Η τάξη των φύλων και ο τρόπος για να «Είμαστε Πάτσι»

Η σημαντικότερη συνιστώσα στο έργο τού Φουκώ είναι η σχέση επιστημονικής γνώσης-εξουσίας: Η σεξουαλικότητα δεν έχει κατασταλεί αλλά, αντίθετα, οδηγηθήκαμε στην επιστήμη τής σεξουαλικότητας με έμφαση στην εξουσιαστική γνώση μέσω της εξομολόγησης: Οι απαρχές της scientia sexualis βρίσκονται στον 17ο αιώνα, με τα υποκείμενα να συνθλίβονται από τα “πρέπει” που καθιερώθηκαν μέσω της επιτελεστικότητας μιας ψυχικής αρρενωπότητας, που διαβάζει το σωστό κάτω από το πρίσμα τής ταυτότητας φύλου, φύλης, σεξουαλικότητας, ηλικίας, τάξης κ.λπ.

Δηλαδή εντάχθηκε η σεξουαλικότητα στο Λόγο, καθώς θεσμοί όπως η εκκλησία (-εξομολογήσεις), ιατρική/ψυχιατρική (-παθολογικοποίηση του αυνανισμού), παιδαγωγική, λογοτεχνία αναφερόντουσαν στο σεξ. Τον 19ο αιώνα η δικονομία ασχολήθηκε με τη σεξουαλικότητα των παιδιών, των τρελών, των ομοφυλόφιλων (μέχρι τον 18ο ασχολούνταν μόνο με παντρεμένα ζευγάρια), με αποτέλεσμα να παραχθούν νόρμες που όποιος τις υπερέβαινε ήταν διεστραμμένος και αναλάμβανε τον ρόλο όχι η δικαιοσύνη, αλλά η επιστήμη (εκφυλισμός, γενετήσια νεύρωση κ.α.). Οπότε, για τον Φουκώ, δεν ήταν η σεξουαλικότητα που λογοκρίθηκε/καταστάλθηκε από την εξουσία αλλά, αντίθετα, η εξουσία που μετατράπηκε σε φορέα γνώσης και παραγωγός νέων μορφών σεξουαλικότητας.

Η νεωτερική κοινωνία καθιερώθηκε ως εξομολογητική, άρα υπάρχει μια υποχρέωση στην ομολογία – Με την εσωτερικευμένη καταστολή να ισούται με την απώθηση. Η σεξουαλικότητα περιχαρακώνεται από κατασταλτικούς μηχανισμούς οριοθέτησης του σεξ αποκλειστικά ανάμεσα στο ανδρόγυνο και ό,τι πέρα από αυτό (δηλαδή οι εξωσυζυγικές σχέσεις) ταυτίστηκαν ηθικά και νομικά με την κτηνοβασία, την αιμομιξία κ.λπ. Στην βικτωριανή Αγγλία ο αυνανισμός δαιμονοποιήθηκε ως ψυχική νόσος, ελέγχοντας πράξεις, επιθυμίες, σκέψεις. Τον 19ο αιώνα δημιουργήθηκε αυστηρό πλαίσιο σεξουαλικής αστυνόμευσης, με σχολεία θηλέων-αρρένων, ψυχιατρεία κ.α., που γέννησαν και καθιέρωσαν ηδονές πέρα από τη συζυγική μονογαμία και χαρακτηρίστηκαν διαστροφές.

Ερεθίσματα και σκατά που μας περιβάλλουν στην καθημερινότητα, δηλαδή, κατά τον Μπάροουζ, που όμως συμπληρώνει κάτι ακόμα σπουδαίο: «Περισσότερο από έναν 15χρονο που κάνει οτοστόπ, κινδυνεύει ένα μια 15χρονη που κάνει οτοστόπ». Ακριβώς γιατί αυτή η εξουσιαστικότητα έχει ως κύριο πρίσμα το φύλο – Βιώνουν και οι δύο την ίδια εξουσιαστική πλαισιακή καταπίεση αλλά εκείνη βιώνει την καταπίεση και από εκείνον.

Για αυτό έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον η παράσταση «Είμαστε Πάτσι» από τη Συντεχνία του Γέλιου, σε κείμενο του Volker Ludwig και σκηνοθεσία τού εξαιρετικού Βασίλη Κουκαλάνι, καθώς πραγματεύεται ένα από τα πιο σημαντικά κοινωνικά θέματα διαχρονικά: Την ισότητα των φύλων και τις έμφυλες διακρίσεις. Το έργο επιχειρεί να κάνει φύλλο και φτερό τα φύλα και τα στερεότυπα συνακολουθήματα, σε μια κοινωνία που ορίζει ήδη από την κοιλιά μιας μάνας το ροζ και γαλάζιο φορμάκι ως πλαισιακή αναφορά αρρενωπότητας ή ρομαντισμού.

Σαφώς ξεχωρίσαμε την παρουσία τής Βασιλικής Διαλυνά (το ίδιο διάστημα την συναντάμε και στον Κωλόκαιρο, του Αντώνη Τσιοτσιόπουλου) στον απαιτητικό ρόλο της μητέρας που μεγαλώνει μόνη της δύο παιδιά, ενώ συγκινητική ήταν η παρουσία παιδιών/θεατών όλων των ηλικιών σε ένα ασφυκτικά γεμάτο θέατρο. Δεν χρειάζεται θεία φώτιση για να παραχθεί πολιτισμός. Μεράκι χρειάζεται και μύχια ανάγκη επικοινωνίας εκείνου που εκφράζει και εκείνου που εισπράττει. Οι εργασίες που παρουσιάζει η Συντεχνία στα 12 χρόνια που πρωτοπορεί στο παιδικό θέατρο είναι, σταθερά, προς αυτή την κατεύθυνση. Έτσι, για να Είμαστε Πάτσι.

Κείμενο: Volker Ludwig

Διασκευή: Συντεχνία του Γέλιου

Σκηνοθεσία: Βασίλης Κουκαλάνι

Σκηνικά-Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα

Τραγούδια: Άννη Θεοχάρη, ΧΑΡΑ Γιαννούλα

Μουσική Επιμέλεια/Ενορχήστρωση: Κώστας Νικολόπουλος

Επιμέλεια Κίνησης: Μαργαρίτα Τρίκκα

Συνεργάτης Σκηνοθεσίας: Ιωάννα Λιούτσια

Σχεδιασμός Φωτισμού: Γιώργος Αγιαννίτης

Εικαστική επιμέλεια: 2yolk Branding & Design Agency

Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη

Υπεύθυνη Παραγωγής: Δέσποινα Πετρίδου

Βοηθός Παραγωγής: Λιάνα Γαβριήλ

Θεατροπαιδαγωγοί: Δέσποινα Μιτσιάλη, Ιωάννα Λιούτσια

Διανομή: Μικές Γλύκας, Βασιλική Διαλυνά, Μαριέλα Δουμπού, Φώτης Λαζάρου, Χριστίνα

Μαριάνου, Αντώνης Χρήστου

Πληροφορίες Παράστασης

Σύγχρονο Θέατρο

Ευμολπιδών 45, Αθήνα. Τηλέφωνο: 21 0346 4380

Ημέρες & ώρες παραστάσεων

Κάθε Κυριακή στις 11:30

Καθημερινές για σχολεία

Τιμές εισιτηρίων

Γενική Είσοδος: 10€ και 8€ για ομάδες από 25 άτομα και πάνω

Διάρκεια παράστασης

90′ με διάλειμμα