Το ερώτημα που μου έθεσε το κείμενο του Γιάννη Δραγασάκη με τίτλο «Ακηδεμόνευτος στοχασμός, αισιοδοξία της σκέψης και στρατηγική της Αριστεράς», με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του Αριστείδη Μπαλτά, συνίσταται στο κατά πόσο θα όφειλα να το ακούσω σαν απολογισμό της κυβερνητικής του εμπειρίας ή σαν αυτοκριτική για την εμπειρία αυτή με αισιόδοξο, ακηδεμόνευτο τρόπο.
Στα σημεία, μάλιστα, όπου ο Δραγασάκης αναγνωρίζει πως η Αριστερά «υποτιμούσε το θέμα “τι να κάνουμε” στην εξουσία», με υποχρέωσε να σκεφτώ ότι η αναβαλλόμενη δικαίωση της Αριστεράς θα μπορούσε να συντελεστεί όταν το αποτέλεσμα της, μεσσιανικής υφής, πολιτικής της θεωρίας θα την καθιστούσε πολιτική θεωρία με μετασχηματιστικές επιδιώξεις, όχι μόνο κανονιστικές αλλά και ρεαλιστικές. Θα ήταν δηλαδή εξίσου αξιόπιστη με «την εμπειρογνωμοσύνη ενός ειδικού». Θα μπορούσε; Ή τότε η Αριστερά θα ήταν «ειδική» Αριστερά;
Στην απορία μου αυτή, που υπονοεί μια σειρά άλλων ερωτημάτων, ρητά διατυπωμένων από τον Δραγασάκη («πώς διατηρείς μια διαλεκτική τακτικής-στρατηγικής που δεν θα υπονομεύει τη δεύτερη έναντι της πρώτης; Πότε υποχωρείς; Πότε συμβιβάζεσαι; Πώς ορίζεις τη στιγμή που το “μετά” θα είναι αργά και το “πριν” θα είναι ανώριμο; Πώς καλλιεργείς έναν τρόπο άσκησης της εξουσίας ο οποίος θα είναι διακριτά αριστερός;»), η απάντηση δεν έχει δοθεί.
Και όχι γιατί «η πάλη μέσα στους κυβερνητικούς θεσμούς δεν έχει μια αναπότρεπτη έκβαση», ούτε γιατί «δεν είναι απαραίτητο μια ήττα ή μια οπισθοχώρηση να δημιουργούν μια γραμμική πορεία προς την κρατικοποίηση ή τη μετριοπάθεια» αλλά διότι η «χρονικότητα» δεν ταυτίζεται με τη χρονικότητα του κόμματος, παρά «με εκείνη τη στιγμή συμπύκνωσης των επιμέρους καθεστώτων χρόνου», την οποία ονομάζω «ρυθμολογία», και της οποίας ο Δραγασάκης μάς καλεί «να μάθουμε τους ρυθμούς της». (Χορεύοντας με τους λύκους;)
Το ζήτημα όμως είναι ο διαρκής ετεροχρονισμός και η συνεχής αναβολή του αριστερού προτάγματος από μια αριστερή κυβέρνηση, που έμαθε να χορεύει και που, εμπλεκόμενη στον χορό, αφήνει να παρεισδύσει στη θέση της ως αναπλήρωμα αυτό που προηγουμένως έχει εξαφανιστεί: το αριστερό της πρόγραμμα.
Μια αριστερή κυβέρνηση δηλαδή, που αναπληρώνει ό,τι αθετεί και που το «ολοκληρώνει» τη στιγμή που το αφήνει ελλιπές. Είναι, άραγε, εξαιτίας του ότι η Αριστερά, ακόμη κι όταν κυβερνά, είναι διαρκώς εσόμενη; Μια τέτοια παραδοχή, ωστόσο, από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης -παρά την εκ των πραγμάτων «βίαιη ωρίμανσή» του- θα προσέδιδε στον στοχασμό του στοιχεία της αριστερής μελαγχολίας.
Τώρα σε ό,τι ο Δραγασάκης αποκαλεί «πολιτικό αναχωρητισμό με βαθιά αντιπολιτικά χαρακτηριστικά», εγώ διακρίνω έναν ακόμη τρόπο συμμετοχής σ’ ένα παρόν ανασυγκροτημένο ήδη από τα λάθη του παρελθόντος (της Αριστεράς). Πρόκειται προφανώς για το παρόν όποιου αναγνωρίζει στη λογική των επιχειρημάτων του εκείνο το ετερογενές πεδίο δυνάμεων που την αναιρούν, αφήνοντας στη θέση τους το «ανεπίκριτο»: ούτε ταυτότητες απόψεων ούτε συγκρούσεις διαφοροποιητικές αλλά συνδηλώσεις της πληρότητας που επιβεβαιώνουν την έλλειψή της.
Ολόκληρο το κείμενο του Γ. Δραγασάκη δημοσιεύτηκε χθες στην «Αυγή»
