Ο Ντόναλντ Τραμπ πάτησε τελικά χθες το κουμπί ξεκινώντας τον εμπορικό πόλεμο με την Ευρωπαϊκή Ενωση και τις δύο μεγάλες γειτονικές του χώρες.
Ωρες πριν εκπνεύσει η προσωρινή εξαίρεση που είχε δοθεί χάριν των διαπραγματεύσεων, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι επιβάλλει από σήμερα το πρωί δασμούς (και) στις εισαγωγές χάλυβα-αλουμινίου από την Ε.Ε., τον Καναδά και το Μεξικό.
Ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου, Γουίλμπουρ Ρος, κατηγόρησε για την επιβολή των δασμών τους τρεις εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ που δεν προέβησαν στις αναγκαίες παραχωρήσεις, ενώ από την άλλη πλευρά δήλωσε ότι προσβλέπει σε… συνέχεια των διαπραγματεύσεων.
Οι δασμοί -25% επί των εισαγωγών χάλυβα και 10% επί των εισαγωγών αλουμινίου- είχαν ανακοινωθεί τον περασμένο Μάρτιο από τον Τραμπ.
Αποτελούν τη σημαντικότερη επιθετική κίνηση του Αμερικανού προέδρου σε βάρος κορυφαίων εμπορικών εταίρων του και απειλούν να προκαλέσουν ντόμινο αντιμέτρων το οποίο θα τινάξει διεθνές εμπόριο και παγκόσμια οικονομία στον αέρα.
Η πρώτη απάντηση ήρθε από το Μεξικό, το οποίο ανακοίνωσε την επιβολή ανταποδοτικών δασμών σε εισαγωγές χάλυβα, σωλήνων, τροφίμων και αγροτικών προϊόντων από τις ΗΠΑ. Μερικές ώρες αργότερα ο Καναδάς ανακοίνωσε την επιβολή ανταποδοτικών δασμών 12,8 δισ. δολαρίων σε εισαγόμενα αμερικανικά προϊόντα, προσφυγή στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και καταγγελία για παραβίαση της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου Β. Αμερικής (NAFTA).
Στην Ευρώπη, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, χαρακτήρισε τους αμερικανικούς δασμούς «ξεκάθαρο προστατευτισμό» και ανακοίνωσε και αυτός προσφυγή στον ΠΟΕ και τη λήψη αντιμέτρων τις επόμενες ώρες σε βάρος των ΗΠΑ.
Επίσης, η επίτροπος Εμπορίου Σεσίλια Μάλμστρομ -που ήταν ο εκπρόσωπος της Ε.Ε. στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ- αποκάλυψε ότι αλουμίνιο και χάλυβας δεν ήταν ο πραγματικός στόχος.
Οι δασμοί, όπως είπε, ήταν ο μοχλός πίεσης των Αμερικανών προκειμένου να αποσπάσουν παραχωρήσεις από τους Ευρωπαίους. Διεμήνυσε ότι η Ε.Ε. δεν κάνει με αυτόν τον τρόπο (εκβιασμό) τις δουλειές της και ότι αυτός δεν είναι ο τρόπος μεταξύ μακροχρόνιων εταίρων, φίλων και συμμάχων.
Από την πλευρά της, η βρετανική κυβέρνηση εξέφρασε τη βαθιά της…. απογοήτευση, ενώ ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μπρουνό Λε Μερ, δήλωσε ότι η Ευρώπη θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να δοθεί μια απάντηση.
Η Ε.Ε. έχει προαναγγείλει εδώ και καιρό ότι θα επιβάλει ως απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς αντίμετρα ύψους 2,8 δισ. ευρώ, πιθανότατα ώς τις 20 Ιουνίου.
Στα «κάγκελα» οι Γερμανοί
Αίσθηση προκάλεσε και η έντονη αντίδραση των Γερμανών, οι οποίοι μέχρι πρόσφατα ήταν ιδιαίτερα ήπιοι έναντι των ΗΠΑ. Η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ προειδοποίησε λίγο πριν από την ανακοίνωση της απόφασης των Αμερικανών ότι η Ε.Ε. θα απαντήσει με τρόπο «αποφασιστικό και ενιαίο», ενώ χαρακτήρισε αργότερα τους δασμούς παράνομους.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Οικονομικών Ολαφ Σολτς διεμήνυσε ότι «η απάντησή μας οφείλει να είναι ενιαία, ξεκάθαρη, ισχυρή και έξυπνη», ενώ ακόμη πιο σαφής, ο υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας είπε ότι «η απάντησή μας στο ‘‘Η Αμερική πρώτα’’ μπορεί μόνο να είναι το ‘‘Η Ευρώπη Ενωμένη’’»!
Η επίκληση της ευρωπαϊκής ενότητας από τους Γερμανούς αναδεικνύει το μέγεθος της ανησυχίας τους.
Η βασιζόμενη στις εξαγωγές οικονομία τους είναι η πρώτη που θα νιώσει τον πόνο ενός εμπορικού πολέμου. Μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων με την Ουάσινγκτον, το Βερολίνο αντιλαμβάνεται ότι από μόνο του δεν μπορεί να πιέσει επαρκώς τον Τραμπ να κάνει πίσω.
Χρειάζεται μαζί του όσο ποτέ άλλοτε και τους υπόλοιπους Ευρωπαίους εταίρους, ακόμη και τους «τεμπέληδες του Νότου», έτσι ώστε τα αντίμετρα να πονέσουν τους Αμερικανούς.
Διόλου τυχαία, η Μέρκελ δήλωνε χθες έτοιμη για συνεργασία με τη νέα ιταλική κυβέρνηση των ευρωσκεπτικιστών.
Την πήρε ο πόνος για τους φτωχούς
Από την πλευρά της πάντως, η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ, σκέφτεται τους… φτωχούς. Προειδοποίησε ότι εκείνοι θα την πληρώσουν περισσότερο.
«Αν διαταραχθεί το διεθνές εμπόριο, αν το επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ των οικονομικών παραγόντων μειωθεί σημαντικά, αυτοί που θα υποφέρουν περισσότερο είναι οι φτωχότεροι» είπε, εξηγώντας ότι δεν θα μπορούν να αγοράζουν καταναλωτικά είδη σε χαμηλές τιμές.
Πάντως οι δασμοί ξεσήκωσαν αντιδράσεις και στις ΗΠΑ και μάλιστα στο ίδιο το κόμμα του Τραμπ.
Ο Ρεπουμπλικανός Κέβιν Μπρέιντι, επικεφαλής μιας εκ των σημαντικότερων οικονομικών επιτροπών της Βουλής των Αντιπροσώπων, τόνισε ότι οι δασμοί πλήττουν λάθος στόχο, αφού το πρόβλημα με το άδικο εμπόριο χάλυβα και αλουμινίου δεν είναι το Μεξικό, ο Καναδάς και η Ευρώπη, αλλά η Κίνα.
Προειδοποίησε μάλιστα ότι ο Λευκός Οίκος θα χρειαστεί να λογοδοτήσει για τη βλάβη που προκαλούν οι δασμοί στις εγχώριες επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
