Ενα από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της χώρας, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, συμπυκνώνει σήμερα όλες τις αλλαγές, αλλά και τις προκλήσεις σε όλα τα επίπεδα που συντελέστηκαν μέσα στην κρίση στην ανώτατη εκπαίδευση.
Από τη μεριά του ιδρύματος, το αίτημα για μεγαλύτερη κρατική χρηματοδότηση ώστε να αυξήσει το διδακτικό και ερευνητικό του προσωπικό και να επενδύσει σε δράσεις που περιγράφονται στον στρατηγικό του σχεδιασμό δείχνει και την επιθυμία του να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των καιρών. Από τη μεριά των φοιτητών, οι συνεχείς κινητοποιήσεις τους τα τελευταία χρόνια για καλύτερη στέγαση και σίτιση δείχνουν και τη ζήτηση και την ανάγκη των νέων ανθρώπων για σπουδές.
Με σταθερή προσήλωση στην υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης, με χαρακτηριστική την παροχή δωρεάν μεταπτυχιακών, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο στο οποίο κρίνεται το αν θα διατηρήσει αυτά τα χαρακτηριστικά του και στο μέλλον. Και ο κριτής είναι αποκλειστικά το κράτος, το οποίο καλείται να ανταποκριθεί στα αιτήματα που του θέτει ένα από τα κορυφαία ακαδημαϊκά του ιδρύματα.
Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων σε κρίσιμο μεταίχμιο
Από τον προϋπολογισμό της νέας χρονιάς, όπως παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα μαζί με τα πεπραγμένα της χρονιάς που πέρασε, προκύπτει ότι πάνω από το 50% της κρατικής χρηματοδότησης των 12,5 εκατ. αφορούν τη φοιτητική μέριμνα (6,3 εκατ. ευρώ) ενώ μένουν 1,8 εκατ. για έρευνα. Η ενσωμάτωση πριν από έναν χρόνο του ΤΕΙ Ηπείρου στο Πανεπιστήμιο έχει αλλάξει τα αριθμητικά δεδομένα, κάτι που επηρεάζει και τις ανάγκες, όπως είναι φυσικό.
Από τις 33.000 φοιτητές και φοιτήτριες συνολικά, πάνω από τους 22.000 είναι ενεργοί. Η κρατική επιδότηση για τη στέγαση ήταν το 2019, 3.776.000 ευρώ. Η Πανεπιστημιούπολη των Ιωαννίνων διαθέτει έναν αξιοσημείωτο αριθμό φοιτητικών εστιών με 857 δωμάτια. Παράλληλα, υπάρχει και μια παλιότερη δομή, οι φοιτητικές εστίες Περιβλέπτου, σε κοντινή απόσταση, που ανήκουν στο Ιδρυμα Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης και στην οποία διαμένουν 470 φοιτητές, οι οποίοι και σιτίζονται στο φοιτητικό εστιατόριο των εστιών. Επιπλέον, διατίθενται 60 δωμάτια σε ξενοδοχεία της πόλης μετά από συμφωνία με την Περιφέρεια Ηπείρου που συμβάλλει για να καλυφθούν οι ανάγκες.
Το πρόβλημα είναι πλέον ότι οι φοιτητές που έχουν ανάγκη στέγασης είναι πολύ περισσότεροι από όσους πληρούν τα κοινωνικά κριτήρια που τίθενται και αυτό φάνηκε σχεδόν αμέσως με το ξέσπασμα της κρίσης, όταν βυθίστηκαν τα οικονομικά των νοικοκυριών και πλέον δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στις ανάγκες ενός φοιτητή μακριά από το σπίτι.
Γι’ αυτό και οι κινητοποιήσεις των φοιτητικών συλλόγων ειδικά για τη στέγαση είναι συνεχείς και έχουν καταφέρει ώς έναν βαθμό να βάλουν στο τραπέζι και τοπικούς φορείς, όπως η Περιφέρεια και ο Δήμος Ιωαννιτών. Το ίδιο το πανεπιστήμιο συμπεριλαμβάνει στα αιτήματά του προς την πολιτεία και τη δημιουργία νέων εστιών, ενώ πλέον το θέμα έχει ανοίξει και για τις άλλες πόλεις που εντάχθηκαν, την Αρτα και την Πρέβεζα.
Στην ιδιωτική αγορά τώρα, οι περισσότεροι φοιτητές θα βρουν σπίτι στα Γιάννενα, που συγκεντρώνουν πάνω από 15 χιλιάδες φοιτητές, με τιμές όχι πάντως χαμηλές, που εξαρτώνται κυρίως από το αν είναι στο κέντρο ή πιο περιφερειακά, αλλά και από την παλαιότητα και τις παροχές. Ετσι, μια γκαρσονιέρα μπορεί να ξεκινήσει από τα 160 ευρώ, συνήθως όμως είναι στα 180-200 ευρώ και μπορεί να ξεπεράσει και τα 250 ευρώ, ενώ ένα δυάρι θα ξεκινήσει από τα 240- 250 ευρώ και θα φτάσει και τα 350 ευρώ.
Για τη σίτιση, στην Πανεπιστημιούπολη Ιωαννίνων λειτουργεί σύγχρονο φοιτητικό εστιατόριο, με τη μορφή ανάθεσης σε εταιρεία μετά από διαγωνισμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ιδρύματος, ο προϋπολογισμός για τη σίτιση φτάνει τα 3.010.000 ευρώ. Ο αριθμός των φοιτητών στο φοιτητικό εστιατόριο της Πανεπιστημιούπολης Ιωαννίνων ανέρχεται σε 2.900 δικαιούχους και στα φοιτητικά εστιατόρια του πρώην ΤΕΙ Ηπείρου, ανά πόλη: στην Αρτα σε 701 δικαιούχους, στα Ιωάννινα σε 833 δικαιούχους, στην Πρέβεζα σε 211 δικαιούχους και στην Ηγουμενίτσα σε 170 δικαιούχους.
Στα χρόνια της κρίσης το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων έχασε σχεδόν το 40% του διοικητικού προσωπικού και σχεδόν το 50% της ετήσιας χρηματοδότησής του. Η αύξηση της χρηματοδότησης και η ενίσχυση με προσωπικό μοιάζει μονόδρομος για την πολιτεία αν ενδιαφέρεται και για την ενίσχυση των σπουδών και της έρευνας.
