«Προτιμώ να ζω σ’ έναν κόσμο χωρίς ιδεολογίες»

tsezaris_gkraoyzinis.jpg

Τσέζαρις Γκραουζίνις «Οταν μου πρότειναν να αναλάβω τη διεύθυνση της Δραματικής Σχολής στην Πάτρα, δέχτηκα χωρίς ενδοιασμούς» λέει ο Τσέζαρις Γκραουζίνις

Τσέζαρις Γκραουζίνις. Ηρθε στην Ελλάδα φέρνοντας πριν από δέκα χρόνια το εξαιρετικό «Δάφνης και Χλόη» και από τότε έμεινε στη χώρα μας. Εμαθε ελληνικά, παντρεύτηκε, έγινε πατέρας, αγάπησε την Ελλάδα και το ελληνικό θέατρο. Σκηνοθέτησε πολλές παραστάσεις, με την τελευταία, το «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, να κάνει τη μεγάλη διαφορά πέρσι στην Επίδαυρο - γι’ αυτό το Φεστιβάλ την ενέταξε και στο φετινό πρόγραμμα των Επιδαυρίων.

Εδώ κι έναν χρόνο διευθύνει με κέφι και αφοσίωση τη Δραματική Σχολή του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, έχοντας πολλές νέες ιδέες στο μυαλό του στο θέμα της οργάνωσης και της εκπαίδευσης. Φέτος για παράδειγμα, οι διπλωματικές εξετάσεις των μαθητών βγαίνουν από τον κλειστό χώρο, γίνονται μπροστά στο κοινό και σε ανοιχτά θέατρα.

«Οταν μου πρότειναν να αναλάβω τη διεύθυνση της Δραματικής Σχολής στην Πάτρα, δέχτηκα χωρίς ενδοιασμούς» λέει ο Τσέζαρις Γκραουζίνις.

«Η απόφαση ήταν εύκολη, αφού πιστεύω ακράδαντα ότι το 90% της δουλειάς μου ως σκηνοθέτη αφορά καθαρά το παιδαγωγικό κομμάτι. Δεν βρίσκω να υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ σκηνοθεσίας και διδασκαλίας. Επί πλέον, δεν αλλάζει κάτι σε εμένα αν θα εκφράζω τις καλλιτεχνικές μου ιδέες, την αισθητική και τη δεοντολογία μου στο επαγγελματικό θέατρο ή στην εκπαίδευση. Αναλαμβάνοντας τη διεύθυνση σπουδών της Σχολής, ήθελα να συνεχίσω το έργο των ιδρυτών της γιατί αυτό μου άρεσε.

Και βέβαια, κατά τη διάρκεια της 25ετούς εμπειρίας μου στη διδασκαλία υποκριτικής στην Ευρώπη, αισθάνομαι ότι έχω κι εγώ κάποιες καλές ιδέες που θέλω να μοιραστώ. Από τη γνώση που έχω αποκομίσει διδάσκοντας σε πολλές χώρες, πιστεύω ότι η Σχολή πρέπει να παρέχει στους σπουδαστές επαγγελματικές δεξιότητες αλλά και εμπειρίες. Εννοώ, πριν από την αποφοίτησή τους, θα πρέπει να τους έχει δοθεί η δυνατότητα να παίξουν μπροστά στο κοινό.

»Να τους δώσω την ευκαιρία να παρουσιάσουν τα αποτελέσματα της δουλειάς τους στο κοινό, όχι μόνο στους καθηγητές τους. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να τους εφοδιάσουμε με αυτοπεποίθηση.

»Από την άλλη πλευρά, η δραματική σχολή στη Λιθουανία λειτουργούσε ως καλλιτεχνικός οργανισμός. Θυμάμαι πολλές περιπτώσεις που οι παραστάσεις των σπουδαστών θεωρούνταν τα πιο ενδιαφέροντα καλλιτεχνικά γεγονότα στη θεατρική ζωή της χώρας.

»Κάποιες διπλωματικές παραστάσεις βραβεύτηκαν ως οι καλύτερες παραστάσεις της χρονιάς! Και περιόδευσαν στο εξωτερικό παρουσιάζοντας τη θεατρική πραγματικότητα της χώρας. Δεν βλέπω τον λόγο να μη στοχεύω να συμβεί το ίδιο κι εδώ». 


Από τη Λιθουανία στην Ελλάδα

Ο Τσέζαρις Γκραουζίνις γεννήθηκε το 1967 στο Βίλνιους της Λιθουανίας και σπούδασε υποκριτική και σκηνοθεσία στη Μόσχα, στο περίφημο Γκίτις, το Κρατικό Ινστιτούτο Θεάτρου. To 1993 εκπαιδεύτηκε στη μέθοδο Σουζούκι στην Ιαπωνία, από τον ίδιο τον μάστερ Ταντάσι Σουζούκι.

Από το 2003 είναι ιδρυτής και καλλιτεχνικός διευθυντής του ανεξάρτητου «Cezario grupe» με έδρα το Βίλνιους, θεατρικής ομάδας που τιμήθηκε επανειλημμένα με κρατικά βραβεία. Διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής του θεάτρου «Virus» στο Ελσίνκι (2007-2008), έχει διδάξει υποκριτική και τη μέθοδο Σουζούκι στη Σουηδία, τη Φινλανδία και σε διάφορα διεθνή σεμινάρια υποκριτικής.

Τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια έχει ανεβάσει πολλά έργα, ανάμεσά τους τα σεξπιρικά «Χειμωνιάτικο παραμύθι», «Ημέρωμα της στρίγκλας», «Αμλετ», «Βασιλιάς Λιρ», «Μακμπέθ», τα «Attempts on her Life» του Kριμπ, «Aραβικές νύχτες» του Σίμελπφενιχ, «Τρεις Αδελφές» του Τσέχοφ, «Βόιτσεκ» του Μπίχνερ, «Η δεύτερη έκπληξη του έρωτα» του Μαριβό, καθώς και τα δικά του έργα «Lithuania’s Day», «All or Nothing», «Kisses, Oscar…», με το «Cezario grupe» σε Φινλανδία, Σουηδία, Σλοβενία, Κροατία, Νήσους Φερόες, Πολωνία.

«Επτά επί Θήβας», η μεγάλη επιτυχία του περασμένου καλοκαιριού από το ΚΘΒΕ «Επτά επί Θήβας», η μεγάλη επιτυχία του περασμένου καλοκαιριού από το ΚΘΒΕ |

Στην Ελλάδα τον γνωρίσαμε πρώτη φορά από την εμπνευσμένη παράσταση που σκηνοθέτησε το 2007 στο θέατρο Πορεία «Δάφνης και Χλόη, Ταξίδι Αναψυχής», για το οποίο απέσπασε το Βραβείο Σκηνοθεσίας Κάρολος Κουν. Και μετά ο Τσέζαρις Γκραουζίνις έμεινε στη χώρα μας. Σκηνοθέτησε πολλά έργα στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα. Ανάμεσά τους «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σ. Μπέκετ για το Φεστιβάλ Αθηνών το 2008, «Ζορμπάς, η πραγματική ιστορία» στο Εθνικό Θέατρο το 2009, «Déjà vu» στο ΚΘΒΕ, υποψήφιο για το Βραβείο Κουν διεθνούς ρεπερτορίου, 2010.

Εγραψε και σκηνοθέτησε τον κωμικό μονόλογο «Ντε Σαντ. Στη Ζυστίν» (2010 - 2015), που το 2012 συμμετείχε και στο Διεθνές Φεστιβάλ Μονολόγων Monobaltija, στο Κάουνας. Το 2012 σκηνοθέτησε στην Επίδαυρο τον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή, για τον οποίο απέσπασε και πάλι το Βραβείο της Ενωσης Κριτικών Θεάτρου και Μουσικής στην κατηγορία Αρχαίου Δράματος.

Την περίοδο 2012-2013 διασκεύασε και σκηνοθέτησε τον «Πλούτο» του Αριστοφάνη στο ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας. Το 2015 σκηνοθέτησε τον «Ιούλιο Καίσαρα» του Σέξπιρ στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου και τον μονόλογο «Ιώβ» στο θέατρο Ιλίσσια-Βολανάκης.

Η τελευταία του παράσταση «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου στο ΚΘΒΕ έκλεψε τις εντυπώσεις πέρσι στην Επίδαυρο και φέτος παρουσιάζεται ξανά ανοίγοντας τα Επιδαύρια στις 30 Ιουνίου και την 1η Ιουλίου.

• Ο τρόπος λειτουργίας της Δραματικής Σχολής του ΔΗΠΕΘΕ της Πάτρας, από την ίδρυσή της, προσφέρει κάποια πλεονεκτήματα σε σχέση με τις άλλες κρατικές σχολές;

Θεωρώ πλεονέκτημα για τους σπουδαστές ότι η Δραματική Σχολή είναι κομμάτι του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας. Κι αυτό επειδή τα παιδιά όχι μόνο έρχονται σε επαφή με την καθημερινότητα και τα «μυστήρια» του θεάτρου, αλλά υπάρχει η δυνατότητα σε οργάνωση και υποδομές ώστε να γίνονται παραστάσεις επαγγελματικού επιπέδου. Και αυτές τις δουλειές θα τις παρουσιάζουμε πιο συχνά, σχεδιάζοντας ακόμα και την περιοδεία τους στην περιφέρεια.

Φέτος, με την ευγενική υποστήριξη του ΔΗΠΕΘΕ και σε συνεργασία με το Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας θα παρουσιάσουμε μία από τις διπλωματικές παραστάσεις, τους «Ορνιθες» του Αριστοφάνη, σ’ ένα ανοιχτό θέατρο. Βρίσκεται στην Κρήνη, ένα πανέμορφο χωριό κοντά στην Πάτρα, με απίστευτη θέα από το κοίλον στη θάλασσα και την πόλη.

Υποψιάζομαι ότι είμαστε η μοναδική δραματική σχολή στην Ελλάδα που δίνει στους σπουδαστές τη δυνατότητα να ασκηθούν και να δουλέψουν σ’ ένα ανοιχτό θέατρο.

Πιστεύω ότι αυτό το στοιχείο είναι πολύ σημαντικό για τον νέο ηθοποιό, να του προσφέρεται δηλαδή αυτή η εμπειρία στη διάρκεια των σπουδών του. Κι αυτό επειδή ως γνωστόν οι παραστάσεις σε ανοιχτά θέατρα αποτελούν σημαντικό κομμάτι -μήπως και το σημαντικότερο;- της δουλειάς του Ελληνα ηθοποιού.

Περιμένω με μεγάλη περιέργεια και ανυπομονησία τη συνάντηση των μαθητών μου με το αυθόρμητο και αμόλυντο κοινό του χωριού. Φυσικά, η παράσταση θα προσελκύσει και το κοινό της Πάτρας.


• Σχεδιάζετε κάτι ξεχωριστό για τη Σχολή την επόμενη χρονιά;

Η ζωή μού έχει διδάξει να είμαι πολύ προσεκτικός με τα κάθε λογής σχέδια… Η μεγαλύτερη ανάγκη μου είναι να βλέπω φωτεινούς, δημιουργικούς και χαρούμενους ανθρώπους μέσα στη Σχολή. Περιμένω με καρδιοχτύπι τα παιδιά που θα έρθουν να φοιτήσουν τη νέα χρονιά. Ο,τι κι αν κάνουμε στη Σχολή, πάντα προσπαθούμε να προκαλέσουμε τη δημιουργικότητα, τις νέες ιδέες και τη χαρά της δημιουργίας. Αυτό είναι και το πιο δύσκολο κομμάτι της δουλειάς, άρα αυτό είναι το σχέδιό μου.


• Με την εμπειρία τόσων χρόνων στη διδασκαλία, πώς βλέπετε τη νέα γενιά ηθοποιών στη χώρα μας; Παρά την οικονομική κρίση, τα υψηλά ποσοστά ανεργίας στον χώρο, οι δραματικές σχολές γεμίζουν, το θέατρο στην Ελλάδα της κρίσης όχι μόνο αντιστέκεται αλλά ανθεί, δημιουργεί, μηχανεύεται.

Παρατηρώ, δυστυχώς, ότι σε κάθε νέα γενιά που έρχεται, οι ηθοποιοί είναι όλο και πιο ανασφαλείς, πιο εύθραυστοι μέσα τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι λιγότερο δημιουργικοί ή πνευματώδεις από τις προηγούμενες γενιές. Το αντίθετο μάλλον. Θωρώ ότι το σημαντικότερο όλων είναι να έχουν τις ιδέες ώστε να βρουν χαρά και νόημα στη δουλειά που κάνουν.

Αν τις έχουν, θα βρουν τον δρόμο τους. Στη Σχολή δεν τρέφουμε προσδοκίες ή αυταπάτες, μαθαίνουμε στους σπουδαστές να κάνουν πράξη, όχι μόνο να ονειρεύονται. Σε μένα ακούγεται παράξενο όταν κάποιος μετράει το πόση τέχνη αναλογεί σε μια χώρα σύμφωνα με το πόσα θέατρα και σχολές υπάρχουν.

Και πολύ σοβαρά μπορώ να πω ότι ένα θέατρο ή μια ομάδα που κάνει καλό θέατρο είναι πολύ σημαντικότερο επίτευγμα και πιο ισχυρό από ένα εργοστάσιο παραγωγής πυρηνικής ενέργειας… Η οικονομία και η πολιτική δεν είναι σκοπός αλλά μόνο τα μέσα για να απολαμβάνουμε αυτό το μεταφυσικό θαύμα που ονομάζουμε ζωή. Το θέατρο είναι επίσης ένα εργαλείο, αλλά για κάτι πολύ πιο σημαντικό: για να μοιράζονται οι άνθρωποι τη χαρά της ζωής.

• Και το ταλέντο τι ρόλο παίζει;


Το ταλέντο δίνεται από τον Θεό. Αν έχεις ταλέντο, έχεις και ευθύνη. Γιατί ο Θεός το έδωσε σ’ εσένα κι όχι σε κάποιον άλλο; Η αποστολή μου εδώ είναι να βοηθήσω τους νέους ανθρώπους να εξελίξουν το ταλέντο τους. Πιστεύω βαθύτατα ότι αν υπάρχει ταλέντο, υπάρχει νόημα, λόγος, δεν είναι τυχαίο. 


• Η παράστασή σας «Επτά επί Θήβας» άρεσε, συγκίνησε, αποθεώθηκε σε αρκετά ανοιχτά θέατρα το περσινό καλοκαίρι. Χαρήκατε την επιτυχία;

Χαίρομαι που το λέτε αυτό. Είμαι ευαίσθητος στα καλά λόγια... Φυσικά και είμαι χαρούμενος που πήγε καλά η παράσταση. Και όπως καταλαβαίνετε, αυτό μετράει ακόμα περισσότερο στην περίπτωσή μου.

Οταν δηλαδή ένας ξένος όπως εγώ καταπιάνεται με το αρχαίο δράμα στον τόπο που το γέννησε και το αποτέλεσμα αρέσει με κάνει διπλά χαρούμενο. Από τη στιγμή που το κοινό δεν με βρίζει, έχω έναν σοβαρό λόγο να νιώθω πολύ τυχερός…


• Είστε ήδη αρκετά χρόνια στη χώρα μας, έχετε εξοικειωθεί με την ελληνική νοοτροπία, τα καλά και τα κακά μας. Πώς σας φαίνεται αυτός ο λαός; Παρακολουθείτε τις αντιδράσεις του σε θέματα πολιτικά, κοινωνικά; Σας ξαφνιάζουν η εκρηκτικότητά του, η ανυπομονησία αλλά και η ανοχή του, η τάση να αντιπαραταχθεί «εμφυλιοπολεμικά» πότε από εδώ και πότε από εκεί, σε κάθε ζήτημα επικαιρότητας;

Το εκφράσατε ήδη πολύ καλά. Συμφωνώ, δεν θέλω να προσθέσω κάτι άλλο... Ομως αυτό που θέλω να πω είναι ότι χαίρομαι πολύ που ο γιος μου γεννήθηκε στην Ελλάδα και είναι Ελληνας.

Μου αρέσει πολύ η όρεξή του για ζωή, το χιούμορ και η περιέργειά του. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που απαντώ αναφερόμενος στον γιο μου. Νομίζω, κι αυτό είναι μάλλον παράδοξο, ότι οι Ελληνες είναι ένας λαός πολύ νεανικός και ζωντανός. Κι όπως λέγαμε παλιά στη Σοβιετική Ενωση, το μέλλον ανήκει στους νέους…


• Ζώντας στην Ελλάδα, προφανώς βιώνετε κι εσείς τα απότοκα της κρίσης. Μπορεί κανείς μέσα σ’ αυτή τη σύγχυση ιδεών, ιδεοληψιών, πολιτικών παιχνιδιών, να διατηρήσει μια καθαρή ιδεολογία ή να... επινοήσει μια νέα;

Με συγχωρείτε αλλά δεν μου αρέσουν οι ιδεολογίες, όποιες κι αν είναι αυτές. Ισως με θεωρήσετε ναΐφ ή να με κοροϊδέψετε, αλλά προτιμώ να ζω σ’ έναν κόσμο χωρίς ιδεολογίες. Μπούχτισα με τις ιδεολογίες στη ζωή μου… 


• Ισχύει ότι τον επόμενο χειμώνα θα σκηνοθετήσετε στο ΚΘΒΕ μια παράσταση με θέμα την Οκτωβριανή Επανάσταση;

Ναι, είναι αλήθεια. Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα, μια συναρπαστική πρόκληση για μένα. Και οφείλω ειλικρινά να ευχαριστήσω τον Γιάννη Αναστασάκη, τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Κρατικού Θεάτρου, γι’ αυτή την πρόταση.

Οπως ξέρετε, μεγάλωσα μέσα σ’ αυτή τη μυθολογία. Ετσι, περιέργως, οι σκέψεις μου γι’ αυτή τη δουλειά με πάνε πίσω στα νεανικά μου χρόνια και ανασύρονται πολλές αναμνήσεις. Κατά κάποιον τρόπο η δημιουργία αυτής της παράστασης είναι ένα ταξίδι στο παρελθόν μου. Οπως καταλαβαίνετε, δεν μιλάμε για πολιτικό θέατρο…


• Εχοντας βιώσει τη «σοσιαλιστικού» τύπου εμπειρία στην πατρίδα σας, πώς προσδιορίζεστε σήμερα πολιτικά;

Η καθημερινότητά μου είναι γεμάτη από συμβάντα. Είμαι πολύ απασχολημένος. Μερικές φορές ξεχνάω να κοιτάξω τον ουρανό. Δεν έχω χρόνο να διαλογιστώ πάνω στην πολιτική ή να ταυτιστώ με κάποιο πολιτικό κόμμα.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας