Στα 6,4 δισ. ευρώ o «λογαριασμός» της διετίας

tsakalotos1.jpg

Ευκλείδης Τσακαλώτος «Η διαδικασία προσαρμογής δεν θα είναι εύκολη», επισημαίνει στο εισαγωγικό σημείωμα του προσχεδίου ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος | EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ

Νέα «βάρη» 4,4 δισ. ευρώ σε φορολογούμενους και επιχειρήσεις κομίζει ο προϋπολογισμός του 2016 που κατατέθηκε χθες βράδυ στη Βουλή μετά την έγκριση των δανειστών.

Σύμφωνα με το προσχέδιο ο νέος προϋπολογισμός προβλέπει νέες περικοπές σε συντάξεις και εφάπαξ, παρά τη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος, αλλά και «γενναίες» αυξήσεις φόρων, προκειμένου να επιτευχθεί ο φιλόδοξος στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 0,52% του ΑΕΠ (894 εκατ. ευρώ).

Ο «λογαριασμός» με τα μέτρα της διετίας 2015-2016 φθάνει συνολικά τα 6,379 δισ. ευρώ σε μια στιγμή που η αγανάκτηση των νοικοκυριών από τους φόρους έχει χτυπήσει κόκκινο…

Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα νέα μέτρα των 4,346 δισ. ευρώ του 2016, τα 1,851 δισ. ευρώ θα προέλθουν από παρεμβάσεις στο σκέλος των δαπανών, εκ των οποίων 1,268 δισ. ευρώ αφορούν περικοπές σε συντάξεις, εισφορές και παροχές κοινωνικής ασφάλισης και τα 2,494 δισ. ευρώ θα αποτελέσουν τη νέα σοδειά των φόρων.

Η οποία θα μαζευτεί από επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, ιδιοκτήτες ακινήτων και καταναλωτές.

Βασικό καύσιμο του νέου προϋπολογισμού θα είναι οι εισπράξεις τον ΦΠΑ, που το 2016 θα αυξηθούν κατά 1,417 δισ. ευρώ, ενώ 200 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από την αύξηση του συντελεστή φόρου για τα ενοίκια και 301 εκατ. ευρώ από την αύξηση της εισφοράς αλληλεγγύης.

Μάλιστα ο φορολογικός λογαριασμός αναμένεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος, καθώς το επόμενο έτος θα ενεργοποιηθούν μέτρα που προβλέπονται στο Μνημόνιο, όπως οι αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος, η ενσωμάτωση της εισφοράς αλληλεγγύης στη φορολογική κλίμακα, η κατάργηση φοροαπαλλαγών, τα οποία ακόμη δεν έχουν οριστικοποιηθεί και δεν έχουν ποσοτικοποιηθεί.

Τα μέτρα αυτά θα εξειδικευτούν και θα κοστολογηθούν με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο.

Η λιτότητα στις δαπάνες και οι φόροι της διετίας

«Η διαδικασία προσαρμογής δεν θα είναι εύκολη», επισημαίνει στο εισαγωγικό σημείωμα του προσχεδίου ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, προσθέτοντας ότι «ο υπάρχων δημοσιονομικός χώρος δεν επαρκεί για την πλήρη ανακούφιση των πιο ευάλωτων νοικοκυριών».

Αναπόφευκτα ο προϋπολογισμός κινείται στις προβλέψεις του νέου Μνημονίου και προβλέπει ύφεση της ελληνικής οικονομίας κατά 2,3% φέτος και 1,3% το 2016, με το ΑΕΠ να κατρακυλά στα 173,737 δισ. ευρώ φέτος έναντι αρχικής πρόβλεψης για 184,5 δισ. ευρώ.

Αυτό σημαίνει ότι το 2015 συνεχίστηκε η εξαΰλωση των εισοδημάτων, ενώ θα συνεχιστεί και το 2016. Και αυτό σε μια χρονιά που το φάντασμα της ανεργίας θα πλανάται πάνω από τους εργαζόμενους.

Σύμφωνα με το προσχέδιο η ανεργία το 2016 θα ενισχυθεί στο 25,8% από το 25,4% φέτος.

Σε αυτό το ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον η ιδιωτική κατανάλωση, έπειτα από αύξηση 1,3% πέρυσι, επιστρέφει σε επιταχυνόμενη πτωτική τροχιά (-1,6% φέτος και -2,3% του χρόνου), ενώ οι εξαγωγές θα παραμείνουν σε αρνητικό πρόσημο (-1%) με αμετάβλητες από την άλλη πλευρά τις εισαγωγές.

Το 2016 θα είναι η πρώτη φορά, σύμφωνα με το προσχέδιο, η Ελλάδα θα ξεφύγει από τις συνθήκες αποπληθωρισμού, με τον δείκτη τιμών καταναλωτή να ενισχύεται κατά 1,1%.

Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, αν δεν κοπεί, θα φτάσει στα 6,75 δισ. ευρώ για το 2016,από 6,4 δισ. ευρώ το 2015, ενώ τα έσοδα από τις αποκρατικοποιήσεις υπολογίζονται στα 2 δισ. ευρώ.

Το δημόσιο χρέος θα «σκαρφαλώσει» στα 333,5 δισ. ευρώ το 2016, από 315,8 δισ. ευρώ το 2015. Ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αγγίξει τα επίπεδα του 197,7% από 187,4% φέτος, σπάζοντας έτσι κάθε ρεκόρ.

Οι δαπάνες για την εξυπηρέτησή του (τόκοι) θα φθάσουν στα 6 δισ. ευρώ.

Τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού, σε ταμειακή βάση, προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 49,462 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 0,8% περίπου, έναντι των εκτιμήσεων του 2015.

Οι συνολικές δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 48,935 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 355 εκατ. ευρώ. Οι πρωτογενείς δαπάνες εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 41,735 δισ. ευρώ.

Στα 5,75 δισ. ευρώ διαμορφώθηκαν στο τέλος Ιουλίου φέτος τα ληξιπρόθεσμα χρέη του Δημοσίου προς τους ιδιώτες.

Τα βασικά οικονομικά μεγέθη

Σύμφωνα με το προσχέδιο που κατατέθηκε χθες στη Βουλή:

■ Τα μέτρα στη διετία 2015 - 2016 θα φθάσουν τα 6,4 δισ. ευρώ. Τα 4 δισ. ευρώ θα προέλθουν από φόρους και τα 2,4 δισ. ευρώ από περιστολές που θα γίνουν στις δαπάνες.

■ Στα 4,4 δισ. ευρώ φθάνει o «λογαριασμός» των μέτρων για το 2016. Από αυτά τα 1,26 δισ. ευρώ θα προέλθουν από τις αλλαγές που θα γίνουν στο Ασφαλιστικό.

■ Ο προϋπολογισμός προβλέπει για το 2016 συνολικά έσοδα (μαζί με αυτά του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων) 53,33 δισ. ευρώ. Η καθαρή φορολογική «σοδειά» υπολογίζεται σε 49,462 δισ. ευρώ.

■ Οι φετινές εισπράξεις αναθεωρούνται σε 46,765 δισ. ευρώ, από 50,324 δισ. ευρώ, με την «τρύπα» στα ταμεία να διαμορφώνεται σε πάνω από 3,5 δισ. ευρώ.

■ Τα έσοδα από την άμεση φορολογία αυξάνουν σε 19,9 δισ. ευρώ το 2016, από 19,1 δισ. ευρώ φέτος, ενώ από την έμμεση σε 24,9 δισ. ευρώ, από 24 δισ. ευρώ φέτος.

■ Μεγαλύτερο μερίδιο από ANFAs και SMPs (κέρδη που αποκόμισαν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και οι υπόλοιπες τράπεζες του Ευρωσυστήματος από τα ελληνικά ομόλογα) διεκδικεί ο προϋπολογισμός. Για τα 2015 θα φθάσουν τα 3,882 δισ. ευρώ από 2,015 δισ. ευρώ και το 2016 τα 1,691 δισ. ευρώ.

■ Οι συνολικές δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 48,935 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 355 εκατ. ευρώ.

■ Οι πρωτογενείς δαπάνες εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 41,735 δισ. ευρώ το 2016, από 41,949 δισ. ευρώ φέτος.

■ Στα 18,555 δισ. ευρώ θα διαμορφωθεί το συνολικό κονδύλι για μισθούς και συντάξεις το νέο έτος, μειωμένο κατά 258 εκατ. ευρώ σε σχέση με το φετινό.

■ Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων θα κατέλθουν σε 3,8 δισ. ευρώ το 2016, από 4,4 δισ. ευρώ φέτος, ενώ οι δαπάνες, εφόσον δεν μεσολαβήσει κάποια περικοπή, θα φτάσουν τα 6,750 δισ. ευρώ τον επόμενο χρόνο από 6,4 δισ. ευρώ φέτος.

■ Το δημόσιο χρέος (Γενικής Κυβέρνησης), μετά τα 25 δισ. ευρώ που θα απαιτηθούν για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, θα «σκαρφαλώσει» στα 33,5 δισ. ευρώ το 2016, από 315,8 δισ. ευρώ το 2015. Ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αγγίξει τα επίπεδα του 197,7%, από 187,4% φέτος.

■ Οι δαπάνες για τόκους θα συνεχίσουν και του χρόνου να ασκούν τρομακτική πίεση στον προϋπολογισμό. Προβλέπεται να φθάσουν τα 5,93 δισ. ευρώ, από 5,83 δισ. ευρώ φέτος.

■ Στα 500 εκατ. ευρώ θα ανέλθει το «κούρεμα» στις αμυντικές δαπάνες.

■ Στο -0,24% του ΑΕΠ ή στα 418 εκατ. ευρώ ο στόχος για το πρωτογενές έλλειμμα το 2015 και στο 0,52% ή 867 εκατ. ευρώ η πρόβλεψη για το πρωτογενές πλεόνασμα το 2016.

■ Τα έσοδα από τις αποκρατικοποιήσεις υπολογίζονται σε 2 δισ. ευρώ για το 2016.

■ Στα 5,75 δισ. ευρώ διαμορφώθηκαν στο τέλος Ιουλίου φέτος τα ληξιπρόθεσμα χρέη του Δημοσίου προς τους ιδιώτες.

■ Στα 28,7 εκατ. ευρώ (12 εκατ. ευρώ έως το τέλος του 2015 και 16,7 εκατ. ευρώ το 2016) θα ανέλθουν οι συνολικοί φόροι υπέρ τρίτων που θα καταργηθούν.

■ Αποθεματικό 1 δισ. προβλέπει ο νέος προϋπολογισμός.