Αν οι διαβόητες ρήτρες αναπροσαρμογής στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος μοιάζουν δυσεπίλυτος γρίφος, άλλο τόσο δύσκολη είναι η αποκρυπτογράφηση των μηχανισμών με τους οποίους καταρτίζονται και αναθεωρούνται οι τιμές στα ασφάλιστρα υγείας.
Η ασφάλιση υγείας-ασθενειών και ατυχημάτων, υποκλάδος της ασφάλισης ζωής, είναι μια ανερχόμενη αγορά, η οποία σύμφωνα με στοιχεία της Ενωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας παρήγαγε ατομικά ασφάλιστρα ύψους σχεδόν 700 εκατομμυρίων ευρώ το 2021 ή το 33,5% του συνόλου των ατομικών ασφαλίσεων. Συνολικά ο κλάδος ασφαλίσεων ζωής το 2021 σημείωσε ετήσια αύξηση παραγωγής ασφαλίστρων 14,2%, με τις ατομικές ασφαλίσεις να αυξάνονται κατά 17,7%. Οι αποζημιώσεις υγείας -συμπληρωματικές- αποτελούν το 31,5% του συνόλου των ατομικών αποζημιώσεων, οι οποίες το 2021 έφτασαν σε απόλυτα νούμερα τα 413 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το σύνολο των αποζημιώσεων (ατομικές και ομαδικές) αυξήθηκε κατά 16,8%.
Αυτό που δεν δημοσιεύεται στις στατιστικές της ΕΑΕΕ είναι το πόσο αυξάνονται κάθε χρόνο τα ασφάλιστρα υγείας, αφού η κάθε εταιρεία έχει τους δικούς της πίνακες αναπροσαρμογής και διαφορετικές κατηγορίες συμβολαίων. «Είναι δεδομένο ότι κάθε χρόνο υπάρχουν αναπροσαρμογές στα νοσοκομειακά ασφάλιστρα, οι οποίες ποικίλλουν», λέει στην «Εφ.Συν.» μέλος της διοίκησης του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ασφαλιστικών Συμβούλων και ασφαλιστική σύμβουλος με εμπειρία δεκαετιών στη μεγαλύτερη εταιρεία του κλάδου.
Η ίδια διευκρινίζει ότι στα ισόβια νοσοκομειακά συμβόλαια ασφάλειας ζωής, τα οποία φθίνουν αφού δεν υπογράφονται νέα και αντικαθίστανται σταδιακά από τα ετήσια, «είμαστε υποχρεωμένοι από τον νόμο να αναφέρεται ευκρινώς στους όρους του συμβολαίου ο τρόπος αναπροσαρμογής των ασφαλίστρων, με βάση και την ηλικία του ασφαλιζόμενου». Μια παράμετρος, εξηγεί, είναι η εμπειρία της εταιρείας με βάση το loss ratio, τον δείκτη που μετράει την αναλογία των ζημιών ως προς τα ασφάλιστρα. Ο τιμάριθμος, όπως ορίζεται από τον υποδείκτη τιμών υγείας της ΕΛΣΤΑΤ, οι αυξήσεις στην αμοιβή των γιατρών, η αύξηση των νοσηλίων συνυπολογίζονται μαζί με τον συντελεστή της ηλικίας, για να βγει ένας μέσος όρος αύξησης των ασφαλίστρων.
Η ίδια ασφαλιστική σύμβουλος παραδέχεται ότι αν για τα ισόβια συμβόλαια υπάρχει η υποχρέωση ευκρινούς αιτιολόγησης του δείκτη αναπροσαρμογής, δεν ισχύει απαραίτητα το ίδιο για τα ετήσια, και εκεί είναι που έχουν σημειωθεί οι περισσότερες ατασθαλίες. Αναφέρει περιπτώσεις εταιρειών που προχώρησαν σε αδικαιολόγητες διψήφιες αυξήσεις την τελευταία πενταετία, προκαλώντας αγωγές ασφαλιζόμενων και συλλογικές αγωγές ενώσεων καταναλωτών.
Με αφορμή τη δικαίωση των ασφαλιζόμενων από τα δικαστήρια ξεκίνησε η συζήτηση για την εισαγωγή ενός διαφανούς δείκτη υγείας, που θα είναι σαφής, κατανοητός και εύλογος. Σε αυτή την κατεύθυνση παρουσιάστηκε ότι θα συνεισφέρει η τροπολογία που εισήγαγε τον Οκτώβριο του 2020 ο Αδωνις Γεωργιάδης στον νέο πτωχευτικό κώδικα «Ρύθμιση οφειλών-Παροχή δεύτερης ευκαιρίας». Μολονότι ο υπουργός Ανάπτυξης υποστήριζε ότι η τροπολογία θα εξορθολογίσει τα μακροχρόνια συμβόλαια υγείας, η αντιπολίτευση και οι καταναλωτικές ενώσεις αντέδρασαν λέγοντας ότι προμηνύεται καταιγίδα αυξήσεων, αφού θα επιτρέπεται από τον νόμο στις εταιρείες να αναπροσαρμόζουν αυθαίρετα τα ασφάλιστρα.
Μάλιστα την περίοδο εκείνη, όπως λέει στην «Εφ.Συν.» ο Βίκτωρας Τσιαφούτης, νομικός σύμβουλος της ΕΚΠΟΙΖΩ, «πάγωσε» η επιβολή προστίμου από τη Γραμματεία Καταναλωτή σε ασφαλιστική εταιρεία που επέβαλε αδιαφανείς ρήτρες αναπροσαρμογής, αφού η τροπολογία τη δικαίωνε αναδρομικά. «Η τροπολογία για την αναπροσαρμογή των ασφαλίστρων (άρθρο 2Α στον ν. 2251/1994 για την Προστασία του Καταναλωτή) περιείχε σκόπιμες ασάφειες και ετοίμασε το έδαφος για τον Ενιαίο Δείκτη Υγείας που καθιερώθηκε με προεδρικό διάταγμα τον Φεβρουάριο του 2022», συνεχίζει ο νομικός σύμβουλος της ΕΚΠΟΙΖΩ. Ο ίδιος χαρακτηρίζει σκανδαλώδη την υιοθέτηση από την ελληνική νομοθεσία ενός δείκτη που διαμόρφωσε το ΙΟΒΕ, τονίζοντας ότι τον χαρακτηρίζουν «ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων, αδιαφάνειας και προβληματικής μεθοδολογίας προσδιορισμού του».
Στην εκτενή ανάλυση του καθηγητή Γεράσιμου Σαπουντζόγλου και του διδάκτορα Δημήτρη Σπυράκου που παρουσιάζει η «Εφ.Συν.» (στις επόμενες σελίδες), διαπιστώνεται ότι ο Ενιαίος Δείκτης Υγείας που υιοθέτησε το κυβερνητικό Π.Δ. και βασίστηκε σε μελέτη του ΙΟΒΕ είναι κοινωνικά και θεσμικά μη αποδεκτός. Και γιατί νομοθετήθηκε μονομερώς. Και γιατί η «ενδεικτική» εφαρμογή του την περίοδο 2011-2019 δικαιολογεί, σε μια περίοδο με μηδενικά ή χαμηλά επίπεδα μεταβολών τιμών στους γενικούς ή νοσηλευτικούς (υπο)δείκτες της ΕΛΣΤΑΤ, εξωφρενικές αυξήσεις 75,4%! Κι αυτό προϊδεάζει για ασύλληπτες αυξήσεις ασφαλίστρων από τις εταιρείες λίαν προσεχώς.
