• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    18°C 15.5°C / 20.1°C
    0 BF
    47%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.1°C / 18.5°C
    1 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.0°C / 20.5°C
    2 BF
    51%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    1 BF
    76%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.0°C / 16.5°C
    1 BF
    51%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.6°C / 11.4°C
    0 BF
    37%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.6°C / 20.3°C
    1 BF
    36%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 18.3°C / 21.4°C
    5 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.9°C / 15.9°C
    2 BF
    67%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.1°C / 20.7°C
    4 BF
    49%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.6°C / 17.3°C
    0 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 14.9°C / 17.9°C
    2 BF
    55%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.9°C / 14.5°C
    0 BF
    76%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.5°C / 20.1°C
    1 BF
    40%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.8°C / 21.0°C
    3 BF
    36%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.0°C / 20.3°C
    1 BF
    53%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 12.3°C / 17.7°C
    0 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.2°C / 17.8°C
    1 BF
    38%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    39%

Ο Νικηφόρος Παπανδρέου με φόντο εικόνες από παραστάσεις που σκηνοθέτησε

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

O «μαέστρος» του θεάτρου

  • A-
  • A+
Αναφορά στον Νικηφόρο Παπανδρέου.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Στον θεατρολόγο και θεατρικό κριτικό Θόδωρο Χατζηπανταζή (Θόδωρος Κρητικός το ψευδώνυμό του ως θεατρικού κριτικού) ήταν αφιερωμένη η παρούσα σελίδα (27-28 Μαρτίου). Πράγμα που είχε αφορμή σημείωμα του γλωσσολόγου καθηγητή Παύλου Αλμπανούδη, ο οποίος επεσήμαινε: «Εξ ιδίων γνωρίζω ότι Θεατρολογία δίδαξε στο τέταρτο έτος του Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών (1977-1978) των πρώτων μεταπολιτευτικών φοιτητών του ΑΠΘ ο άρτι αφιχθείς από το Παρίσι Νικηφόρος Παπανδρέου».

Ο συνάδελφος δημοσιογράφος Γιώργος Βιδάλης, ο οποίος είχε «χρεωθεί» το μεγαλύτερο μέρος του εν λόγω κειμένου, συμπληρώνει, επ’ ευκαιρία, την αναφορά στον Νικηφόρο Παπανδρέου, με το κείμενο που ακολουθεί:

Ο Νικηφόρος Παπανδρέου θα μπορούσε κάλλιστα να ονομαστεί «άνθρωπος-ορχήστρα» στο ελληνικό θεατρικό πεδίο αν δεν ήταν ένας τόσο σεμνός και διακριτικός δημιουργός. Στη σαραντάχρονη και πλέον διαδρομή του με έδρα τη Θεσσαλονίκη κατόρθωσε να συνδυάσει την πανεπιστημιακή διδασκαλία με τη θεατρική πράξη με την Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης», που ίδρυσε το 1977, προσφέροντας ψυχαγωγία εφάμιλλη με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ανενεργή κοντά δύο χρόνια λόγω του κορονοϊού κι ο ίδιος αναγκαστικά αποσυρμένος).

Είχα ανέβει αρκετές φορές στη Θεσσαλονίκη για να δω παραστάσεις της Πειραματικής στον ζεστό χώρο του θεάτρου «Αμαλία» κι έφευγα πάντα με μια αίσθηση πληρότητας κι αγαλλίασης (στην «Ελευθεροτυπία» είχα γράψει συχνά γι’ αυτές και για τον αφανή «μαέστρο» που διεύθυνε με πατρική και καλλιτεχνική στοργή την ομάδα των εκλεκτών ηθοποιών του).

Με σπουδές φιλολογίας στην Αθήνα και θεατρολογίας στο Παρίσι υπήρξε πρωτοπόρος καθηγητής στο μάθημα Θεατρολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο στη Θεσσαλονίκη διδάσκοντας από το 1977 στο Τμήμα Φιλολογίας και από το 1992 στο Τμήμα Θεάτρου (ομότιμος πλέον εδώ και χρόνια).

Αξιος καπετάνιος στο πλοίο της Πειραματικής Σκηνής όπου ανέβηκαν πάνω από εκατό έργα, κλασικά και σύγχρονα, ελληνικά και ξένα, παρουσιάζοντας συχνά έργα διεθνών συγγραφέων για πρώτη φορά στην Ελλάδα (Ινγκμαρ Μπέργκμαν, Γιασμίνα Ρεζά, Σάρλοτ Κίτλι, Κόνορ Μακφέρσον, Γιον Φόσε) αλλά και με ελληνικές «πρωτιές» (Ιάκωβο Καμπανέλλη, Ακη Δήμου, Λένα Διβάνη, Στέλλα Μιχαηλίδου), έχοντας εναλλασσόμενο ρεπερτόριο ετησίως από τρία έως έξι έργα.

«Το ζήτημα δεν είναι αν θα κάνουμε θέατρο για τους πολλούς ή για τους μυημένους, το ζήτημα είναι πώς θα κάνουμε πολλούς τους μυημένους», είχε πει παλαιότερα σε συνέντευξή μας για τη «φιλοσοφία» της Πειραματικής. Και πράγματι, η κανονική σκηνή της όπως και η παιδική της αποτέλεσαν πόλο έλξης για το θεατρόφιλο κοινό της Θεσσαλονίκης με τις ταιριαστές προτάσεις-επιλογές του.

Νέες φόρμες

Σκηνοθέτης ο ίδιος σε 15 έργα στην Πειραματική Σκηνή, που στεγάστηκε στο θέατρο «Αμαλία» από το 1987 έως το 2012, μεταφραστής αρκετών έργων, συγγραφέας σχετικών βιβλίων, εκδότης-επιμελητής του περιοδικού «Θεατρικά Τετράδια» με πάνω από 50 τεύχη.

«Επιμένουμε με συνέπεια, καλλιτεχνική και κοινωνική, την ανανέωση μέσα στη σταθερότητα. Νέα έργα, νέες φόρμες, νέα πρόσωπα αλλά και εμμονή σε κάποιες αισθητικές, ηθικές, πολιτικές αρχές, χωρίς τις οποίες η δουλειά που κάνουμε χάνει το νόημά της… Είναι όμορφο όταν το ψέμα της σκηνής μάς μιλάει για την αλήθεια της ζωής», είχε τονίσει με αφορμή τα είκοσι χρόνια τότε της Πειραματικής.

Η οικονομική κρίση, η διακοπή των επιχορηγήσεων, η αναγκαστική έξοδος από το θέατρο «Αμαλία» περιόρισε σε μεγάλο βαθμό τις δραστηριότητες της Πειραματικής, που περιπλανώμενη πλέον από το 2012 έδινε παραστάσεις έως το 2019 (τελευταία δουλειά η «Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη) με την καταστροφική εμφάνιση του κορονοϊού να έχει διαλύσει τη θεατρική ζωή.

Στην Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» έκαναν τα πρώτα θεατρικά τους βήματα οι Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Λυδία Φωτοπούλου, Σοφία Φιλιππίδου, Ιεροκλής Μιχαηλίδης κ.ά. Στον σταθερό πυρήνα της, που εμπλουτιζόταν κατά καιρούς με νέο αίμα, οι ηθοποιοί Εφη Σταμούλη, Δημήτρης Ναζίρης, Στάθης Μαυρόπουλος, Νίκος Λύτρας, Γιάννης Μόχλας, Ελένη Δημοπούλου, Στέλλα Μιχαηλίδου, Αννα Κυριακίδου, Νανά Παπαγαβριήλ κ.ά.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον αείμνηστο πανεπιστημιακό καθηγητή Θεατρολογίας Νίκο Χουρμουζιάδη, μεταφραστή και σκηνοθέτη τριάντα παραστάσεων στην Πειραματική Σκηνή, που μαζί με τον Νικηφόρο Παπανδρέου απέδειξαν τον σπάνιο αρμονικό συνδυασμό θεωρίας και πράξης.

Στους δύσκολους καιρούς μας, λόγω του κορονοϊού, ο Νικηφόρος Παπανδρέου με σκεπτικισμό και αυτοσυγκράτηση διαβάζει, μελετάει, τι άλλο από θέατρο και λογοτεχνία, κάνει περιπάτους στον παραλιακό δρόμο κοντά στον Λευκό Πύργο ελπίζοντας ότι κάποια στιγμή θα αλλάξουν τα πράγματα προς το καλύτερο και το άξιο «παιδί» του, η Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης», θα πάρει πάλι τα πάνω της.

Στο πλαίσιο

Πανδημία σε ανυποχώρητη δράση, με το Πάσχα εν όψει και με άδηλη έκβαση. Και, βέβαια, η καθημερινή λίστα με τα κρούσματα, τους διασωληνωμένους, τους θανόντες και τα ανείπωτα δράματα σε κάθε περίπτωση. Κι από κοντά (δεν πειράζει που το ξαναλέμε – το άσχημο είναι ότι το ζούμε) αυτοί που δεν χαμπαρίζουν από επιδημίες – μέχρι που να τους βρει… (Δεν θα ήταν άραγε συνετό να γινόταν γνωστό ποιοι από τους «λαβωμένους» ανήκουν σ’ αυτούς τους «ανέμελους»;)

Και τα κλειστά –ή μισάνοιχτα– μαγαζιά, οι λογής επιχειρήσεις, οι επιχειρηματίες, οι καλλιτέχνες και οι –γενικώς– εργαζόμενοι, άνεργοι, φαμελίτες, πώς τα βγάζουν πέρα; Ελπίζεται, βέβαια, ότι το κακό κάποτε θα ξεκουμπιστεί, αλλά πόσοι (επιζώντες) θα καταφέρουν να ξανασταθούν και με ποιο αγοραστικό κοινό, όταν προηγούνται τα «πρώτης ανάγκης»; Και μη μας ξεγελούν οι ουρές σε κάποια γκλαμουρομάγαζα.

Και ο εύλογος καημός συμπολίτη: «Εχω ένα ψιλικατζίδικο που το έχουν ληστέψει τέσσερις φορές (και τι να κλέψουν πια;) με τη μία να είμαι και ο ίδιος μέσα. Δεν περισσεύουν και για εμάς μερικοί αστυνομικοί από αυτούς που προστατεύουν κάποιους μεγαλόσχημους – που κινδυνεύουν ή νομίζουν ότι κινδυνεύουν η ζωή και τα υπάρχοντά τους; Ή μας χρειάζονται μόνο για να μας χαρατσώνουν;».

(Κάτι προσωπικό: Παρακαλώ αυτούς που στέλνουν ταχυδρομικώς –κυρίως βιβλία– να μη με υποχρεώνουν να τα παραλάβω ή στέλνοντας κάποιον με την ταυτότητά μου, καθότι μακρύς ο δρόμος και οι «ουρές» ενίοτε χρονοβόρες.)

ΚΑΙ… «Φιλάκια» –έτσι, στον αέρα– κάποτε. Φιλάκια και τώρα – κυριολεκτικά όμως στον αέρα.

[email protected]

ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ιβ Μοντάν – ο (και) Ελληνας
Ηθοποιός, τραγουδιστής, με έντονη πολιτική δράση στον χώρο της Αριστεράς, ο Ιβ Μοντάν, μολονότι Ιταλός στην καταγωγή (γεννημένος στην Τοσκάνη – Ιβι Λίβι το πραγματικό του ονοματεπώνυμο), αλλά από τα τρία του...
Ιβ Μοντάν – ο (και) Ελληνας
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Ο αρχιερέας της θεατρικής τέχνης
Αιμίλιος Βεάκης: 88 φορές βασιλιάς Λιρ. «Αυτός ο Ρωμιός είναι ο Λιρ», είχε αποφανθεί ο μεγάλος σεξπιρικός, ηθοποιός Λόρενς Ολιβιέ, βλέποντας μια φωτογραφία του Αιμίλιου Βεάκη στον ρόλο του σεξπιρικού ήρωα. Και...
Ο αρχιερέας της θεατρικής τέχνης
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Οταν ο Δημήτρης Μυράτ «συνάντησε» τον Μπρεχτ
Γόνος θεατρικής οικογένειας ο Δημήτρης Μυράτ, γιος του Μήτσου Μυράτ και της Χρυσούλας Κοτοπούλη, πέρασε στη θεατρική σκηνή και διέπρεψε σ’ ένα πλούσιο ελληνικό και ξένο ρεπερτόριο, ως ηθοποιός, σκηνοθέτης,...
Οταν ο Δημήτρης Μυράτ «συνάντησε» τον Μπρεχτ
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
«Με συγχωρείτε, κυρίες μου…»
Αν δεν ήταν ο «Δράκος», στην ομότιτλη ταινία του Νίκου Κούνδουρου, και κάποιοι παλιότεροι θεατρόφιλοι, που τον θυμούνται στα έργα που πρωταγωνιστούσε, το νεότερο ελληνικό κοινό, που βλέπει τον Ντίνο Ηλιόπουλο...
«Με συγχωρείτε, κυρίες μου…»
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Μια διπλή επέτειος
Ο Δημήτρης Μυράτ, που στις 10 Ιανουαρίου συμπληρώνονται 30 χρόνια από τότε (1991) που έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 83 ετών, εξ ου και η παρούσα –διπλή– μνεία.
Μια διπλή επέτειος
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ
Τι την ήθελε την Επίδαυρο;
Ηταν 6 Ιουλίου 1990 (πριν από 30 χρόνια) όταν η Αλίκη Βουγιουκλάκη έκανε την εμφάνισή της στο αρχαίο θέατρο Επιδαύρου με την τραγωδία του Σοφοκλή «Αντιγόνη».
Τι την ήθελε την Επίδαυρο;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας