• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.9°C / 17.0°C
    2 BF
    31%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    14°C 10.6°C / 15.6°C
    2 BF
    87%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.6°C / 14.0°C
    3 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.3°C / 12.0°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.7°C / 11.7°C
    2 BF
    51%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    1 BF
    77%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 16.0°C
    2 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.1°C / 17.0°C
    4 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    1 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.7°C
    4 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.3°C / 13.3°C
    3 BF
    48%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.5°C / 17.5°C
    2 BF
    75%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.0°C / 10.0°C
    0 BF
    87%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.0°C / 12.2°C
    1 BF
    87%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.3°C / 19.0°C
    3 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.0°C / 11.7°C
    2 BF
    66%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    13°C 9.4°C / 14.4°C
    1 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    2 BF
    96%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    1 BF
    93%
Λουμούμπα: εξήντα χρόνια από τη δολοφονία ενός θρύλου
AP Photo/H. Babout
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Λουμούμπα: εξήντα χρόνια από τη δολοφονία ενός θρύλου

  • A-
  • A+
Πριν από έξι δεκαετίες δολοφονήθηκε ένας άνθρωπος που θέλησε να αλλάξει το μέλλον του Κονγκό και ολόκληρης της αφρικανικής ηπείρου. H εφημερίδα Guardian έκανε λόγο για τη «σημαντικότερη δολοφονία του 20ού αιώνα». Τα επετειακά αφιερώματα όμως ήταν περιορισμένα. Ισως γιατί η μνήμη του Πατρίς Λουμούμπα κατατρύχει ακόμη την παγκόσμια βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας.
Ακολουθήστε μας στο Google news

«O Λουμούμπα είναι το μικρό μου αγόρι. Το ονόμασα έτσι προς τιμήν ενός μεγάλου άνδρα που πολέμησε για την ελευθερία του Κονγκό». Η ερμηνεύτρια Μίριαμ Μακέμπα, γνωστή και ως Μάμα Αφρικα, τραγουδούσε για τον εγγονό της, που έφερε το βαρύ όνομα ενός ανθρώπου που ταυτίστηκε με τον αντιαποικιακό και αντιιμπεριαλιστικό αγώνα σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Κάθε χώρα του πρώην ανατολικού μπλοκ είχε ονομάσει τουλάχιστον έναν δρόμο ή μια πλατεία προς τιμήν του ενώ το όνομά του συμπεριλαμβανόταν σε δεκάδες τραγούδια, βιβλία και ταινίες.

Ο Τσε Γκεβάρα από το 1964 –τρία χρόνια πριν από τον θάνατό του– προειδοποιούσε ότι η ανθρωπότητα θα πρέπει να διδαχτεί από τη δολοφονία του Λουμούμπα. Παρ' όλα αυτά φέτος, στην επέτειο των 60 χρόνων από τη δολοφονία του, το όνομα Λουμούμπα με δυσκολία κέρδισε μερικούς τίτλους στις ειδήσεις των μεγαλύτερων μέσων ενημέρωσης.

Ο Πατρίς Λουμούμπα γεννήθηκε το 1925 στη σκιά της βελγικής αποικιοκρατίας. Μερικές δεκαετίες νωρίτερα η χώρα του είχε γνωρίσει μία από τις μεγαλύτερες γενοκτονίες στην ανθρώπινη ιστορία καθώς ο βασιλιάς Λεοπόλδος Β' του Βελγίου είχε εξοντώσει 10-15 εκατομμύρια ανθρώπους για να εξασφαλίσει τη συνεχή ροή καουτσούκ προς τις αγορές της Δύσης. Ο βελγικός στρατός κατοχής έκοβε το δεξί χέρι ακόμα και σε ανήλικα παιδιά, όταν δεν κατάφερναν να συγκεντρώσουν την καθορισμένη ποσότητα καουτσούκ. Σύμφωνα μάλιστα με τον γερμανικό Τύπο της εποχής, σε μία ημέρα είχαν φτάσει να κόψουν 1.308 χέρια.

Στα χρόνια του Λουμπούμπα η γενοκτονία είχε σταματήσει χάρη στις διεθνείς πιέσεις (και το γεγονός ότι η τόσο σκληρή τιμωρία μείωνε την… παραγωγικότητα του εργατικού δυναμικού). Οι κάτοικοι του Κονγκό όμως παρέμεναν ουσιαστικά σκλάβοι του Βελγίου, όπως τους παρουσίαζε και ο σκιτσογράφος Ζορζ Ρεμί στις απροκάλυπτα ρατσιστικές ιστορίες του Τεν Τεν.

Η πραγματική αλλαγή που συντελούνταν δεν αφορούσε τόσο τις συνθήκες εργασίας όσο τις πρώτες ύλες που αντλούσαν οι δυτικές δυνάμεις από το Κονγκό. Το καουτσούκ έδωσε τη θέση του σε πολύτιμα μέταλλα όπως το κοβάλτιο και το κολτάνιο, τα οποία χρησιμοποιούνται και σήμερα στις περισσότερες ηλεκτρονικές συσκευές. Ηδη από το 1946 οι ΗΠΑ είχαν κατατάξει το κοβάλτιο στα «στρατηγικής σημασίας» μεταλλεύματα, τα οποία θεωρούνταν «αναντικατάστατα» για τη λειτουργία της Πολεμικής Αεροπορίας, του Στρατού Ξηράς και των διαστημικών αποστολών.

Η εμπλοκή, βέβαια, των ΗΠΑ στην περιοχή είχε ξεκινήσει από το 1885, όταν έγιναν η πρώτη χώρα που αναγνώρισε το Κονγκό ως προσωπική κτήση του βασιλιά Λεοπόλδου Β'.

Σε αυτές τις πολιτικές και οικονομικές συνθήκες, οι οποίες οξύνθηκαν με την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου, ανέλαβε πολιτική δράση ο Πατρίς Λουμούμπα, ο οποίος έγινε ο πρώτος πρωθυπουργός του ανεξάρτητου Κονγκό. Αν και δεν ασπάστηκε ποτέ τις αρχές του σοσιαλισμού ή του κομμουνισμού, προωθούσε τον κεντρικό ρόλο του κράτους για τον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πηγών εναντίον των ιδιωτικών εταιρειών του Βελγίου. Κυρίως όμως αναγνώριζε το δικαίωμα της ένοπλης πάλης σε εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα που αναπτύσσονταν σε ολόκληρη την Αφρική. Ο ίδιος στράφηκε πρόσκαιρα προς τη Σοβιετική Ενωση, μόνο όταν απέτυχαν και οι τελευταίες προσπάθειές του να προσεγγίσει χώρες όπως οι ΗΠΑ και ενώ ο ΟΗΕ τηρούσε συχνά ίσες αποστάσεις ανάμεσα στον ίδιο και τους στρατιωτικούς που επιχειρούσαν να τον ανατρέψουν.

H μοίρα του είχε ήδη προαποφασιστεί και η σύλληψη και η εκτέλεσή του ήταν θέμα χρόνου καθώς αμερικανικές και βελγικές Μυστικές Υπηρεσίες κατέστρωναν συνεχώς σχέδια για τη δολοφονία του με εμπλοκή πρακτόρων της CIA και μισθοφόρων από το Βέλγιο. Παρά το γεγονός όμως ότι και οι δύο χώρες έχουν αποδεχτεί, άμεσα ή έμμεσα, την εμπλοκή τους στη δολοφονία, κανένας από τους δράστες ή τους ηθικούς αυτουργούς δεν οδηγήθηκε στη Δικαιοσύνη.

Ενας από αυτούς τους ανθρώπους, που φέρεται να εμπλέκεται άμεσα, είναι και ο Ετιέν Νταβινιόν, πάλαι ποτέ αντιπρόεδρος της Κομισιόν και πρώην διευθυντής γιγαντιαίων επιχειρήσεων και τραπεζών όπως η Société Générale de la Belgique. Το 1960 ως νεαρός διπλωμάτης στο βελγικό υπουργείο Εξωτερικών έστειλε ένα τέλεξ στο οποίο αναφερόταν ότι το Βέλγιο ζητά την οριστική εξόντωση (élimination définitive) του πρωθυπουργού του Κονγκό. Εξι δεκαετίες αργότερα ο Νταβινιόν επιμένει ότι είχε απλώς χρησιμοποιήσει μια λάθος λέξη και αντί για «εξόντωση» εννοούσε «παραγκωνισμό».

Είχα την τύχη (;) να γνωρίσω τον Νταβινιόν στα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ «This is not a coup» για μια άλλη ιστορική του ιδιότητα: του επικεφαλής του λόμπι των Ευρωπαίων τραπεζιτών και βιομηχάνων που επέβαλαν τη δημιουργία του ενιαίου νομίσματος. Αν και η συζήτησή μας δεν περιστράφηκε γύρω από τη δολοφονία του Λουμούμπα, είχα συνεχώς την αίσθηση ότι συνομιλώ με έναν από τους σημαντικότερους, εν ζωή, εκπροσώπους της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας.

Χωρίς ανθρώπους σαν τον Νταβινιόν, και τους συναδέλφους του στα υπουργεία Εξωτερικών και τις Μυστικές Υπηρεσίες του Βελγίου και των ΗΠΑ, το Κονγκό ίσως να ήταν μια πραγματικά ανεξάρτητη χώρα, η οποία δεν θα βυθιζόταν σε έναν διαρκή εμφύλιο σπαραγμό. Κατέχοντας το 64% των παγκόσμιων αποθεμάτων κολτανίου θα μπορούσε θεωρητικά να μετατραπεί στη «Σαουδική Αραβία» της βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας.

Επαρκείς λόγοι ώστε ορισμένοι να θέλουν να ξεχάσουμε το όνομα του Πατρίς Λουμούμπα.

INFOWAR
Μεξικό: το ISIS των ναρκωτικών
Αποκεφαλίζουν τα θύματά τους, απάγουν και δολοφονούν ομήρους και καταλαμβάνουν νέα εδάφη. Δεν πρόκειται για μαχητές του «Ισλαμικού κράτους» αλλά των μεξικανικών καρτέλ ναρκωτικών. Οπως και το ISIS, είναι και...
Μεξικό: το ISIS των ναρκωτικών
INFOWAR
Ερρίκο Μαλατέστα: ο αναρχικός που πολέμησε την πανδημία
Ιταλοί αναρχικοί του 19ου αιώνα θυσίασαν τις ζωές τους για να βοηθήσουν τα θύματα της χολέρας στη Νάπολη. Πώς θα αντιδρούσαν σήμερα στην επιδημία του κορονοϊού;
Ερρίκο Μαλατέστα: ο αναρχικός που πολέμησε την πανδημία
INFOWAR
Ο Χριστός, το Τσερνομπίλ και οι πτώσεις αυτοκρατοριών
Υστερα από κάθε κατάρρευση μιας μεγάλης γεωπολιτικής οντότητας (είτε την ονομάσουμε αυτοκρατορία, υπερδύναμη, κράτος ή όπως αλλιώς θέλουμε) οι άνθρωποι αναζητούν ένα γεγονός το οποίο ταυτίζουν με την αρχή του...
Ο Χριστός, το Τσερνομπίλ και οι πτώσεις αυτοκρατοριών
INFOWAR
Οι νταβατζήδες που «προάγουν» την πολιτική
Η Ιστορία είναι γεμάτη από περιπτώσεις μαστροπών που κατάφεραν να καθορίζουν πολιτικές εξελίξεις σε εθνικό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Ανθρωποι που θα έπρεπε να βρίσκονται στη φυλακή αλλά συχνά κατέληγαν με...
Οι νταβατζήδες που «προάγουν» την πολιτική
INFOWAR
Αν ο Αντόρνο γνώριζε τον Κούγια
Το περίφημο victim blaming, η απόδοση δηλαδή της ευθύνης ενός εγκλήματος στο θύμα, είναι βασικό χαρακτηριστικό της υπερασπιστικής γραμμής για δράστες βιασμού και παιδεραστίας. Οι πρώτοι ερευνητές όμως που...
Αν ο Αντόρνο γνώριζε τον Κούγια
INFOWAR
Facebook: ζώο απολίτικο
Η απόφαση του Facebook να περιορίσει τα θέματα πολιτικού περιεχομένου που βλέπουν οι χρήστες του είναι βαθύτατα πολιτική. Ο πολιτικός λόγος βρίσκεται υπό διωγμόν από τη βιομηχανία των μέσων κοινωνικής...
Facebook: ζώο απολίτικο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας