Εφιάλτες από το παρελθόν ξύπνησε στους –χαροκαμένους από τους ξένους «σωτήρες»– Αργεντινούς η απόφαση του δεξιού προέδρου Μαουρίσιο Μάκρι να προσφύγει ξανά στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για νέο «πακέτο διάσωσης», 17 χρόνια μετά τη στάση πληρωμών και την ουσιαστική έξωση του Ταμείου από τη χώρα. Μια απόφαση που βέβαια δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη, αφού ο «μεταρρυθμιστής» Μάκρι έχει κάνει τα πάντα από τότε που ανήλθε στην εξουσία, το 2015, για να γονατίσει ξανά την οικονομία και να την οδηγήσει ικέτιδα στους ίδιους ξένους πιστωτές-«οικονομικούς δολοφόνους» που την οδήγησαν στην καταστροφή.
Η «αυτοεκπληρούμενη προφητεία» του Μάκρι, ότι δηλαδή η μόνη λύση για τα δημοσιονομικά προβλήματα της χώρας είναι η επιστροφή στους δανειστές, επισπεύσθηκε βέβαια από δύο παλαιότερες αποφάσεις του. Η πρώτη ήταν να αποπληρώσει 9,3 δισεκατομμύρια δολάρια στα κερδοσκοπικά κεφάλαια, προκειμένου να τερματιστεί η σύγκρουση μαζί τους για το χρεοστάσιο του 2001, για να μπορέσει να πάρει τη δεύτερη και φαρμακερή, δηλαδή να ξαναβγεί στις αγορές για να δανειστεί πάνω από 50 δισ. δολάρια, με νέες εκδόσεις ομολόγων.
Αυτό το νέο χρέος, όμως, τώρα τον «αναγκάζει» να ξαναπέσει στα πόδια του ΔΝΤ, καθώς οι αγαπημένες του αγορές κάνουν ξανά την οικονομία να «ουρλιάξει» – με την ισοτιμία του πέσο να υποχωρεί συνεχώς (-20% έναντι του δολαρίου από την αρχή της χρονιάς, παρά τις διαδοχικές, πανικόβλητες τον τελευταίο καιρό αυξήσεις επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα, που τα έφτασε στο 40%!) και τις τιμές βασικών προϊόντων να αυξάνονται σχεδόν σε καθημερινή βάση, ενώ ο πληθωρισμός «τρέχει με χίλια», πάνω από 25% ετησίως.
Ολα θυμίζουν 2001 – με τη διαφορά πως τότε η καταστροφή πυροδοτήθηκε από την ασφυκτική πρόσδεση του πέσο στο δολάριο, κατ’ εντολή του ΔΝΤ, ενώ τώρα το «ελεύθερο» πέσο καταρρέει έναντι του δολαρίου, συμπαρασύροντας τους άλλους δείκτες. Η Αργεντινή έπαθε, αλλά δεν έμαθε – και τώρα ξαναπέφτει στην ίδια παγίδα.
Ο Μάκρι φυσικά θα πληρώσει πανάκριβα το σύντομο τηλεοπτικό διάγγελμα με το οποίο ανακοίνωνε την επιστροφή στο ΔΝΤ, αφού εκτός των άλλων καταρρίπτει μόνος του –εκτός από το σαθρό «success story» που συνόδευε όλες τις σκληρές «μεταρρυθμίσεις» του– και το αφήγημα ότι η διαφθορά και η κακοδιαχείριση από τις κυβερνήσεις του ζεύγους Κίρτσνερ ευθύνονται για όλα τα οικονομικά δεινά της χώρας.
Αν ισχύουν μάλιστα οι πληροφορίες για «πιστωτική γραμμή» ώς και 30 δισ. δολαρίων από το Ταμείο, είναι βέβαιο πως θα συνοδεύεται από νέες σκληρές περικοπές και «μεταρρυθμίσεις», δηλαδή ξεπούλημα δημόσιας περιουσίας. Ηδη τα «όρνεα» –οι εκπρόσωποι των αρπακτικών επενδυτικών κεφαλαίων «vulture funds»– κάνουν κύκλους πάνω από τα αργεντίνικα «φιλέτα»…
Το λαομίσητο Ταμείο, βέβαια, υποστηρίζει ότι έχει αλλάξει χαρακτήρα μετά το 2001 και έχει παραδεχτεί –διά στόματος και της Κριστίν Λαγκάρντ, που όλως τυχαίως επισκέφτηκε πρόσφατα το Μπουένος Αϊρες, καλεσμένη από τον Μάκρι– ότι η λανθασμένη επιμονή των φωστήρων του στο ανελαστικό «κλείδωμα» του πέσο με το δολάριο παρέτεινε την κρίση και συνέβαλε στην κατάρρευση της χώρας και τη σοκαριστική φτωχοποίηση εκατομμυρίων «νοικοκυραίων».
Αλλά κανείς στην Αργεντινή, με εξαίρεση τους φανατικούς νεοφιλελεύθερους σαν τον δισεκατομμυριούχο Μάκρι, δεν πιστεύει πως το ΔΝΤ «έχει αλλάξει» – αντίθετα, η συντριπτική πλειονότητα των ντόπιων Αργεντινών, περιλαμβανομένων και πολλών ψηφοφόρων του Μάκρι, κάνουν λόγο για άνευ όρων παράδοση της χώρας.
«Ολα ακριβαίνουν και δεν τα βγάζω πέρα. Εγώ είμαι κατά των Κίρτσνερ, γιατί τα έκλεψαν όλα, όμως ο Μάκρι είπε πως θα αλλάξει τα πάντα και απεναντίας δεν έκανε τίποτα. Είχα ψηφίσει Μάκρι και τώρα το μετανιώνω», λέει χαρακτηριστικά ένας από τους… κοψοχέρηδες Αργεντινούς ψηφοφόρους της Δεξιάς.
Δυστυχώς, τη μεγαλύτερη ευθύνη έχει πράγματι το ζεύγος Κίρτσνερ και ιδιαίτερα η Κριστίνα. Κι αυτό γιατί στα σχεδόν 12 χρόνια που κυβέρνησαν τη χώρα, μετά τη χρεοκοπία, δεν προχώρησαν σε ριζικές τομές στο παραγωγικό μοντέλο που θα άμβλυναν τις τεράστιες ανισότητες και θα δικαίωναν τον χαρακτηρισμό της «αριστερής» κυβέρνησης.
Και αυτό, αλίμονο, ισχύει για τις περισσότερες ρεφορμιστικές «κεντροαριστερές» και «αριστερές», όσο πατάει η γάτα, κυβερνήσεις της Λατινικής Αμερικής, που προσπαθούν να κάνουν απλά μια λίγο δικαιότερη διαχείριση ενός βαθιά άδικου καπιταλιστικού συστήματος. Για την Ευρώπη, έτσι κι αλλιώς, δεν το συζητάμε – ο όρος «αριστερή κυβέρνηση» έχει αντικαταστήσει το «Αλβανός τουρίστας» ως το συντομότερο ανέκδοτο.
Αγαπώ πολύ την Αργεντινή – τη χώρα του Τσε, του Μπόρχες και του… Μανού Τζινόμπιλι. Ισως γιατί δεν έχω ακόμη αξιωθεί να πάω, κι έτσι τρέφομαι με τον απόηχο των τάγκο του Γαρδέλ και του Πιατσόλα και με τους μακρινούς μύθους των «πορτένιος» του Μπουένος Αϊρες και των «γκάουτσος» της Παταγονίας.
Ενας από τους βασικούς λόγους, όμως, που την αγαπώ είναι γιατί όπως και η Ισλανδία είπε ένα μεγάλο «Οχι» στον βρόχο των πιστωτών και των μνημονίων τους, ανακτώντας, έστω και για μία μόνο δεκαετία, τη νομισματική και δημοσιονομική της εθνική κυριαρχία.
Σε αντίθεση με την περήφανη κατά τα άλλα Ελλαδάρα μας, άλλη μια αναλογικά μικρομεσαία «αναπτυγμένη» οικονομία που καταστράφηκε λόγω ανελαστικής πρόσδεσης σ’ ένα ισχυρότερο, κυρίαρχο νόμισμα, το ευρώ – αλλά ωστόσο τελικά συνθηκολόγησε με τους πιστωτές της, αντί να τους διαολοστείλει.
Το γεγονός ότι η «χώρα του ασημιού» σήμερα σύρεται, κόντρα στις επιθυμίες αλλά και τις πρόσφατες συλλογικές –και εφιαλτικές– μνήμες του λαού της, ξανά στον βωμό, αφήνει πολύ πικρή γεύση σε όσους από εμάς είδαν στην Αργεντινή, και γενικότερα στη λατινοαμερικανική «Αριστερά», έναν βιώσιμο εναλλακτικό δρόμο στον οικονομικό ιμπεριαλισμό των ισχυρότερων.
Θα κάτσουν, άραγε οι Αργεντινοί να παρακολουθήσουν άπρακτοι την επανάληψη της συμφοράς τους; Ή θα βγουν ξανά μαζικά στους δρόμους και θα στείλουν τον δισεκατομμυριούχο κύριο Μάκρι στο… ελικόπτερο, μαζί με την αγαπημένη του κυρία Λαγκάρντ;
Οι εκπαιδευτικοί ξεκίνησαν ήδη μεγάλες κινητοποιήσεις και οι μεταλλεργάτες ήδη εξασφάλισαν μεγάλες αυξήσεις έπειτα από δυναμικές απεργίες – ενώ οι υπάκουες ώς τώρα συνομοσπονδίες πιέζονται ασφυκτικά από τα κάτω για μια γενική απεργία μέσα στο Μάη. Για να δούμε…
