Προσοχή στις «ειδικές» δίαιτες

Τα τελευταία χρόνια είναι αυξημένο το ενδιαφέρον για τη σωστή διατροφή, τα διατροφικά tips, τη σωματική άσκηση και την υγεία ή όπως έχει πλέον γίνει πολύ γνωστό με τον όρο fitness.

Συγχρόνως όμως εμφανίζονται διάφορες «ειδικές» δίαιτες, οι οποίες εκτός από αντιεπιστημονικές, είναι πολλές φορές και επικίνδυνες.

Αυτές προωθούνται ως κάτι το διαφορετικό, κάτι το πρωτοπόρο από κύκλους που δεν έχουν καμία σχέση με την επιστήμη της διατροφής.

Μια επιστημονικοφανής ονομασία μαζί με μια έντονη προβολή της «ιδιαιτερότητας» ή του «μαγικού» της συγκεκριμένης διατροφής είναι τα σίγουρα βήματα για να έχει απήχηση σε ένα μέρος του κοινού. 

Ως διαιτολόγοι αντιμετωπίζουμε αυτό το πρόβλημα σχεδόν καθημερινά. Οι διάφορες «δίαιτες» που φτάνουν στα αυτιά μας είναι από αστείες έως επικίνδυνες.

Και φυσικά πρέπει να τις αποδομήσουμε επιστημονικά για να προστατέψουμε το κοινό από απάτες, αλλά κυρίως και για να προστατεύσουμε την υγεία του. Φυσικά αυτό δεν είναι μόνο ελληνική πρωτοτυπία.

Σύμφωνα με έρευνα που διοργάνωσε η Ενωση Διαιτολόγων της Μεγάλης Βρετανίας, το 60% του συνόλου του δείγματος ακολουθούσε διατροφικές συμβουλές από μη πιστοποιημένους διαιτολόγους. 

Εχουμε λοιπόν διάφορες «ειδικές» δίαιτες, οι οποίες δυστυχώς δεν είναι λίγες στον αριθμό. Από την άλλη, κατά καιρούς εμφανίζεται όλο και κάποια καινούργια.

Στο σημερινό άρθρο θα ασχοληθούμε με μερικές από αυτές, που είναι και πιο γνωστές στο ευρύ κοινό. 

Η αλκαλική δίαιτα 

Σύμφωνα με αυτήν, πρέπει να καταναλώνουμε «αλκαλικές» και όχι «όξινες» τροφές. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτής της «δίαιτας», αυτό θα αλλάξει την ισορροπία του pH του σώματος και θα έχει οφέλη στην υγεία μας.

Δεν λείπουν και οι υπερβολές ότι καταπολεμά τον καρκίνο ή ότι οι «όξινες» τροφές προκαλούν οστεοπόρωση.

Φυσικά τίποτα δεν ισχύει από όλα αυτά. Υπάρχει παντελής άγνοια της φυσιολογίας του ανθρώπου.

Το pH των τροφών σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να αλλάξει το pH του αίματος, το οποίο είναι μεταξύ 7,35 και 7,45.

Για να υπάρξει σαφήνεια, αρκεί να αναφερθεί ότι σε περίπτωση αλλαγής του pH του αίματος υπάρχουν πολύ έντονα συμπτώματα, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν και τον θάνατο.

Το μόνο που μπορεί να αλλάξει σε έναν βαθμό είναι το pH των ούρων, το οποίο δεν είναι κάτι το τόσο σημαντικό. 

Η κετογενική δίαιτα 

Μια άλλη εκδοχή της δίαιτας Atkins ή της Paleo (παλαιολιθική). Πολύ χαμηλό ποσοστό υδατανθράκων (10%, ίσως και λιγότερο) και αρκετά υψηλό ποσοστό λίπους και πρωτεϊνών.

Αποκλείει ολόκληρες ομάδες τροφών, όπως τα αμυλούχα λαχανικά, τα σιτηρά, τα γαλακτοκομικά, αρκετά φρούτα και όσπρια. Η έλλειψη υδατανθράκων προκαλεί κάψιμο του λίπους στο σώμα, αλλά παράλληλα και δημιουργία κετονών.

Η συγκεκριμένη διατροφή μπορεί με ένα κατάλληλο πλάνο να βοηθήσει άτομα με επιληψία και εγκεφαλοπάθειες.

Οποιος όμως τη χρησιμοποιήσει για να χάσει βάρος, πρέπει να σκεφτεί και τις παρενέργειες όπως: ναυτία, σύγχυση, αυξημένη όρεξη, προβλήματα ύπνου, κακή αθλητική απόδοση.

Επίσης, το υψηλό ποσοστό λίπους που καταναλώνεται είναι κάτι που πρέπει να μας ανησυχεί για τις συνέπειές του σε βάθος χρόνου. 

Η δίαιτα με βάση την ομάδα του αίματος 

Πρόκειται για μια θεωρία που προσαρμόζει τη διατροφή ανάλογα με την ομάδα του αίματος που έχει ο καθένας.

Αποκλείονται έτσι ομάδες τροφίμων ανάλογα με αυτήν. Φυσικά και δεν έχει καμία επιστημονική βάση και αποτελεί αποκύημα φαντασίας. 

Η ορθομοριακή διατροφή 

Ισως η πιο πρόσφατη και αρκετά δημοφιλής θεωρία περί διατροφής. Συνίσταται στη «συμπλήρωση των ορθών μορίων» μέσω της διατροφής.

Δυστυχώς οι υπέρμαχοί της φτάνουν στο σημείο να αναφέρουν ότι καταπολεμά και τον καρκίνο. Βασική πρακτική είναι η συνταγογράφηση μεγάλων ποσοτήτων συμπληρωμάτων.

Μεγάλοι ιατρικοί σύλλογοι, όπως οι American Cancer Society, American Psychiatric Association, National Institute of Mental Health, American Academy of Pediatrics και Canadian Paediatric Society, απορρίπτουν ξεκάθαρα τη διατροφή αυτή ως μη επιστημονικά έγκυρη.

Η Αμερικανική Ιατρική Εταιρεία συγκεκριμένα αναφέρεται σε αυτή με τη λέξη «μύθος». 

Η διατροφή είναι ένα από τα σημαντικά κομμάτια της υγείας του ανθρώπου, γι' αυτό και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν επιλέγουμε να ακολουθήσουμε κάποια δίαιτα.

Απευθυνθείτε λοιπόν στους επιστήμονες της διατροφής. Ειδικότερα στο διάστημα που θα ακολουθήσει μετά τις γιορτές υπάρχει έξαρση διατροφικών συμβουλών, απέναντι στις οποίες χρειάζεται προσοχή και κριτική σκέψη. 

Μάλαμας Σωτηρίου
*MSc. διαιτολόγος,
αντιπρόεδρος της Ενωσης Διαιτολόγων Διατροφολόγων Ελλάδος, 
επιστημονικός συνεργάτης της Nutriscience 

sotiriou@nutriscience.gr

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας