H παταγώδης πτώση μιας αυτοδημιούργητης δισεκατομμυριούχου

H Ελίζαμπεθ Χολμς, αστέρι της Σίλικον Βάλεϊ και των start ups, εκατομμυριούχος από τα 19 της χρόνια, δεν φανταζόταν ότι η λάμψη της θα έσβηνε τόσο τραγικά. Στις 7 Σεπτεμβρίου ξεκινά η δίκη της για απάτη, που θα μπορούσε να της στοιχίσει ποινή κάθειρξης 20 ετών. Στα 19 της η Χολμς εγκατέλειψε το Στάντφορντ για να ιδρύσει την εταιρεία βιοτεχνολογίας Theranos, υποσχόμενη επανάσταση στις εργαστηριακές εξετάσεις με μια μικρή συσκευή: η Edison, με ένα τσίμπημα στο δάχτυλο και ελάχιστες σταγόνες αίματος, επέτρεπε να γίνουν περισσότερες από 200 εξετάσεις. Ο ασθενής μπορούσε να τις κάνει σε ένα φαρμακείο, με κόστος κατά 75% φτηνότερο και σε λίγες ώρες είχε τα αποτελέσματα.

Η Χολμς είχε το πλεονέκτημα ότι δεν δημιουργούσε εφαρμογές ή πλατφόρμες αλλά ένα προϊόν με πρακτικό αντίκρισμα, και μάλιστα στο σύστημα. Σύντομα προσέλκυσε το ενδιαφέρον προσωπικοτήτων, από τον Αμερικανό πρώην ΥΠΕΞ Χένρι Κίσιντζερ ώς τον μεγιστάνα των μίντια Ρούπερτ Μέρντοχ, που επένδυσαν ενθουσιωδώς σε αυτό που θεώρησαν «σίγουρα κέρδη». Το 2014, η περιουσία της, σύμφωνα με το Forbes, έφτασε τα 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η ίδια έλεγε πάντα πως δεν έχει και πολλά να κρύψει. Αλλά δημοσίευμα στη Wall Street Journal το 2015 αποκάλυψε πολλά βρόμικα μυστικά της «καινοτομίας» της, όπως ότι κάποιες φορές οι αναλύσεις γίνονται με συστήματα άλλων εταιρειών, ότι δεν ήταν σπάνιο να διαλύει τα δείγματα αίματος με νερό για να αυξήσει τον όγκο τους και ότι τα αποτελέσματα ήταν συχνά λαθεμένα.

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς την τιμώρησε το 2018 με πρόστιμο ενώ η εταιρεία έκλεισε. Την επόμενη χρονιά, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης της απήγγειλε 9 κατηγορίες για απάτη. Αναμένεται να είναι η δίκη με τη μεγαλύτερη δημοσιότητα για απάτη στον τομέα της υγείας και η Χολμς θα καθίσει αντιμέτωπη με ασθενείς που διαγνώστηκαν λανθασμένα με τον ιό του AIDS ή με καρκίνο. Η θεαματική της άνοδος και η φαντασμαγορική της πτώση λένε πολλά για τις άμετρες φιλοδοξίες και τη φρενήρη ταχύτητα που επικρατούν στο κυνήγι των κερδών της Σίλικον Βάλεϊ.