Με το όνομα της Μαρίας Κάλλας

Χρόνους είκοσι παρά έναν (1997) η υψίφωνος Βάσω Παπαντωνίου αγωνίζεται για τη δημιουργία δύο έργων καθοριστικών για την προαγωγή της λυρικής τέχνης στον τόπο μας: ενός κτιρίου που θα στεγάσει την άστεγη Λυρική Σκηνή (το κτίριο της οδού Ακαδημίας είναι με ενοίκιο) και μιας Ακαδημίας Λυρικής Τέχνης με το όνομα «Μαρία Κάλλας», που θα «παράγει» το έμψυχο υλικό.

Τρία χρόνια αργότερα (2000) η πρωτοβουλία της ενισχύθηκε με την ίδρυση της Εταιρείας για το κτίριο της Οπερας και της Ακαδημίας Λυρικής Τέχνης «Μαρία Κάλλας», με πρόεδρο την ίδια, γενικό γραμματέα τον συγγραφέα και σύζυγό της Βασίλη Βασιλικό και μέλη ανθρώπους της τέχνης.

Εκτοτε η εταιρεία ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα δηλώνοντας την ύπαρξη και τους σκοπούς της με συναυλίες, εκθέσεις, συζητήσεις, ημερολόγια, που της επιτρέπουν να συνεχίσει το έργο της.

Ηδη, ο πρώτος σκοπός πραγματοποιείται με την ίδρυση από το Ιδρυμα Νιάρχου στο Φαληρικό Δέλτα συγκροτήματος που θα στεγάσει τη Λυρική Σκηνή, όπου μέτρησε και η θερμή συνηγορία της εταιρείας.

Η προσπάθεια να ενταχθεί η Ακαδημία στον ίδιο χώρο δεν ευοδώθηκε.

Απομένει συνεπώς ο δεύτερος στόχος.

Το γκαλά

Για την ενίσχυση του στόχου αυτού η εταιρεία οργανώνει την ερχόμενη Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου ώρα 8 μ.μ. στο θέατρο «Ολύμπια» (Λυρική Σκηνή) της οδού Ακαδημίας γκαλά όπερας με σολίστ τη σπουδαία υψίφωνο Μυρτώ Παπαθανασίου, που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της διεθνούς επικαιρότητας στον χώρο της όπερας, αφού κάθε εμφάνισή της αποτελεί γεγονός.

Εχει τραγουδήσει σε κορυφαία θέατρα του κόσμου: Μετροπόλιταν Οπερα της Ν. Υόρκης, όπερες Παρισιού, Βιέννης, Μονάχου, Βερολίνου, Σίδνεϊ, Αμστερνταμ, Ζυρίχης, Ρώμης, Τόκιο κ.α.

Για το ντεμπούτο της στην Αμερική με την «Τραβιάτα» τιμήθηκε με το βραβείο «Μαρία Κάλλας».

Το ρεπερτόριό της περιλαμβάνει από μπαρόκ όπερα έως σύγχρονη μουσική, ενώ έχει συνεργαστεί με κορυφαίους μαέστρους και σκηνοθέτες.

Θα τη συνοδεύσει στο πιάνο ο συνθέτης και τέως διευθυντής του Γ’ Προγράμματος Χρίστος Παπαγεωργίου. Η συμμετοχή τους είναι αφιλοκερδής.

Να θυμίσω ότι για τη στέγαση της Ακαδημίας η εταιρεία έχει επιλέξει το κτίριο της οδού Πατησίων 61, όπου η Κάλλας έζησε από το 1937 ώς το 1945 και όπου «για πρώτη φορά», αναφέρει η κυρία Παπαντωνίου, «δοκίμασε τη φωνή της στο λυρικό τραγούδι».

Κατασκευασμένο το 1925 με σχέδια του αρχιτέκτονα Κωνσταντίνου Κιτσίκη, κηρυγμένο «ιστορικό μνημείο» από ΥΠΕΧΩΔΕ και ΥΠΠΟ (επί Μελίνας), το κτίριο ανήκει στο Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο (ΝΑΤ).

Σε εγκατάλειψη, λόγω και των ζημιών από τον σεισμό του 1999, κατελήφθη από αντιεξουσιαστές, οι οποίοι υποχρεώθηκαν από την αστυνομία ν’ αποχωρήσουν. Εκτοτε παραμένει σφραγισμένο.

Εν αναμονή

Με την ιδέα της δημιουργίας της Ακαδημίας στο κτίριο αυτό έχει συναινέσει ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης, με τον οποίο είχαν συναντηθεί η Βάσω Παπαντωνίου με τον Βασίλη Βασιλικό και τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Λυρικής Σκηνής Μύρωνα Μιχαηλίδη.

Η αποκατάσταση του κτιρίου υπολογίζεται ότι θα κοστίσει περί το 1,2 εκατ. ευρώ, ποσό ωστόσο που είναι δυνατόν να αποκτηθεί εάν ενταχθεί στο ΕΣΠΑ.

Και φυσικά εάν υπάρξει συμφωνία μεταξύ δήμου και ΝΑΤ. Ηδη η εταιρεία έχει καταθέσει στο ΝΑΤ την οικονομική μελέτη που της ζητήθηκε, η οποία πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια των μελών της, αλλά απάντηση ώς τώρα δεν έχει λάβει.

Η εταιρεία και η πρόεδρός της ωστόσο είναι αποφασισμένοι να συνεχίσουν την προσπάθεια, δεδομένου ότι υπάρχει έτοιμο σχέδιο για τη λειτουργία της Ακαδημίας.

«Είναι ένα αίτημα στήριξης για τους νέους Ελληνες μουσικούς που είναι προορισμένοι να δικαιωθούν σε παγκόσμιο επίπεδο», λέει η κυρία Παπαντωνίου.

«Ας τους προσφέρουμε τη δυνατότητα μιας περαιτέρω ανέλιξης. Εναν χώρο μαθητείας, εμπειρίας, επίγνωσης του ότι η τέχνη είναι χώρος συντριβής και όχι έπαρσης – διδάγματα που μας κληροδότησε η μεγάλη Ελληνίδα μουσικός Μαρία Κάλλας».

Το δε γκαλά της ερχόμενης Παρασκευής έρχεται να κρατήσει ζωντανό το εγχείρημα.

(Είναι όντως άχαρο σ’ αυτόν τον τόπο πολίτες να προσπαθούν να στήσουν κάτι που θα έπρεπε να είναι έργο της ίδιας της Πολιτείας).

■ Εισιτήρια για το γκαλά, από 15 έως 70 ευρώ, στο ταμείο του θεάτρου «Ολύμπια».

Στο πλαίσιο

Τόσα χρήματα γλίτωσε το κράτος από την άρνηση της Βούλας Δαμιανάκου να δεχτεί (προ δεκαετιών) τη β’ κατηγορίας τιμητική σύνταξη που της είχε απονεμηθεί -δεν βρέθηκε κάποιος εκεί στο υπουργείο Πολιτισμού να σκεφτεί να γίνει η κηδεία της δημοσία δαπάνη (κάτι βέβαια που δεν θα δεχόταν η ίδια, αλλά ποιος θα τη ρωτούσε;). Πάλι καλά που, σε αντίθεση με τα κανάλια (συμπεριλαμβανομένου και του δημοσίου), που αγνόησαν τη Δαμιανάκου (δεν ήταν της γκλαμουριάς), υπήρξαν οι δηλώσεις (τυπικές, αλλά έστω), του προέδρου της Βουλής, του υπουργού Πολιτισμού, του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ.

Η Δαμιανάκου, όπως θύμισα στο αποχαιρετιστήριο της περασμένης Τρίτης στο ημέτερο φύλλο, είχε αρνηθεί να «συνεργαστεί» και με την ΑΕΠΙ, προκειμένου να εισπράττει τα δικαιώματα από την εκμετάλλευση του έργου της και του Βασίλη Ρώτα, επειδή δεν ανεχόταν τον γραφειοκρατικό βρόχο. Τα λέει καλύτερα και γλαφυρά η ίδια στο βιβλίο της με τον εύστοχο (και επίκαιρο…) τίτλο «Από το ληστή του νόμου, κάλλιο στο ληστή του δρόμου». Το επαναλαμβάνω κι εδώ επειδή…

… Αναρωτιέμαι, τώρα που συζητείται η τροποποίηση του νόμου για τα πνευματικά δικαιώματα, πού πηγαίνουν τα ποσοστά που εισπράττει (και πόσο νόμιμα είναι) η ΑΕΠΙ για έργα κλασικών, παραδοσιακών και άγνωστων δημιουργών, συν εκείνων που έχουν συμπληρωθεί τα 70 χρόνια από τον θάνατό τους που προβλέπει ο νόμος. Και ακόμα, αν αναγνωρίζεται το καταχρηστικό δικαίωμα σε κληρονόμους να απαγορεύουν με το «έτσι θέλω» την εκτέλεση ή την έκδοση ενός έργου, μολονότι οι χρήστες καταβάλλουν τα νόμιμα ποσοστά.

ΚΑΙ… Λέμε και ξελέμε…