Πόσο αντιπροσωπεύουν την κοινωνία οι εκπρόσωποι του λαού; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των βουλευτών που εκλέγονται; Αυτά και πολλά ακόμη στοιχεία για τη φυσιογνωμία των μελών του ελληνικού κοινοβουλίου της ύστερης μεταπολίτευσης (1996-2015) περιλαμβάνονται στον συλλογικό τόμο του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών «Η πολιτική αντιπροσώπευση στη σύγχρονη Ελλάδα», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Παπαζήση και επιμελήθηκε η δρ Πολιτικής Επιστήμης και εντεταλμένη ερευνήτρια στο ΕΚΚΕ, Μανίνα Κακεπάκη.
Υπεύθυνη των θεματικών ενοτήτων «Πολιτικό Προσωπικό» και «Εκλογικά Αποτελέσματα» του έργου «SoDaMap», η συνομιλήτριά μας άντλησε δεδομένα από το Καλειδοσκόπιο Κοινωνικών Δεδομένων, την πλατφόρμα που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου.
Από τη συζήτησή μας, λίγο πριν από τις κάλπες του Ιουλίου, συνάγεται ότι κυβερνούν ελίτ, το κοινοβούλιο αποτελεί ένα ανδροκρατούμενο κάστρο, οι αλλαγές συντελούνται πολύ αργά, ενώ τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται μια τάση εκλογής προσώπων με ξεχωριστή αναγνωρισιμότητα.
Αναδεικνύεται ακόμη ένα στοιχείο: ο νεποτισμός είναι συνυφασμένος με το συντηρητικό κόμμα και διατηρείται σχεδόν αμετάβλητος, καθώς η συγγένεια με το βουλευτικό προσωπικό αποτελεί συχνά το κλειδί της εκλογικής επιτυχίας, «κληρονομιά» που έχει σχεδόν ο ένας στους τέσσερις βουλευτές της Ν.Δ.
Ψηφίδες του μωσαϊκού
«Τι κοινό μπορεί να έχει ένας βουλευτής του νομού Σερρών που εκλέχθηκε για πρώτη και μοναδική φορά με 1.141 σταυρούς τον Μάιο του 2012 σε ένα Κοινοβούλιο που ουσιαστικά δεν λειτούργησε ποτέ, με κάποιον άλλο που πρωτοεκλέχτηκε το 1974 στο τότε υπόλοιπο του Δήμου Αθηναίων και κατόπιν επανεκλέχτηκε δεκατέσσερις ακόμη φορές στη Β’ Αθήνας, λαμβάνοντας μέχρι και 131.089 σταυρούς και αναλαμβάνοντας το αξίωμα του προέδρου της Βουλής;
Και οι δυο, μαζί με άλλους 1.056 συναδέλφους τους, αποτελούν ψηφίδες του μωσαϊκού της πολιτικής αντιπροσώπευσης στην ύστερη Μεταπολίτευση, σε μια περίοδο που ξεκινά από τις εκλογές του καναπέ στις 22 Σεπτεμβρίου του 1996, με την ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ υπό την ηγεσία του Κ. Σημίτη στην εξουσία, και καταλήγει στις εκλογές τής «πρώτη φορά Αριστεράς», στις 25 Ιανουαρίου του 2015, με τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ., υπό την πρωθυπουργία του Αλ. Τσίπρα.
Στην εικοσαετία αυτή, που περιλαμβάνει συνολικά οκτώ εκλογικές αναμετρήσεις και ισάριθμες κοινοβουλευτικές περιόδους, αναδείχθηκαν στο Κοινοβούλιο υποψήφιοι και υποψήφιες με διαφορετικές αφετηρίες, πορείες και κατάληξη».
Ετσι συνοψίζονται στο βιβλίο τα αριθμητικά δεδομένα των εκλεγμένων αντιπροσώπων στη Βουλή, αλλά και υποδεικνύονται κάποιες από τις διαφορές τους. Από εδώ ξεκινήσαμε τη συζήτηση-ξενάγηση με την κ. Μ. Κακεπάκη στην ανθρωπογεωγραφία της ελληνικής Βουλής την τελευταία εικοσαετία.
● www.socioscope.gr είναι η πλατφόρμα οπτικής ανάλυσης και χαρτογραφικής αναπαράστασης κοινωνικών και πολιτικών δεδομένων, δημιουργήθηκε από το ΕΚΚΕ σε συνεργασία με το ερευνητικό κέντρο «Αθηνά», είναι ανοιχτής πρόσβασης και μπορεί κανείς να αναλύσει και να οπτικοποιήσει κοινωνικά και πολιτικά δεδομένα
