• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.0°C / 20.1°C
    3 BF
    49%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    19°C 15.5°C / 20.3°C
    2 BF
    52%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.8°C / 21.0°C
    4 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 18.3°C
    2 BF
    35%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 18.5°C
    2 BF
    52%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.0°C
    2 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.6°C / 13.4°C
    2 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    1 BF
    52%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.8°C / 20.8°C
    5 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.0°C / 19.9°C
    4 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 20.8°C
    6 BF
    56%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    2 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    1 BF
    73%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.2°C / 16.9°C
    2 BF
    59%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.5°C / 18.4°C
    2 BF
    68%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.7°C / 22.8°C
    3 BF
    40%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 19.3°C
    2 BF
    48%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 16.3°C / 19.4°C
    0 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 18.7°C
    2 BF
    62%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    0 BF
    59%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Λάθος Ιονέσκο ανέβασαν

  • A-
  • A+
Αρκετοί επιχείρησαν να εξηγήσουν την πρόσφατη αποχώρηση του Αρη Σερβετάλη με αναφορές από τον «Ρινόκερο» του Ιονέσκο. Πρόκειται για μια επικίνδυνη και άστοχη συσχέτιση με ένα έργο που γράφτηκε για τον φασισμό. Ευτυχώς ο Ιονέσκο μάς έχει προσφέρει μια πολύ πιο σχετική παράσταση για να κατανοήσουμε τον παραλογισμό στα χρόνια της πανδημίας: «Το παιχνίδι της σφαγής».

Μια παράσταση, η οποία σχεδόν από την πρώτη σκηνή παρουσιάζει δυο βρέφη να πεθαίνουν στο καροτσάκι τους από κάποια μυστηριώδη επιδημία δεν είναι αυτό που θα λέγαμε εύπεπτο θεατρικό θέαμα. Δεκάδες κριτικοί μάλιστα υποστηρίζουν ότι «Το παιχνίδι της σφαγής» (εκδ. Κέδρος) του Ιονέσκο είναι το έργο με τους περισσότερους θανάτους επί σκηνής στην ιστορία της παγκόσμιας δραματουργίας. Η ιστορία εξελίσσεται σε μια ανώνυμη πόλη, ενός απροσδιόριστου αιώνα, όπου ένας άγνωστος ιός σκοτώνει απροειδοποίητα τους ανθρώπους. Οι παράλογες αντιδράσεις των πολιτικών και των κοινών ανθρώπων όμως μοιάζουν βγαλμένες από τη δική μας πανδημία.

«Φαίνεται πως μόνο οι πίθηκοι παθαίνουν αυτή την αρρώστια» είναι οι πρώτες λέξεις που ακούγονται επί σκηνής, θυμίζοντάς μας την άρνηση με την οποία αντιμετώπιζαν την Covid-19 χιλιάδες συνωμοσιολόγοι. Οταν όμως ο θάνατος χτυπά την πόρτα τους, οι ήρωες του Ιονέσκο αναζητούν αυτοσχέδια μαντζούνια που θα τους σώσουν, όπως σήμερα κάποιοι εναποθέτουν τις ελπίδες του σε φάρμακα για άλογα, σε βιταμίνες και σε χάλκινα καλώδια που βάζουν στη μύτη τους.

Ο παραλογισμός κλιμακώνεται λίγα λεπτά αργότερα με την εξής στιχομυθία:

- Υπάρχει κάτι που θα μπορούσες να κάνεις, όχι πολύ ευχάριστο βέβαια.

- Τι;

- Να κρεμαστείς. Θα μπορούσες να κρεμαστείς.

- Αυτό είναι επικίνδυνο.

- Εχει τους κινδύνους του, ναι... Εγώ όμως έπαθα πολύ χειρότερο, έπαθα κατάθλιψη.

Ο πρώτος βέβαια που θα πάθαινε κατάθλιψη σήμερα θα ήταν ο Ιονέσκο, αν μάθαινε ότι το δικό του θέατρο του παραλόγου ωχριά μπροστά στην απόφαση αντιεμβολιαστών να μη διασωληνωθούν, αλλά να μηνύουν τους γιατρούς που προσπαθούν να τους σώσουν.

Ο Ιονέσκο συνεχίζει πάντως απτόητος παρουσιάζοντας τα εύπορα στρώματα της πόλης, που πιστεύουν ότι θα γλιτώσουν από την επιδημία αν κλειδαμπαρωθούν στα σπίτια με τους υπηρέτες τους. Πρόκειται ίσως για την καλύτερη πρόβλεψη των κρατών του ανεπτυγμένου βορρά, που αρνούνται να χορηγήσουν επαρκή εμβόλια σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας, παρά τις προειδοποιήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι μόνο παγκόσμιες δράσεις μπορούν να μας σώσουν από την πανδημία.

Από την πένα του Ιονέσκο δεν θα γλιτώσουν ούτε οι φιλελεύθερες αντιλήψεις της εποχής μας, σύμφωνα με τις οποίες οι φτωχοί, που πλήττονται περισσότερο από τον ιό, επέλεξαν να είναι φτωχοί καθώς «ηδονίζονται με τη φτώχεια τους, τους αρέσει να είναι κατακάθια της κοινωνίας και να λιμνάζουν μέσα στο αλκοόλ και την τεμπελιά». Από την πλευρά τους οι θεοσεβούμενοι ζουν (και πεθαίνουν) με τη βεβαιότητα ότι η επιδημία πλήττει μόνο όσους δεν ακολουθούν «τις ηθικές αρχές και τις παραδόσεις».

Εξίσου τραγικά επίκαιρη είναι η απεικόνιση από τον Ιονέσκο και διάφορων πολιτικών, οι οποίοι επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την επιδημία. Ο «νεοφιλελεύθερος» της εποχής ενοχλείται γιατί λόγω των θανάτων οι μεγαλέμποροι καλούνται να πληρώσουν περισσότερους φόρους, που όπως λέει καταλήγουν στους δημόσιους υπαλλήλους (σας θυμίζει μήπως τις φοροαπαλλαγές για το μεγάλο κεφάλαιο και την υπόγεια ιδιωτικοποίηση του συστήματος υγείας από την κυβέρνηση Μητσοτάκη;). Από την πλευρά του ο «προοδευτικός» αντικρατιστής πολιτικός υποστηρίζει ότι οι κυβερνώντες «εφηύραν τον λοιμό για να μας ακινητοποιήσουν και να μας κάνουν υποχείριά τους». Ο ίδιος μάλιστα προτείνει να σκοτώσουν τους νεκροθάφτες. «Η συνενοχή τους με το κατεστημένο» φωνάζει «είναι φανερή, αφού οι νεκροθάφτες είναι κρατικοί υπάλληλοι!» (και αν αυτό δεν το έχετε διαβάσει ακόμη σε κάποια αφίσα των Αυτόνομων στα Εξάρχεια... περάστε πάλι σε καμιά βδομάδα).

Υπάρχουν βέβαια αρκετοί λόγοι για τους οποίους «Το παιχνίδι της σφαγής» δεν μπορεί να αποτελέσει απόλυτο οδηγό για τη σημερινή εποχή. Καταρχάς στο έργο οι επιστήμονες δεν καταφέρνουν να βρουν λύση για την αντιμετώπιση της πανδημίας, οπότε ο θάνατος δεν είναι «επιλογή», όπως συμβαίνει σήμερα με χιλιάδες ανεμβολίαστους, αλλά αναπόδραστη βεβαιότητα. Το βασικό πρόβλημα όμως είναι ότι ο Ιονέσκο δεν ήθελε να γράψει για την ίδια την επιδημία, αλλά να τη χρησιμοποιήσει μεταφορικά για να περιγράψει τις αντιδράσεις των ανθρώπων απέναντι στην απόγνωση και τον θάνατο. Αντίθετα, πολύ πιο χρήσιμος οδηγός για τη δική μας πραγματικότητα να είναι το έργο που φαίνεται να ενέπνευσε τον Ιονέσκο –το βιβλίο «Η χρονιά της πανούκλας» (εκδόσεις Αρσενίδης) που έγραψε το 1722 ο Ντάνιελ Ντεφόε για τη βουβωνική πανώλη που χτύπησε το Λονδίνο το 1665.

Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Economic Inquiry συνέκρινε τις σημερινές αντιδράσεις των ανθρώπων με αυτές που περιέγραφε ο Ντεφόε πριν από τρεις αιώνες. Το συμπέρασμά ήταν ότι πέρα από την εμφάνιση «τσαρλατάνων», που υπόσχονται να αντιμετωπίσουν την πανώλη, στον ευρύτερο πληθυσμό παρατηρούνται πάντα δυο αντίθετες τάσεις: αύξηση του ατομικισμού, αλλά και στοιχεία ισχυρού αλτρουισμού. Αυτή ακριβώς η διάκριση του Ντεφόε, σε αυτούς που θέλουν να σώσουν μόνο τον εαυτό τους και σε όσους θέλουν να σώσουν και τον δίπλα τους, μπορεί να εξηγήσει πολύ καλύτερα τη σημερινή πραγματικότητα σε σχέση με τον αντιφασιστικό λόγο από τον «Ρινόκερο» – ένα εξαιρετικό έργο που δυστυχώς χρησιμοποιείται από όσους με χυδαιότητα υποστηρίζουν ότι βιώνουν το δράμα των εβραίων στο Ολοκαύτωμα επειδή κάποιος τους ζήτησε να εμβολιαστούν.

Για το ποιοι είναι βέβαια οι ατομικιστές και ποιοι οι αλτρουιστές στη σημερινή πανδημία ο καθένας έχει σχηματίσει ήδη την άποψή του. Και ίσως είναι αργά να του την αλλάξουμε. Θα μείνουμε για πάντα σε αντίπαλα στρατόπεδα.

info-war.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
INFOWAR
Στο μυαλό ενός αρνητή των εμβολίων
Το κίνημα των αρνητών των εμβολίων δεν γνωρίζει εθνικά, ταξικά, μορφωτικά ή πολιτικά σύνορα. Υπάρχει όμως μια συχνά αδιόρατη γραμμή που ενώνει τα επιχειρήματα των μελών του: η πίστη στις αρχές του...
Στο μυαλό ενός αρνητή των εμβολίων
INFOWAR
Τι θα έκανε σήμερα ο Μαγκάιβερ;
Η καλτ τηλεοπτική σειρά που έκλεισε τον πρώτο κύκλο της πριν από ακριβώς τριάντα χρόνια συνδέθηκε από αρκετούς επιστήμονες με τα πρώτα στάδια της πανδημίας του κορονοϊού ● Δυστυχώς οι εξελίξεις δεν...
Τι θα έκανε σήμερα ο Μαγκάιβερ;
INFOWAR
Είναι ο Οργουελ πασέ;
Η απόφαση μιας Αμερικανίδας συγγραφέως να ξαναγράψει το «1984» από φεμινιστική σκοπιά μάς καλεί να αναλογιστούμε εάν το έργο του Τζορτζ Οργουελ είναι σε θέση να περιγράψει την εποχή μας, περίπου επτά δεκαετίες...
Είναι ο Οργουελ πασέ;
INFOWAR
Κομμουνιστές στα χρόνια της χολέρας
Τον Αύγουστο του 1973, το κομμουνιστικό κόμμα της Ιταλίας έριξε όλες τις δυνάμεις του για να σώσει τους κατοίκους της Νάπολης από την επιδημία χολέρας. Πώς θα έκριναν εκείνοι οι κομμουνιστές τη στάση της...
Κομμουνιστές στα χρόνια της χολέρας
INFOWAR
Ερρίκο Μαλατέστα: ο αναρχικός που πολέμησε την πανδημία
Ιταλοί αναρχικοί του 19ου αιώνα θυσίασαν τις ζωές τους για να βοηθήσουν τα θύματα της χολέρας στη Νάπολη. Πώς θα αντιδρούσαν σήμερα στην επιδημία του κορονοϊού;
Ερρίκο Μαλατέστα: ο αναρχικός που πολέμησε την πανδημία
INFOWAR
Η επέλαση των ρομπότ αναβάλλεται
Πριν από λίγες ημέρες συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη δημιουργία της λέξης «ρομπότ», σε μια θεατρική παράσταση που προέβλεπε ότι οι μηχανές θα αντικαταστήσουν τους ανθρώπους. Πρόκειται ίσως για την πιο...
Η επέλαση των ρομπότ αναβάλλεται

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας