Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κορονοϊός φάση Β': ο «αόρατος εχθρός» ξανάρχεται ή δεν έφυγε ποτέ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κορονοϊός φάση Β': ο «αόρατος εχθρός» ξανάρχεται ή δεν έφυγε ποτέ

  • A-
  • A+
«Ενα από τα κύρια μαθήματα της πανδημίας είναι ότι η επιστήμη δεν μπορεί να εγγυηθεί τον αποτελεσματικό έλεγχό της χωρίς την ύπαρξη ισχυρής πολιτικής δέσμευσης σε επίπεδο κυβερνήσεων. Οι κυβερνήσεις και οι ηγέτες τους πρέπει να σέβονται την επιστήμη, να κατανοούν την αξία της και να ενεργούν με βάση αυτήν, με τρόπο που να ωφελεί την κοινωνία» - Ιατρική επιθεώρηση The Lancet, 25 Ιουλίου 2020

«Ελλάδα ασφαλής προορισμός»: έτσι διαφήμιζε η κυβέρνηση προς τους απανταχού τουρίστες τη χώρα μας τον Μάιο. Αρχές Αυγούστου το φράγμα των 100 ημερήσιων κρουσμάτων έσπασε, οδηγώντας την Πέμπτη στο πρώτο τοπικό λοκ-ντάουν σε έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό, όπως ο Πόρος. Μόλις χτες οι Η.Π.Α. εξέδωσαν ταξιδιωτική οδηγία προς τους πολίτες τους να μην επισκέπτονται την Ελλάδα, λόγω της αύξησης των κρουσμάτων κορωνοϊού στη χώρα μας τις τελευταίες ημέρες. Κι όπως διαβάζουμε στην «Καθημερινή», το CDC (Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών των ΗΠΑ) αναφέρει «ο κίνδυνος για να προσβληθεί κάποιος από COVID-19 στην Ελλάδα είναι υψηλός και εάν κάποιος νοσήσει και χρειαστεί ιατρική βοήθεια, οι πόροι ενδέχεται να είναι περιορισμένοι».

Ενώ ανοίξαμε τα φτερά μας και νομίζαμε ότι αποδράσαμε από τον λαβύρινθο του κορονοϊού, μετά τον ενθουσιασμό μας για το τέλος της καραντίνας, κινδυνεύουμε τώρα να βρεθούμε ως άλλος Ικαρος σε ελεύθερη πτώση.

Η εικόνα που μεταφέρουν στην «Εφ.Συν.» επιδημιολόγοι, υγειονομικοί, ερευνητές και αυτοδιοικητικοί από όλη την Ελλάδα φωτίζουν διάφορες πλευρές του φαινομένου: ανεπαρκείς δομές πρωτοβάθμιας υγείας, υποστελεχωμένα νοσοκομεία, στροφή στον ιδιωτικό τομέα, ανεπάρκεια εξοπλισμού, βιασύνη και ελλιπής σχεδιασμός για το «άνοιγμα στον τουρισμό», κυβερνητικές παλινωδίες και αντιφάσεις, ναρκοθετούν τις προσπάθειες ελέγχου και περιορισμού της πανδημίας.

Η κυβέρνηση από την πρώτη στιγμή επέλεξε να χρησιμοποιεί την πανδημία για το προσωπικό της success story, κλείνοντας τις πόρτες στην καθημερινή ενημέρωση στους υγειονομικούς συντάκτες, διοχετεύοντας επιλεγμένες πληροφορίες σε «ημετέρους». Με ελλιπή, χειραγωγούμενη πληροφόρηση και ταυτόχρονα με λάθη και με παραμέληση των καθηκόντων της, που είναι η διασφάλιση της τήρησης των πρωτοκόλλων, δεν κερδίζεται καμία μάχη. Και πάντα υπάρχει η επίκληση στο φιλότιμο.

Από το «success story», στο μεταίχμιο μιας νέας έξαρσης

Η διασπορά του ιού στη χώρα μας βρίσκεται στην κόκκινη γραμμή. Αν ξεπεράσουμε το όριο ένα κρούσμα να δίνει άλλο ένα, εύκολα μπορούμε να μπούμε σε περιπέτειες. «Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός» μας προειδοποίησε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας Σωτήρης Τσιόδρας, στην πρώτη του τηλεοπτική εμφάνιση μετά από δυο και πλέον μήνες. Γι’ αυτό χρειάζεται «αυξημένη επαγρύπνηση, επιφυλακή, τήρηση μέτρων για τυχόν εκθετική αύξηση, γιατί η κατάσταση μπορεί γρήγορα να ξεφύγει», επισήμανε ο καθηγητής Παθολογίας Λοιμώξεων του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Οι ενεργές εστίες αυξάνονται και οφείλονται στην αύξηση της κινητικότητας του πληθυσμού και στην αυξημένη μεταδοτικότητα του ιού σε συνθήκες υψηλού συγχρωτισμού, όπου δεν τηρούνται τα μέτρα προφύλαξης.

Γεγονός είναι η μετατόπιση των θετικών κρουσμάτων σε νεαρότερες ηλικίες τους τελευταίους δυο μήνες και σε ασυμπτωματικούς φορείς, που αποτελούν το 24% των κρουσμάτων των τελευταίων ημερών (31 Ιουλίου-2 Αυγούστου). Από την επιδημική καμπύλη φαίνεται πως έχουμε μεγαλύτερο ποσοστό εισαγόμενων κρουσμάτων από τους προηγούμενους μήνες λόγω του ανοίγματος του τουρισμού. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες ανεβαίνει ο αριθμός των εγχώριων κρουσμάτων. Το τριήμερο 31 Ιουλίου-2 Αυγούστου το 10% των κρουσμάτων ήταν εισαγόμενα και τα υπόλοιπα εγχώρια. Μικρή αύξηση σημειώνεται και στις νοσηλείες, τις νοσηλείες ΜΕΘ και τις διασωληνώσεις.

Σε αυτήν την εύθραυστη συνθήκη απαιτείται συναίνεση και συνεργασία των πολιτικών κομμάτων και των δυνάμεων της κοινωνίας, λέει μιλώντας στην «Εφ.Συν» ο Τάκης Παναγιωτόπουλος, ομότιμος καθηγητής δημόσιας υγείας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, μέλος της 28μελούς Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας. Σε αυτό το κρίσιμο κομμάτι είναι σαφές ότι η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει αποτύχει. Δεν μπορεί να βγαίνεις Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή να φέρνεις νόμους, που ξέρεις ότι θα φέρουν μεγάλη αντίρρηση από την αντιπολίτευση αλλά και από κομμάτια της κοινωνίας, και Τρίτη, Πέμπτη, Σάββατο να λες ελάτε να τα βρούμε στον Covid-19. Ούτε να διαφημίζει μια ψευδαίσθηση ότι όλα είναι υπό έλεγχο. «Θα κάνουμε το φετινό καλοκαίρι επίλογο της κρίσης και πρόλογο της αναγέννησης», μας καθησύχαζε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις 20 Μαΐου. Στην απόφαση για άνοιγμα του τουρισμού στις 15 Ιουνίου, η κυβερνητική βούληση προηγήθηκε του έγκαιρου σχεδιασμού.

Ημίμετρα αντί θωράκισης του ΕΣΥ

Επιζήμια είναι η νεοφιλελεύθερη λογική του όσο το δυνατόν μικρότερου οικονομικού κόστους στα της δημόσιας υγείας, την ώρα που ο πλανήτης, πληρώνοντας βαρύ τίμημα, συνειδητοποίησε τη σημασία της πρόληψης και της θωράκισης των δημόσιων συστημάτων καθολικής κάλυψης υγείας.

Η κυβέρνηση «δεν εκμεταλλεύτηκε τον χρόνο του lockdown για να ενισχύσει το ΕΣΥ και τώρα πρέπει να τρέξει», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Αθανάσιος Εξαδάκτυλος, πρόεδρος Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ). «Τα κρεβάτια ΜΕΘ αυξήθηκαν, αλλά αν συνεχιστεί η σημερινή πορεία του κορονοϊού στη χώρα μας και αρχίσουν και γεμίζουν, τότε είναι εύκολο να φτάσουμε στο σημείο να μη φτάνουν», μας λέει, θεωρώντας ημίμετρο τις έκτακτες προσλήψεις επικουρικών γιατρών, όσο δεν γίνονται μόνιμοι διορισμοί.

Το ίδιο τονίζει η Ματίνα Παγώνη, πρόεδρος Ενωσης Ιατρών Νοσοκομείων Αθηνών - Πειραιώς (ΕΙΝΑΠ), η οποία επισημαίνει ότι «πολλά χειρουργεία και προβλήματα υγείας έμειναν πίσω λόγω της καραντίνας και του φόβου του κόσμου και τώρα τρέχουμε».

Το σχέδιο για τον τουρισμό, που αφορά τη διαχείριση των κρουσμάτων, καταρχήν άργησε να ετοιμαστεί και όταν ανακοινώθηκε διαφάνηκε ότι ήταν στο πόδι. Το κυβερνητικό «Σχέδιο Υπηρεσιών Υγείας για τη Νησιωτική Χώρα» που παρουσιάστηκε στις 12 Ιουνίου ήταν μια άμεση ομολογία ότι δεν έχουν γίνει οι αναγκαίες προσλήψεις προσωπικού στα νοσοκομεία και στα Κέντρα Υγείας των νησιών και συνολικότερα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, ενώ ξανακλείνει το μάτι στους ιδιώτες.

Γιατροί που δεν περισσεύουν από τα νοσοκομεία της ηπειρωτικής Ελλάδας μετακινούνται στα νησιά, ασθενείς που χρειάζονται κρεβάτι σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) μεταφέρονται από τη νησιωτική Ελλάδα στα μεγάλα νοσοκομεία της ηπειρωτικής χώρας και δείγματα στέλνονται από τα νοσοκομεία των νησιών στα εργαστήρια των μεγάλων πόλεων. Ταυτόχρονα, προβλέπονται ιδιώτες γιατροί, αντί μόνιμων προσλήψεων στα νοσοκομεία· ιδιωτικά εναέρια και πλωτά μέσα, αντί δημοσίων για τη διακομιδή των ασθενών.

«Μένουμε Αττική», θα μπορούσε να είναι το σύνθημα της κυβέρνησης για τη φετινή τουριστική περίοδο, αφού το λεκανοπέδιο καλείται να σηκώσει το μεγαλύτερο βάρος του Covid-19. Το κουπί τραβάει η 2η Υγειονομική Περιφέρεια Πειραιώς και Αιγαίου, αφού έχει στην ευθύνη της το μεγαλύτερο μέρος της νησιωτικής χώρας. Οπως παραδέχεται το υπουργείο Υγείας, τα νησιά σε όλη την Ελλάδα διαθέτουν 18 κρεβάτια ΜΕΘ για νοσηλεία Covid-19 και ας ισχυρίζεται ότι μπορούν να φτάσουν τα 79, χωρίς να περιγράφει σε ποιους χώρους, με τι προσωπικό και εξοπλισμό θα γίνει αυτό με ασφάλεια.

Προβλήματα

«Οι υγειονομικές μονάδες των νησιών αντιμετωπίζουν διαχρονικά σημαντικά προβλήματα στη στελέχωση και τον εξοπλισμό, με τις περισσότερες να προσφέρουν πρώτες βοήθειες και να λειτουργούν ως Κέντρα Διακομιδών», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Μιχάλης Γιαννάκος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Δημοσίων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ).

Τα σοβαρά περιστατικά διακομίζονται σε νοσοκομεία της Αττικής, της Κρήτης και της Θεσσαλονίκης, ενώ υπάρχουν σε νησιά νοσοκομεία που λειτουργούν με έναν ή κανέναν γιατρό σε βασικές ειδικότητες και κέντρα υγείας που αδυνατούν να στηρίξουν την 24ωρη λειτουργία τους.

Η διασωλήνωση των περιστατικών πραγματοποιείται στα νοσοκομεία των νησιών, αλλά δεν παραμένουν σε αυτά. Μεταφέρονται στα νοσοκομεία της Αττικής ως επί το πλείστον, ενώ μετακινούνται γιατροί από την Αττική στα νοσοκομεία των νησιών για την κάλυψη των κενών.

Χαρακτηριστικά, ενώ μετακινούνται γιατροί από το Γενικό Κρατικό Νίκαιας προς τη Σάμο για να καλύψουν τα κενά, από την άλλη μεταφέρονται μετά τη διασωλήνωση οι ασθενείς από το νοσοκομείο της Σάμου στο Γενικό Κρατικό Νίκαιας για τη νοσηλεία τους! Θυμίζουμε ότι με τα προ πανδημίας δεδομένα οι ελλείψεις, όπως προκύπτουν από τους πετσοκομμένους οργανισμούς των νοσοκομείων του ΕΣΥ, σε υγειονομικούς ανέρχονται στις 30.000!

Μόνο δύο νησιά, η Σύρος και η Ρόδος, μπορούν να κάνουν γρήγορες διαγνώσεις, αναλαμβάνοντας η κάθε μία και τα γειτονικά της νησιά. Η καθυστέρηση στη διάγνωση είναι σημαντική στον περιορισμό του ιού, στη θεραπεία αν το άτομο ανήκει σε ευπαθή ομάδα και στην ιχνηλάτηση.

Αντί προσλήψεων προβλέπεται πληρωμή με κρατικό χρήμα ιδιωτών γιατρών, ώς και 2.000 ευρώ αφορολόγητα μηνιαίως, ενώ για τις διακομιδές προβλέπονται «εκμισθωμένα πτητικά μέσα από την Πολιτική Προστασία» ή «μέσα ιδιωτών που υποδεικνύονται από το Συντονιστικό Κέντρο του Λιμενικού Σώματος».

Οσον αφορά τα τεστ στους ταξιδιώτες, αυτά πλέον είναι δειγματοληπτικά και όχι μαζικά, όπως συστήνουν οι επιδημιολόγοι της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, ενώ καραντίνα προβλέπεται μόνο στην περίπτωση εντοπισμού κρούσματος.

Aττική: ανησυχία για τα «ορφανά» κρούσματα

Από την ανάλυση της κατανομής των κρουσμάτων που στέλνει καθημερινά ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) προκύπτει διπλασιασμός των «ορφανών» κρουσμάτων στην Αττική το τελευταίο δεκαήμερο (21,9 διαγνώσεις κατά μέσο όρο από 30 Ιουλίου-5 Αυγούστου, από 10,9 διαγνώσεις την περίοδο 20-29 Ιουλίου) - την εβδομάδα 21,2 διαγνώσεις.

Τα «ορφανά» κρούσματα είναι διάσπαρτα από άκρη σε άκρη της Αττικής και όχι ομαδοποιημένα, γεγονός που καθιστά την ιχνηλάτηση (τον εντοπισμό των επαφών κάθε κρούσματος) πολύ δύσκολη. Πρόκειται, μας λένε οι ειδικοί της Επιτροπής, για πολύ σύνθετο έργο το οποίο έχει κάνει την Πολιτική Προστασία να... τρέχει και να μη φτάνει.

Συνολικά η Αττική μετράει 304 ορφανά κρούσματα από τον Ιούλιο. Σύμφωνα με το R (1) της χώρας κάθε ένα κρούσμα μεταδίδει σε έναν, που σημαίνει 608 πιθανές μεταδόσεις στην Αττική. Αυτές με τη σειρά τους μπορούν να φέρουν 1.216 νέες διαγνώσεις και αυτές 2.432 κ.ο.κ.

Επιβεβαιώθηκαν τα χειρότερα σενάρια των ερευνητών

«Κλειδί» στη μετάδοση της πανδημίας Covid-19 είναι οι λεγόμενες ασυμπτωματικές/προσυμπτωματικές ροές φορέων, επισημαίνεται στην έρευνα που εκπόνησε η ομάδα Χημικών Μηχανικών του ΑΠΘ με επικεφαλής τον καθηγητή Δημοσθένη Σαρηγιάννη και παρουσιάστηκε στα μέσα Ιουλίου.

Η έρευνα του ΑΠΘ προέβλεπε αύξηση των κρουσμάτων στα 80 ημερησίως τις τελευταίες ημέρες του Αυγούστου, αν συνεχιζόταν η εισροή ασυμπτωματικών/προσυμπτωματικών φορέων με τους ίδιους ρυθμούς των αρχών Ιουλίου (10-15 την ημέρα). Σε αυτή την περίπτωση, στις 30 Σεπτεμβρίου ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων αναμένεται να διαμορφωθεί σε περίπου 11.500, ενώ οι θάνατοι θα είναι 260. Δυστυχώς φαίνεται πως μέχρι τώρα επιβεβαιώνονται οι χειρότερες προβλέψεις του μοντέλου που επεξεργάστηκε η ομάδα των ερευνητών:

Οι ερευνητές προβλέπουν αύξηση του ρυθμού μεταβολής των κρουσμάτων εάν δεν περιοριστούν οι μαζικές κοινωνικές εκδηλώσεις του καλοκαιριού (πανηγύρια, beach-parties) και αν δεν τηρηθούν προστατευτικά μέτρα (μάσκες-αποστάσεις) στις εκκλησίες. Το αμέσως δυσμενέστερο σενάριο προβλέπει αύξηση των κρουσμάτων ακόμα και πριν από τον Δεκαπενταύγουστο, ενώ τονίζουν ότι «αν δεν ληφθούν επιπλέον μέτρα, η κατάσταση θα διαμορφωθεί με τρόπο παραπλήσιο των λοιπών Βαλκανικών χωρών μέχρι το τέλος του έτους

Δήμαρχοι τουριστικών προορισμών: ψυχραιμία και επαγρύπνηση

➫ Κασσάνδρα Χαλκιδικής: υπό έλεγχο ο κορονοϊός, σε ελεύθερη πτώση ο τουρισμός

Κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας όσον αφορά τον περιορισμό της πανδημίας μετέφερε στην «Εφ.Συν.» η δήμαρχος Κασσάνδρας, Αναστασία Χαλκιά-Δημητροπούλου, με σκληρό τίμημα την κάθετη πτώση στην τουριστική κίνηση ώς και 80%. «Τα ξενοδοχεία τηρούν όλα τα μέτρα ασφαλείας. Οι έλεγχοι είναι πολύ εντατικοί. Ομως δεν έχουμε κόσμο». Υποστελεχωμένο παραμένει το Κέντρο Υγείας της περιοχής, ενώ στην ερώτηση αν έχει γίνει αισθητό το δεύτερο κύμα της πανδημίας, η δήμαρχος απαντά διπλωματικά: «Πρόκειται για προσωπικά δεδομένα. Το τελευταίο που θα κάνει ο ΕΟΔΥ είναι είναι να ενημερώσει τους δημάρχους. Τα μαθαίνουμε όπως κι εσείς από τις κοινές ενημερώσεις».

➫ Καβάλα: στα κόκκινα μεν, χωρίς πανικό δε

Ψύχραιμοι παραμένουν οι Καβαλιώτες, παρά τα δεκάδες κρούσματα κορονοϊού με επίκεντρο εργοστάσιο κρέατος που έκλεισε, αφού ο ιός είχε μεταδοθεί σε 24 εργαζόμενους και 11 συγγενικά τους πρόσωπα. Ο δήμαρχος Καβάλας, Θόδωρος Μουριάδης, θεωρεί «ευτύχημα» το γεγονός ότι τα κρούσματα είναι ιχνηλατημένα, άρα μπορεί να περιοριστεί η διασπορά τους. «Τα κρούσματα μειώνονται μέρα με τη μέρα, μετά τον εντοπισμό των αρχικών κρουσμάτων στο εργοστάσιο. Δεν έχουμε εισαγόμενα κρούσματα, καθώς έχουν μειωθεί οι επισκέπτες λόγω των ελέγχων στα σύνορα. Δεν εφησυχάζουμε, δεν πανικοβαλλόμαστε».

➫ Λευκάδα: αυστηρά μέτρα και τρεις «εισαγόμενες» περιπτώσεις κορονοϊού

Εμφαση στην αυστηρή εφαρμογή των υγειονομικών πρωτοκόλλων του ΕΟΔΥ και στην ετοιμότητα του νοσοκομείου του νησιού, που εγκαινιάστηκε πέρυσι, δίνει ο δήμαρχος Λευκάδας, Χαράλαμπος Καλός. «Τον τελευταίο μήνα έχουμε τρεις περιπτώσεις εισαγόμενων κρουσμάτων», λέει στην «Εφ.Συν.», προσθέτοντας ότι η ιχνηλασιμότητα των επαφών έχει ολοκληρωθεί και δεν υπάρχει διασπορά. «Εχουμε υπερσύγχρονο και άρτια εξοπλισμένο νοσοκομείο και Κέντρο Υγείας, ενώ σε περίπτωση που χρειαστεί διακομιδή ασθενούς, απέχουμε μόλις μιάμιση ώρα από το πλησιέστερο νοσοκομείο αναφοράς στα Ιωάννινα».

➫ Αμοργός: πολλή νεολαία, λίγο προσωπικό για ελέγχους

Ο Ελευθέριος Καραΐσκος, δήμαρχος Αμοργού, δηλώνει πως σε μεγάλο βαθμό, τουλάχιστον όσον αφορά τα τουριστικά καταλύματα, τηρείται το πρωτόκολλο, ενώ «στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος είναι πιο χαλαρά τα πράγματα. Προσέχουν, αλλά δεν είναι αρκετό». Στο Κέντρο Υγείας γίνεται δειγματοληψία ύποπτων κρουσμάτων, όχι όμως και έλεγχος, αφού μοριακός εξεταστής υπάρχει μόνο στη Νάξο. Ελλείψεις εντοπίζονται στα ασθενοφόρα, αφού υπάρχει μόνο ένας οδηγός και δύο εθελοντές, αλλά και στην υποστελέχωση της αστυνομίας. «Εχουμε 6.000 επισκέπτες αυτή τη στιγμή και 3 αστυνομικούς. Απευθυνόμαστε στο υπουργείο κάθε χρόνο αλλά δεν γίνεται κάτι. Κάνουμε συστάσεις, ειδικά στα μπαρ όπου πηγαίνει νεολαία, που έχει αυξημένη παρουσία στο νησί μας».

➫ Αγκίστρι: έλλειψη τεστ και συνωστισμός

Ο δήμαρχος Αγκιστρίου, Γιάννης Αθανασίου, έχει στραφεί επανειλημμένα στη Δευτεροβάθμια Υγειονομική Περιφέρεια Πειραιώς και Αιγαίου, γιατί στα τρία αγροτικά ιατρεία του νησιού δεν παρέχεται η δυνατότητα τεστ κορονοϊού. «Δεν παρέχεται λόγω ελλείψεως, είναι η απάντησή τους», λέει. «Εχει διαμορφωθεί χώρος αντιμετώπισης κρουσμάτων και παρέχουμε εξοπλισμό για τους δύο αγροτικούς γιατρούς και τις δύο νοσηλεύτριες. Εφόσον υπάρχει κρούσμα, θα διακομιστεί, μέσω του Λιμενικού, στο κοντινότερο νοσοκομείο του λεκανοπεδίου Αττικής». Μεγαλύτερη ανησυχία του δημάρχου, ο συνωστισμός, ειδικά τα Σαββατοκύριακα, και οι παραβάσεις που έχουν εντοπιστεί, ειδικά στην ελεύθερη κατασκήνωση.

➫ Νάξος και Μικρές Κυκλάδες: καμία ελαστικότητα

Σε ικανοποιητικό επίπεδο κρίνεται ο ιατρικός εξοπλισμός της Νάξου και των Μικρών Κυκλάδων, σύμφωνα με τον δήμαρχο Δημήτρη Λιανό. «Λόγω της συγκυρίας υπάρχει επάρκεια σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, επίσης υπάρχει ο απαιτούμενος εξοπλισμός για τεστ και αναπνευστήρες για την αντιμετώπιση κρουσμάτων». Στα νησιά των Μικρών Κυκλάδων λειτουργούν πολυϊατρεία, χωρίς όμως δυνατότητα περίθαλψης σοβαρών περιστατικών, που διακομίζονται στη Σύρο ή στην Αθήνα. Ελεγχοι διενεργούνται καθημερινά και εντοπίζονται παραβάσεις, κυρίως σε μπαρ με νεολαία, ενώ ο δήμαρχος τονίζει ότι «δεν θα ανεχτούμε καμία ελαστικότητα στην τήρηση των μέτρων».

Παραπλανητική η αντιπαράθεση δημόσιας υγείας με οικονομία

Τάκης Παναγιωτόπουλος, ομότιμος καθηγητής Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για την αντιμετώπιση του Covid-19 του υπουργείου Υγείας

«Τα πράγματα είναι πολύ κρίσιμα και η χώρα δεν αντέχει το πολιτικό σύστημα να χάνει τη μεγάλη εικόνα», λέει ο Τάκης Παναγιωτόπουλος. Ο ομότιμος καθηγητής Δημόσιας Υγείας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, μέλος της 28μελούς Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, εξηγεί στην «Εφ.Συν.» ότι «η κρισιμότητα της εξέλιξης της πανδημίας, ιδιαίτερα στην παρούσα φάση, και η ανάγκη να προχωρήσει όλη η κοινωνία μαζί στην εφαρμογή δύσκολων και πολλές φορές αμφιλεγόμενων μέτρων απαιτούν σημαντικό βαθμό συναίνεσης και συνεννόησης ανάμεσα στις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις της χώρας».

● Ποια είναι η κατάσταση στη χώρα μας όσον αφορά την πανδημία;

Η κατάσταση είναι δύσκολη τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα, όπως βλέπουμε παρατηρώντας τους αριθμούς. Μετά το πρώτο κύμα (Μάρτιο έως Μάιο στην Ελλάδα), που υποχώρησε με μέτρα πολύ σοβαρού περιορισμού των μετακινήσεων (lockdown) καλλιεργήθηκε από πολλές πλευρές και κυριάρχησε μια διάχυτη εντύπωση ότι τα δύσκολα πέρασαν, παρά τις επισημάνσεις πολλών επιστημόνων. Αυτό ήταν μεγάλη πλάνη. Τώρα βλέπουμε μπροστά μας ότι υπάρχει σημαντική εξάπλωση του ιού και στη χώρα μας, παρότι η κατάσταση συνεχίζει να είναι καλύτερη από ό,τι σε πολλές άλλες χώρες.

Στην Ελλάδα τα πράγματα δεν είναι ανεξέλεγκτα – ακόμη τουλάχιστον. Δηλαδή, δεν βρισκόμαστε μπροστά σε μεγάλη εκθετική αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων, ένα ενδεχόμενο που δυστυχώς είναι ανοιχτό. Ετσι, έχουμε τη δυνατότητα να διακόψουμε την πορεία των πραγμάτων προς την ανεξέλεγκτη εξάπλωση του ιού. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα σήμερα. Πρέπει, όμως, να συνειδητοποιήσουμε την κρισιμότητα της κατάστασης και να δράσουμε τώρα, τόσο ατομικά όσο και συλλογικά.

● Τι εννοείτε «ατομικά» και «συλλογικά»;

Το «ατομικά» είναι αρκετά ευνόητο γιατί συζητιέται πολύ: να τηρούμε αποστάσεις από τους άλλους στις επαφές μας μαζί τους, να κάνουμε συστηματική χρήση προστατευτικής μάσκας, ιδίως σε κλειστούς χώρους αλλά και σε ανοιχτούς όταν υπάρχει μεγάλο συμπλησίασμα των ανθρώπων, να εφαρμόζουμε υγιεινή των χεριών. Επίσης, δεν είναι τώρα καιρός για μεγάλες ή και μέτριες συναθροίσεις. Τα μέτρα αυτά είναι πραγματικά απαραίτητα, δεν είναι «λόγια». Η εφαρμογή τους μπορεί να κάνει τη διαφορά. Αντιλαμβάνομαι ότι αυτό δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά οι κίνδυνοι είναι πραγματικοί και οι εναλλακτικές επιλογές (π.χ. κλείσιμο οικονομικών και κοινωνιών λειτουργιών) είναι χειρότερες. Πρέπει να αντισταθούμε σε σκέψεις του τύπου «αυτά είναι υπερβολές» ή «δεν θα συμβεί σε μένα». Ας κοιτάξουμε γύρω μας σε άλλες χώρες…

Το «συλλογικά» δυστυχώς δεν τονίζεται όσο πρέπει στη δημόσια συζήτηση με την ετεροβαρή επικέντρωση στην «ατομική ευθύνη». Εννοώ ότι θα πρέπει η πολιτεία και οι φορείς της να υποστηρίζουν έμπρακτα την εφαρμογή των μέτρων προστασίας. Η επιβολή και το πρόστιμο πρέπει να αποτελούν την τελευταία καταφυγή. Για παράδειγμα, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι οι μάσκες είναι φτηνές ή δωρεάν, ότι τα λεωφορεία και το μετρό έχουν συχνά δρομολόγια για την αποφυγή του συνωστισμού κ.λπ., κ.λπ.

● Αναφέρατε την ανάγκη καθολικής χρήσης μάσκας. Ομως, το μέτρο αυτό δεν συστηνόταν στην αρχική φάση της πανδημίας ενώ σήμερα συστήνεται με έμφαση. Τι συμβαίνει;

Εχετε δίκιο, όσον αφορά τη μάσκα έχει δημιουργηθεί μια αίσθηση ασυνέπειας στις θέσεις της επιστημονικής κοινότητας. Ομως, πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι τον τελευταίο καιρό έχουν πληθύνει τα επιστημονικά δεδομένα που τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα της καθολικής χρήσης μάσκας για την προστασία τόσο αυτού που τη φοράει όσο και του απέναντι από αυτόν που τη φοράει. Η μετακίνηση της θέσης λόγω μεταβολής των ερευνητικών και επιστημονικών δεδομένων δεν είναι αντίφαση παρά μόνο επιφανειακά. Στην πραγματικότητα, αυτός είναι ο τρόπος που εξελίσσεται η επιστήμη.

● Πού οφείλεται η εκτόξευση των διαγνώσεων κατά την τελευταία εβδομάδα; Επαιξε ρόλο το άνοιγμα του τουρισμού;

Η αύξηση οφείλεται στο ότι δεν έχει ελεγχθεί –ποτέ δεν ελέγχθηκε– η κυκλοφορία του ιού. Το γεγονός ότι κανένας στον πληθυσμό δεν έχει ανοσία είναι το έδαφος για τη διασπορά. Οταν οι μετακινήσεις, και ως εκ τούτου οι επαφές των ανθρώπων μεταξύ τους, ήταν σε σχεδόν πλήρη διακοπή, η διασπορά είχε μειωθεί κι αυτή. Η άρση των μέτρων πλήρους αναστολής των μετακινήσεων άλλαξε την κατάσταση και ασφαλώς ο τουρισμός είναι κι αυτός μέρος της εξέλιξης αυτής. Αλλά ο τουρισμός δεν μπορούσε να μην ανοίξει σε μια χώρα που η οικονομία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αυτόν.

Η αντιπαράθεση της δημόσιας υγείας με την οικονομία, που συχνά γίνεται στη δημόσια συζήτηση, είναι, νομίζω, πολλές φορές απλοϊκή και παραπλανητική. Το ζητούμενο είναι η ανεύρεση της ισορροπίας σε μια δύσκολη στάθμιση όλων των δεδομένων: ιατρικών, επιδημιολογικών, οικονομικών, κοινωνικών. Και ενώ η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων συμβουλεύει για τις ιατρικές και επιδημιολογικές πλευρές των θεμάτων, είναι ρόλος της πολιτικής ο συνυπολογισμός όλων των παραμέτρων. Και οι αποφάσεις για τη λήψη μέτρων είναι/οφείλουν να είναι πολιτικές.

Η κρισιμότητα της εξέλιξης της πανδημίας, ιδιαίτερα στην παρούσα φάση, και η ανάγκη να προχωρήσει όλη η κοινωνία μαζί στην εφαρμογή δύσκολων και πολλές φορές αμφιλεγόμενων μέτρων απαιτεί σημαντικό βαθμό συναίνεσης και συνεννόησης ανάμεσα στις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις της χώρας.

● Μιλήσατε για συναίνεση και συνεννόηση. Θέλετε να διευκρινίσετε;

Ναι, συναίνεση και συνεννόηση. Θεωρώ το θέμα κομβικό και πιστεύω ότι το πολιτικό σύστημα της χώρας πρέπει να ξανασταθμίσει τα δεδομένα και να βρει τρόπους συνεννόησης. Συναίνεση δεν είναι «εγώ αποφασίζω κι εσύ συμφωνείς μαζί μου». Το πολιτικό σύστημα πρέπει να εφαρμόσει μορφές συστηματικής ανταλλαγής απόψεων, συνεννόησης και συμμετοχής πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων στη λήψη αποφάσεων για τα μεγάλα θέματα αντιμετώπισης του κορονοϊού. Οχι με λογική «business as usual» - τα πράγματα είναι πολύ κρίσιμα και η χώρα δεν αντέχει το πολιτικό σύστημα να χάνει τη μεγάλη εικόνα.

● Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες στους καταυλισμούς και στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης εξακολουθούν να είναι αποκλεισμένοι λόγω της πανδημίας. Πώς το σχολιάζετε;

Οι πανδημίες δεν αντιμετωπίζονται χωρίς δικαιοσύνη στην κατανομή των βαρών για την αντιμετώπισή τους, χωρίς συνοχή των μέτρων και χωρίς αναλογικότητα των μέτρων με τον κίνδυνο που καλούνται να αντιμετωπίσουν. Οι απαγορεύσεις στις μετακινήσεις προσφύγων και μεταναστών που διαμένουν σε καταυλισμούς και κέντρα φιλοξενίας, οι οποίες ίσχυαν την περίοδο του αυστηρού lockdown στη χώρα, συνεχίζουν να ισχύουν με σχεδόν τον ίδιο τρόπο (μέσω επαναλαμβανόμενων παρατάσεων). Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) έχει εμφατικά δηλώσει ότι τέτοια μέτρα δεν είναι αποτελεσματικά για την πρόληψη της νόσου Covid ούτε στον γηγενή πληθυσμό ούτε στους ίδιους τους πρόσφυγες. Ολοι οι υπόλοιποι έχουμε βγει από το lockdown, όχι όμως οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που διαμένουν σε κέντρα υποδοχής. Αυτό παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματά τους και διαμορφώνει ένα εξαιρετικά αρνητικό έδαφος για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων μελλοντικών συμβάντων μετάδοσης του ιού σε κάποια κέντρα, διότι καλλιεργεί την καχυποψία ότι ο Covid χρησιμοποιείται προσχηματικά για τον περιορισμό των μετακινήσεων των προσφύγων. Είναι επείγουσα ανάγκη η πολιτική αυτή να αλλάξει.

 

 

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Πότε θα χτυπήσει τελικά το πρώτο κουδούνι;
«Η μεγάλη πρόκληση», είναι ο τίτλος του εγχειρήματος του ανοίγματος των σχολείων εν μέσω πανδημίας που δίνουν μιλώντας στην «Εφ.Συν.» οι ειδικοί επιστήμονες που έχουν τεθεί επικεφαλής του για τη χώρα μας
Πότε θα χτυπήσει τελικά το πρώτο κουδούνι;
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Η μεγάλη καραντίνα δικαιωμάτων και ελευθεριών
Πάνω από το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού βρίσκεται ήδη σε συνθήκες αυτοπεριορισμού στο σπίτι, σε μια πρωτόγνωρη κατάσταση ερήμωσης εργασιακών χώρων, με μια ταυτόχρονη αναστολή της παγκόσμιας οικονομίας,...
Η μεγάλη καραντίνα δικαιωμάτων και ελευθεριών
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Η δραματοποίηση είναι μηχανισμός αυτοάμυνας
Η δραματοποίηση είναι μηχανισμός αυτοάμυνας. Ξαφνικά, ο κόσμος μας συρρικνώθηκε σε λίγα τετραγωνικά, οι δραστηριότητές μας πάγωσαν και μείναμε εγκλωβισμένοι με όποιον τυχαίνει να μοιραζόμαστε τη στέγη ή τον...
Η δραματοποίηση είναι μηχανισμός αυτοάμυνας
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Θρησκοληψία, το «αντίδοτο» διά πάσαν νόσον...
Ισως ο πιο επικίνδυνος ιός των ημερών να είναι αυτός της παραπληροφόρησης και της διασποράς ψευδών ειδήσεων. Και, δυστυχώς, ξενιστές αυτού του ιού αποδείχθηκαν σε πλείστες περιπτώσεις εκείνοι που καλούνται εκ...
Θρησκοληψία, το «αντίδοτο» διά πάσαν νόσον...
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Οι απρόβλεπτοι και επικίνδυνοι ξενιστές της παραπληροφόρησης
Οσο ο ιός εξαπλώνεται τόσο ο φόβος μεγαλώνει, φτάνοντας σε σημείο παράνοιας. Αλλο τόσο οι ψευδείς ειδήσεις διασπείρονται, στρώνοντας το έδαφος για κάθε τσαρλατάνο ή απλό φαρσέρ να πουλήσει την πραμάτεια του ή...
Οι απρόβλεπτοι και επικίνδυνοι ξενιστές της παραπληροφόρησης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας