«Coppia aperta» του Ντάριο Φο από την Ομάδα Πείρα(γ)μα

«Ελεύθερέ μου έρωτα, πονάς!» τραγουδούσε παλιά ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου («Καταρρέω», στίχοι/μουσική Νικόλας Άσιμος) και ίσως να μην είχε άδικο. Ο σκηνοθέτης της παράστασης «Coppia aperta» (https://www.youtube.com/watch?v=xQZdshcBx48) και ιδρυτικό μέλος της Ομάδας Πείρα(γ)μα, Γιάννης Καρούνης, μας εξηγεί πόσο αντισυμβατική είναι η κωμωδία του Ντάριο Φο και της συζύγου του, Φράνκα Ράμε. 

«Ο πλήρης τίτλος είναι “Coppia aperta quasi spalancata”, δηλαδή “Ανοιχτό ζευγάρι, σχεδόν ορθάνοιχτο” και καταλαβαίνουμε τι πραγματεύεται. Με φόντο τις κοινωνικές προσδοκίες και τους ρόλους των δύο φύλων, ένα ζευγάρι πειραματίζεται με την έννοια της “ανοιχτής” σχέσης και ξεκινάει ένα ταραχώδες ταξίδι στην εξερεύνηση της ανθρώπινης ευαλωτότητας και της ανασφάλειας που νιώθουμε όταν κάτι που το νομίζαμε σταθερό, τελικά, αλλάζει άρδην, υποχρεώνοντάς μας να αντιμετωπίσουμε τη σκληρή πραγματικότητα», μας λέει ο κ. Καρούνης. 

«Ο Ντάριο Φο και η Φράνκα Ράμε έβρισκαν πάντα την κωμική διάσταση των σοβαρών πραγμάτων. Ο Φο έλεγε μάλιστα ότι “Το γέλιο είναι σαν μια καρφίτσα που τρυπάει τα παραφουσκωμένα μπαλόνια των από πάνω”. Είναι από τα λίγα μη πολιτικά έργα τους. Δεν σατιρίζουν τον Πάπα ή την αστυνομία, όπως τους άρεσε να κάνουν, αλλά, στον απόηχο της σεξουαλικής επανάστασης και διακωμωδώντας την κουλτούρα της μονογαμίας, δείχνουν τι μπορεί να συμβεί όταν ένας άνδρας, επειδή τον συμφέρει, προτείνει να “ανοίξει” η σχέση του ζευγαριού με ό,τι αυτό συνεπάγεται, προκαλώντας κωμικοτραγικές και απρόβλεπτες καταστάσεις», επισημαίνει ο σκηνοθέτης του έργου. 

«Ως Ομάδα Πείρα(γ)μα», μας λέει ο κ. Καρούνης, «από το 2010 έως σήμερα, απέχουμε από τις θεατρικές σκηνές. Στήνουμε παραστάσεις σε μη θεατρικούς χώρους και διαμορφώνουμε εκεί θεατρικές συνθήκες. Σε καφενεία, εκκλησίες, πλατείες, αυλές σχολείων. Το “Τρίκυκλο” είναι η στέγη μας από το 2015. Εκεί έχουμε φτιάξει ένα black box και έχουμε βάλει καρέκλες καφενείου, γιατί θέλουμε να έχει αυτή τη μορφή, μας αρέσει να έχουμε φως απέξω, για να μη θυμίζει μπουντρούμι το θέατρο. Επιμένουμε στο λαϊκό θέατρο, όπως στην Commedia dell’arte. Ο “τέταρτος τοίχος” καταλύεται με τον τρόπο που παίζουμε. Πατάμε σε λαϊκές φόρμες θεάτρου, που κάνουν το έργο να βγαίνει προς τα έξω. Είναι μια άμεση παράσταση, χωρίς να είναι διαδραστική. Οι θεατές είναι μέσα στο έργο, χωρίς να είναι. Δεν κάνουμε θέατρο τηλεόραση. Έχουμε παίξει από ένα μικρό πατάρι μέχρι το Σκοπευτήριο της Καισαριανής, όπου παρουσιάσαμε τον “Κύκλο των ‘μάταιων’ πράξεων” του Σπύρου Τζόκα για τη ζωή του Ναπολέοντα Σουκατζίδη. Πριν από έναν μήνα παίξαμε τον “Ξεπεσμένο δερβίση” στην Αγγλικανική Εκκλησία». 

Στην ερώτησή μας αν ζει ένας ηθοποιός από το θέατρο, η λακωνική και τόσο αληθινή απάντησή του ήταν «Μαθαίνει να ζει».

◈ Το εργαστήρι υποκριτικής της Ομάδας Πείρα(γ)μα, Active Body Teater Workshop, βρίσκεται στην Κυψέλη (Νάξου 13) και μέχρι σήμερα έχει υποδεχτεί εκατοντάδες σπουδαστές (τηλ.: 6939669218, email: [email protected]).

Info: «Coppia aperta» των Φράνκα Ράμε – Ντάριο Φο, από την Ομάδα Πείρα(γ)μα, στο «Τρίκυκλο» (Θ. Γεωμέτρου 1 & Πυθέου, Ν. Κόσμος), κάθε Τρίτη στις 21.00, από 7 Ιανουαρίου έως 15 Απριλίου 2025. Διάρκεια: 70΄. Μετάφραση: Μυρτώ Αντωνοπούλου | Σκηνοθεσία: Γιάννης Καρούνης | Φωτογραφίες: Αλεξάνδρα Γκόκα | Ερμηνεύουν: Χριστίνα Μπαρίτα, Γιώργος Δημόπουλος (εισιτήρια: 12 ευρώ, μειωμένο 10 ευρώ, από https://www.ticketservices.gr/event/to-trikiklo-coppia-aperta-franca-rame-dario-fo/).