιστορία από την κοινωνία των Παξών του 19ου αιώνα, διατηρώντας την παξίτικη ντοπιολαλιά. Δύο γυναίκες –μια προικισμένη πλούσια αλλά στέρφα αστή και μια αγρότισσα/κολίγα- ενώνουν τις μοίρες τους, μέσα από ένα δύσκολο, ασυνήθιστο ταξίδι ζωής όπου κυριαρχούν αγάπη, συγχώρεση και αυτοθυσία.
Ευανάγνωστο, απλής δραματουργικής δομής, συγκινησιακά άμεσο, το έργο λειτουργεί αβίαστα, αναπλάθοντας το παραδοσιακό υλικό –αφήγηση, λόγο, μουσική- με αγάπη, εκλύοντας έντονη συγκίνηση. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η μελωδικορυθμικά σφριγηλή μουσική γλώσσα στην οποία αποδίδονται μεταπλασμένα αλλά αναγνωρίσιμα παραδοσιακά τραγούδια από Παξούς, Κέρκυρα, Κρήτη, Λέσβο.
Η μουσική συνομιλεί με τον μινιμαλισμό και, μακρόθεν, με τον χορωδιακό Γιάνατσεκ! Αρτια προετοιμασμένες, διαποτισμένες με τη γεμάτη νεανική αδρεναλίνη συμμετοχή της πολυμελούς χορωδιακής ομάδας που τραγουδούσε παράγοντας ρυθμική συνοδεία με συγχρονισμένο χειροκρότημα, ποδοκρότημα κ.λπ., οι «Διδυμάνες» έφεραν στα ακούσματά μας κάτι σπάνιο και συναρπαστικό από το ανθεκτικό αρχαίο απόθεμα του παραδοσιακού πολιτισμού.
Κ. Κριτσωτάκης: «Raven revisited»
Στις 9/6/2018, στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής», παρακολουθήσαμε την πρώτη παρουσίαση της νέας όπερας δωματίου του Κωστή Κριτσωτάκη (γεν. 1973) «Raven revisited» σε παραγωγή της ομάδας «The Medium Project» (ίδρ. 2013). Το κείμενο του έργου συνέθεσε η Νίνα Ράπτη συνδυάζοντας ποιήματα του διάσημου Αμερικανού ποιητή της βικτοριανής εποχής Εντγκαρ Αλαν Πόε (1809-1849).
Την παράσταση σκηνοθέτησε η Ράια Τσακηρίδη και διηύθυνε ο Ανδρέας Τσελίκας. Οπως και στις προηγούμενες παραγωγές της ομάδας («Trouble in Tahiti», «The Shell Game», «Το Μέντιουμ» κ.ά.), το όλον είχε κλίμακα διάρκειας και μέσων «minimal».
Πέραν των δεδηλωμένων στόχων –«πειραματισμός, εφευρετικότητα και δημιουργικότητα με σκοπό να έρθει η όπερα πιο κοντά στο ευρύ κοινό και να αναδειχθούν οι αξίες της στη σημερινή πραγματικότητα»- θα λέγαμε ότι πρόκειται για τυπικά χαρακτηριστικά καλλιτεχνικής πρότασης προσαρμοσμένης στο δύσκολο περιβάλλον της οικονομικής και πολιτιστικής κρίσης, που καθιστά απαγορευτικές τις παραγγελίες/παραγωγές μουσικών έργων για κανονικά, πολυμελή σύνολα και πλήρως ανεπτυγμένη σκηνική διάσταση.
Δομημένο σε τρία μέρη, με το «Κοράκι» στη μέση, το αγγλόφωνο «Raven revisited» συνδύασε στοιχεία μουσικού θεάτρου και (αγγλόφωνου) μιούζικαλ. Εκτυλίχθηκε ως αφήγηση της συνοψισμένης εμπειρίας ζωής του ποιητή, συνδυάζοντας συμβολική/μιμική σκηνική δράση, χορό, πρόζα/απαγγελία, απλό στροφικό τραγούδι και απλή συμβατική μουσική συνοδεία.
Η «νεορομαντικού» ύφους παρτιτούρα προβλέπει δύο τραγουδιστές, έναν αφηγητή, χορωδιακό σύνολο και πιάνο. Εγγραφόμενα χαλαρά στο περιβάλλον της βικτοριανής αισθητικής των μέσων του 19ου αιώνα –ένθεν και το επισχολιαστικό «revisited»- ακρόαμα και θέαμα απέπνεαν μιαν υπογραμμισμένα νοσηρή «γοτθική» ατμόσφαιρα τρόμου, με κυρίαρχη την παρουσία του θανάτου και της παραισθησιακής διολίσθησης στην τρέλα και το παραλήρημα.
Οι οκτώ μονωδοί (Μαριλένα Χρυσοχοΐδη, Γιώργος Παπαδημητρίου, Στρατής Στηλ, Πέννυ Δεληγιάννη, Αννυ Φασσέα, Λεονώρα Γαϊτάνου, Νίκος Ζιάζιαρης, Ηλίας Καπάνταης) απέδωσαν πειθαρχημένα και με ακρίβεια τη σύνθετη σκηνοθεσία (πρόζα, τραγούδι, χορός, μιμική) και την άμεσης απήχησης μουσική του Κριτσωτάκη. Ακριβής, αδιάλειπτα υποστηρικτική στους τραγουδιστές ήταν η συνοδεία στο πιάνο από τον Θοδωρή Ιωσηφίδη.
