Τα παιδιά, οι μεγαλύτεροι εφευρέτες του μέλλοντος

Διατηρώντας την παράδοση, και για το καλό της νέας χρονιάς, η στήλη θα ξεκινήσει και φέτος τα σχόλιά της με ένα έργο προορισμένο για παιδιά και εφήβους. Με τις «Εφευρέσεις που άλλαξαν τον κόσμο», που παίζεται στην παιδική σκηνή του Γκλόρια.

Ετσι κι αλλιώς πρόκειται για πρόταση που θα άξιζε την προσοχή μας ακόμα και χωρίς τον εορταστικό φιόγκο των ημερών. Είναι μια εξαιρετικά ζωντανή παράσταση, με φανερή επιτυχία στους θεατές της (συνεπαρμένα παιδιά και γονείς) και με εκείνη την ακριβή τεχνική του σύγχρονου παιδικού θεάτρου, που, είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι, φέρνει κοντά περισσότερο από ό,τι άλλο τους νέους ηθοποιούς μας με τις ρίζες του λαϊκού, νούτικου, σωματικού και αυτοσχεδιαστικού θεάτρου.

Κατά την άποψή μου προσφέρει και μια από τις καλύτερες ιδέες του φετινού ρεπερτορίου της ανήλικης και ενήλικης σκηνής μας εν γένει. Και όπως συμβαίνει στο θέατρο, αυτή η αληθινά «καλή ιδέα» δεν αφορά την καλλιτεχνική ή την εμπορική διάσταση της σκηνής, αλλά τη μεταξύ τους σύζευξη: καλή δουλειά, δηλαδή, μπροστά σε πολύ κόσμο.

Η παράσταση στοχεύει να ζωντανέψει επί σκηνής ένα χρονικό της τεχνολογίας, ανάμεσα στις τόσες ανακαλύψεις που καθόρισαν τη ζωή μας, και μαζί έναν διαγωνισμό για τις σημαντικότερες από αυτές, τις βασικότερες αλλά και επιδραστικότερες όλων των εποχών εφευρέσεις.

Είναι δηλαδή κάτι που ταυτόχρονα εκμεταλλεύεται τον ενθουσιασμό των παιδιών για τις ανακαλύψεις και την τεχνική πλευρά των πραγμάτων, που προσφέρει συγκίνηση και ενδιαφέρον και μπορεί με παιγνιώδη τρόπο να καλύψει ώρες διδακτέας ύλης και εκπαιδευτικής τύρβης. Κι όλα αυτά, με τον τρόπο του θεάτρου, εννοείται, με χιούμορ, αφέλεια, με τη μαγεία της σκηνικής σύμβασης. Τι άλλο να ζητήσει κανείς;

Γεγονός όμως είναι ότι πίσω από όλες αυτές τις σπουδαίες εφευρέσεις, αποκαλύπτεται κάτι άλλο ακόμη, λιγότερο ίσως φανερό από την τεχνολογική σημασία τους, σίγουρα περισσότερο σημαντικό από εκείνη. Πίσω λοιπόν από αυτές τις ανακαλύψεις κρύβεται η ίδια η ιστορία του ανθρώπου, συχνά ζυμωμένη με μπόλικο δράμα, σαν μια διαδρομή έρευνας, περιέργειας, ευφυΐας, εργασίας, και -κάποτε- καλής ή κακής τύχης. Μήπως αυτό δεν κάνει το θέατρο πάντα; Αποδεικνύει ότι η απάντηση δεν βρίσκεται κάπου αλλού, παρά στον άνθρωπο που έθεσε την ερώτηση.

Ετσι, αυτό που τελικά μαθαίνουμε στο Γκλόρια, αν είμαστε «παιδιά», είναι ότι για κάθε πράγμα που σήμερα θεωρούμε σημαντικό, υπάρχει μια ιστορία που το στηρίζει, μια πορεία τόσο μεγάλη ώστε να εκτείνεται τελικά πέρα κι από εμάς τους ίδιους. Αν πάλι είμαστε «μεγαλύτεροι», νιώθουμε ότι στο κέντρο δεν βρίσκεται ο κάθε ένας εφευρέτης χωριστά, αλλά η αλυσίδα της ανθρωπότητας, ο ίδιος ο άνθρωπος, που έφερε χέρι με χέρι τις κατακτήσεις τού χθες μέχρι το δικό μας σήμερα κι έως το δικό τους αύριο.

Και ποια αλήθεια εφεύρεση να διαλέξεις ανάμεσα στις τόσες; Με αρκετή ελευθερία η ομάδα του Γιάννη Σαρακατσάνη ξεκινά από τον τροχό (ασφαλώς) και προχωρά στον Θαλή (για την ίδια την επιστημονική μέθοδό του). Φτάνει στον Γουτεμβέργιο (όπου σημειώνεται η τελική δικαίωση του εφευρέτη), στον Γαλιλαίο (η πίστη του στην αλήθεια), στον Γκράχαμ Μπελ και στον Εντισον (η πιο ωραία στιγμή της παράστασης, η μεταξύ τους αντιπαλότητα αλλά και ο μεταξύ τους αλληλοθαυμασμός)…

Η έκλαμψη, η προσπάθεια, η αντίδραση, ο αγώνας, όλα μαζί. Οι επιλογές θα μπορούσαν να είναι διαφορετικές, το διδακτικό αποτέλεσμα όμως θα μένει το ίδιο: Η πορεία των εφευρέσεων είναι μια αλληγορία για τις δυνάμεις του ανθρώπου και για το πείσμα του.

Και αυτό δίνει τελικά στην παράσταση τον θετικό χαρακτήρα της. Σαν παράσταση θυμίζει (το έχουμε σχεδόν ξεχάσει) τις παλιές ημέρες του θετικισμού, της άμετρης αισιοδοξίας στο μέλλον του ανθρώπου και της επιστήμης. Το πράγμα στον νέο αιώνα φέρνει στον νου τις πρώτες στιγμές του προηγούμενου, τώρα που έχουν κάπως ξεθωριάσει πια οι πικρές του διαψεύσεις.

Για την επιτυχία της παράστασης, όπως είπαμε, συνηγορούν όλοι οι οιωνοί. Ενδιαφέρει πολλούς και μάλιστα σε μια ευρεία γκάμα σχολείων, γονέων, παιδιών. Ο μόνος μου αρχικός ενδοιασμός ήταν αν περιορίζεται κυρίως σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, που μπορούν να παρακολουθήσουν την κάπως αφηρημένη σκέψη αλλά και διαθέτουν βασικές γνώσεις ιστορίας και επιστήμης. Κι έπειτα, αν λόγω του θέματός της, ήταν πρωτίστως στοχευμένη στα αγόρια.

Μπορώ λοιπόν να διαβεβαιώσω ότι είδα αρκετά μικρότερα παιδιά να παρακολουθούν γοητευμένα (ακόμα και σημεία που φανερά δεν μπορούσαν να γνωρίζουν, όπως για τα «συγχωροχάρτια» και την πλάγια εμπλοκή τους στην εφεύρεση της τυπογραφίας!). Οσο όμως για τα κορίτσια, εκεί πια διαψεύστηκα πλήρως!

Η ιστορία της τεχνολογίας είναι φανερά μια ιστορία φίμωσης της γυναικείας επινοητικότητας. Κι αν -όπως μας πληροφόρησε η παράσταση- οι επιστήμονες προσδοκούν μια γιγαντιαία τεχνολογική πρόοδο στο εγγύς μέλλον, αυτό το οφείλουμε μεταξύ άλλων και στην απελευθέρωση της μισής τουλάχιστον φαιάς ουσίας της ανθρωπότητας από τον λήθαργο και τη σιωπή τόσων αιώνων. Τα κορίτσια πράγματι στην παράσταση έδειξαν τον ίδιο, αν όχι και μεγαλύτερο, ενθουσιασμό με τα αγόρια συνθεατές τους.

Η παράσταση έχει στηθεί με κέφι και σε καλό κλίμα από τον Γιάννη Σαρακατσάνη. Ο ίδιος είναι βέβαια εξαιρετικός κομπέρ: άνετος και χαριτωμένος, απίθανα ετοιμόλογος και -αυτό το βρήκα πιο ενδιαφέρον- διόλου «χαρισμένος» στα παιδιά που τον παρακολουθούν. Πολύ σωστά! Το θέατρο είναι κι αυτό μια σπουδαία εφεύρεση και τα παιδιά πρέπει να μάθουν να τη χρησιμοποιούν σωστά.

Πολύ καλή και η ομάδα του: ο Σταύρος Γιαννουλάδης (Γαλιλαίος), ο Θανάσης Ζερίτης (Μπελ) και ο Τζεφ Μαράουι (Εντισον), ο Κίμων Φιορέτος (Θαλής) και οι περιορισμένες δυστυχώς λόγω απουσίας μιας… γυναικείας υποψηφιότητας (πλην της Κιουρί) Αλεξάνδρα Ούστα και Σωσώ Χατζημανώλη, όλοι έδωσαν μια δεμένη, κουρδισμένη και γοητευτική παράσταση, με την απλότητα και την αυτοπεποίθηση μιας «αληθινά καλής ιδέας».

Και ποια είναι τελικώς η σημαντικότερη εφεύρεση του κόσμου; Αυτήν, είπαμε, δεν την έχουμε δει ακόμη. Συνοδεύουμε τουλάχιστον εκείνους που ελπίζουμε πως κάποτε θα τη δουν.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας