Τραπεζικό σύστημα...

Το τραπεζικό σύστημα, αυτός ο άσπονδος φίλος μας, από την εποχή των Σταυροφοριών, είναι ιταλικής σύλληψης. Οι κατάφρακτοι, πριν από την κάθοδό τους στους Αγίους Τόπους, εμπιστεύονταν τις οικονομίες τους στην τράπεζα για ασφάλεια και τις παραλάμβαναν ανατοκισμένες κατά την επιστροφή τους, αφότου στο μεταξύ η τράπεζα είχε επιχορηγήσει με επιτυχία το ναυτικό εμπόριο στους «νέους» δρόμους που οι Σταυροφορίες διάνοιγαν.

Εκτοτε, έως και προ της παγκοσμιοποίησης, ο τραπεζικός εθεωρείτο «λειτουργός» ασκών λειτούργημα υψίστης κοινωνικής σημασίας. Ο Ανταμ Σμιθ τη «φυσιοκρατική» θεωρία τού laissez faire δεν την επεξέτεινε στο τραπεζικό σύστημα, τουναντίον θεωρούσε πως μαζί με τον κολλυβισμό και τα εγγειοβελτιωτικά έργα συγκαταλεγόταν στις «νευραλγικές» αναπτυξιακές δράσεις που ήρμοζε «φυσικώς» να τελούν υπό τη διαχείριση του ηγεμόνος.

Μιλώντας, όμως, για εγγειοβελτιωτικά έργα, η Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία ανά τον κόσμο τα επιχορηγεί, ασκώντας εκ του καταστατικού της ρόλο «λειτουργού», εδώ και δύο δεκαετίες προσπαθεί να παρακινήσει την παράτολμη εμπορική τραπεζική να υιοθετήσει τα κριτήρια δανεισμού της (World Bank lending criteria). Κάθε δανειακό προϊόν, από το προϊόν καταναλωτικής και στεγαστικής πίστεως έως το αντίστοιχο της επιχειρηματικής, πρέπει να αντιμετωπίζεται με την ειδική του μελέτη βιωσιμότητας ( project finance feasibility study).

Κανόνες δικαίου αποδεχτοί από τα πεπολιτισμένα έθνη, όπως είναι λ.χ. η «απρόοπτη μεταβολή συνθηκών», η οποία σημειωτέον είναι απρόοπτη για αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη, συστήνουν τα αναγκαία θεμέλια κάθε γόνιμης επαναδιαπραγμάτευσης.

Π.χ., δανειολήπτης - ναυτιλιακός επιχειρηματίας, επικαλούμενος ως εγγύηση τα ναυλοσύμφωνά του, αντιμετωπίζει την αδυναμία ομαλής εκτέλεσής τους, διότι η νέα «κινηματική» κυβέρνηση του κράτους του όμορου εκείνου για το οποίο εκτελεί τις μεταφορές αποφασίζει μονομερώς να κλείσει τη διώρυγα που έως τότε αξιοποιείτο. Εν τοιαύτη περιπτώσει, γεννάται εκ των συνθηκών νέο διαπραγματευτικό περιβάλλον, το οποίο αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη καλούνται να διαχειριστούν με πραγματισμό, για να δυνηθούν να μειώσουν τη ζημία αφενός και για να διασφαλίσουν τη ομαλότερη δυνατή συνέχιση της σύμβασης αφετέρου.

Ομοίως ισχύει για τον αλλοτινά εύπορο νοικοκύρη, ο οποίος προέβη σε συμφωνία στεγαστικού δανεισμού για ακίνητο, το οποίο, λόγω της γενικευμένης ύφεσης, απώλεσε αισθητά την εμπορική του αξία. Η τράπεζα έχει να ωφεληθεί από μηνιαίες καταβολές, προσαρμοσμένες στη νέα συναλλακτική πραγματικότητα και ουχί από παρατεταμένα μη γόνιμους πλειστηριασμούς που μόνο αδιέξοδα (ανα-)παράγουν.

Από την εποχή των Σταυροφοριών έως την εποχή της Βασιλείας ΙΙΙ και της ΙΙΙ Τραπεζικής Οδηγίας, έχουν κυλήσει αέναα ύδατα στον «χάνδακα» που διαχώριζε τη θέση του καταθέτη από την τράπεζα που απολάμβανε την κατάθεση ως επί της ουσίας δικό της δανεισμό. Για την ιστορική ακρίβεια, ο «χάνδαξ» έχει αισθητά αμβλυνθεί, αφότου η νομική φύση του καταθέτη - δανειστή της τράπεζας έχει αλλοιωθεί στον βαθμό τού να εξομοιώνεται ο τελευταίος με οιονεί συνέταιρο του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Αφού είμαστε πλέον partners, μήπως να συνειδητοποιούσαμε πως έχουμε κοινό συμφέρον;

* Δικηγόρος LLM Διεθνούς και Συγκριτικού Δικαίου Οικονομίας & Εμπορίου του Μητροπολιτικού Πανεπιστημίου του Λονδίνου

  

 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας