Όση εντύπωση κι αν προκαλεί σε πρώτη ανάγνωση, πρόσφατη έρευνα που Βασιλικού Κολεγίου του Λονδίνου αναδεικνύει τη στενή σχέση που υπάρχει ανάμεσα στη μόλυνση του ατμοσφαιρικού αέρα και της κατάθλιψης. Δηλαδή πέρα από τις αλλεργίες, το άσθμα κ.λπ., που παραδοσιακά προκαλούνται ως αναπνευστικά προβλήματα από τη μόλυνση του ατμοσφαιρικού αέρα, τα αποτελέσματα της έρευνας φώτισαν ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο: Όσοι ζουν σε μολυσμένο περιβάλλον, κυρίως νέοι και έφηβοι, έχουν τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες για την εκδήλωση κατάθλιψης.
Πρόκειται για μια σχετικά σύγχρονη ψυχική νόσο, που αφορά την εσωστρέφεια του ατόμου, σε αντίθεση με τη σχιζοφρένεια που κυριαρχούσε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και αφορούσε, ξεκάθαρα, την εξωστρέφεια. Κι εδώ δεν μπορούμε παρά να παρατηρήσουμε την ανάγκη για ψυχική ανάταση που υπάρχει στον σύγχρονο άνθρωπο, δηλαδή να σταθεί ξανά στο μπόι του, μέσα όμως από τη σύμπραξη με τους άλλους ανθρώπους. Η σχέση του ανθρώπινου ψυχισμού με το πολιτικό σύστημα, για τον Καστοριάδη, αφορά την αλληλεπίδραση: Το πολιτικό σύστημα έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει τον δικό του ανθρωπολογικό τύπο, με ο,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για τα ζωντανά κύτταρα της κοινωνίας.
Αυτός είναι ο λόγος, άλλωστε, που τα ολοκληρωτικά καθεστώτα έχουν φανατισμένους οπαδούς, καθώς τελικά γίνεται εξάρτηση η ψυχοπιεστική κατάσταση που υπάρχει στην κοινωνία. Κι αυτή η εξάρτηση γίνεται με τη σειρά της το αντίδοτο, το βάλσαμο για τον πόνο της ψυχής. Παρέχει δηλαδή ένα παροδικό παυσίπονο, παράλληλα όμως οι χρήστες του διολισθαίνουν προς την εξάρτηση. Κι εδώ αρκεί να θυμηθούμε τον Φρόιντ, που έδωσε στην ψυχαναλυτική διαδικασία έναν ορισμό με βαθιά πολιτική απεικόνιση, πέρα από την παραδοσιακά ιατρική, μιλώντας για αποκατάσταση της ικανότητας για εργασία και αγάπη. Άρα η καλή ψυχική υγεία μπορεί να αναπτυχθεί μέσα σ’ ένα συλλογικό πλαίσιο, με κοινή αναφορά και οραματικό μέλλον, προκειμένου να παράξει τελικά καλές εργασίες και αγάπη.
Όπως ακριβώς συμβαίνει στην παράσταση που λαμβάνει χώρα αυτές τις ημέρες στο Σύγχρονο Θέατρο (Ευμολπιδών 45), από την καλλιτεχνική ομάδα Ρέον και τον σκηνοθέτη Ορέστη Τάτση, με την θεατρική παράσταση «Ο Πύργος», του Κάφκα (σε διασκευή της Έλσας Αδριανού). Ο κύριος Κ. πιστεύει λανθασμένα ότι έχει προσληφθεί ως Χωρομέτρης του Πύργου, αναδύοντας ένα κλασικό καφκικό δίλημμα για το αν τελικά αντιτάσσεται στον παράλογο μηχανισμό που συνάντησε ή αν έχει υποκύψει μπροστά στο μάταιο της προσπάθειας.
Η διανομή αφορά πολλούς νέους και αξιόλογους ηθοποιούς όπως ο Ιάκωβος Μηνδρινός κ.α., με πρωτότυπη μουσική σύνθεση και την επιμέλεια της σκηνής από την εξαιρετική χορογράφο Πωλίνα Κρεμαστά. Όσον αφορά τον Ορέστη; Πιο ώριμος από ποτέ σε αυτή την εργασία, παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη και μεστή θεατρική παράσταση. Προσλαμβάνοντας την πλήρη ουσιοκρατική διάσταση του θεατρικού λόγου στην αρχέγονη ταυτότητά του, αποφεύγει την αυτοπαγίδευση του θεάτρου που όπως συνδέεται σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα με τη νεωτερικότητα. Το αποτέλεσμα, φυσικά, είναι αξιοπρόσεκτο.
Οι παραστάσεις συνεχίζονται μέχρι τις 16 Ιουνίου (Τετάρτη-Κυριακή) και οι τιμές των εισιτηρίων είναι εξαιρετικές. Να πάτε και να το δείτε.
Μετάφραση: Βασίλης Πατέρας
Διασκευή: Έλσα Ανδριανού
Σκηνοθεσία: Ορέστης Τάτσης
Σκηνικά: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Κοστούμια: Έλλη Παπαδάκη
Σχεδιασμός φωτισμών: Μελίνα Μάσχα
Επιμέλεια κίνησης: Πωλίνα Κρεμαστά
Μουσική σύνθεση: Κώστας Λώλος – Κώστας Στεργίου
Βοηθός σκηνοθέτη: Ηλέκτρα Μαγγίνα – Θεοδώρα Γεωργακοπούλου
Κατασκευή σκηνικού: Λευτέρης Βουρεκάς
Φωτογραφίες: Γιάννης Ζινδριλής
Σχεδιασμός έντυπου υλικού/ Promo trailer: Παναγιώτης Ανδριανός
Μακιγιάζ: Βασιλική Κήτα
Επικοινωνία: Άρης Ασπρούλης
Διανομή
Κ.: Νίκος Γιαλελής
ΣΒΑΡΤΣΕΡ, ΒΑΡΝΑΒΑΣ: Δημήτρης Μηλιώτης
ΒΟΗΘΟΙ/ΟΣ, ΜΠΥΡΓΚΕΛ: Ιάκωβος Μηνδρινός
ΦΡΙΝΤΑ, ΑΜΑΛΙΑ: Σεμίνα Πανηγυροπούλου
ΞΕΝΟΔΟΧΟΣ ΠΑΝΔΟΧΕΙΟΥ ΚΥΡΙΩΝ/ΓΕΦΥΡΑΣ: Ναταλία Στυλιανού
ΟΛΓΑ, ΠΕΠΗ: Λυγερή Ταμπακοπούλου
ΚΟΙΝΟΤΑΡΧΗΣ, ΔΑΣΚΑΛΟΣ, ΜΟΜΟΥΣ, ΕΡΛΑΝΓΚΕΡ: Άρης Τρουπάκης
Σύγχρονο Θέατρο
Ευμολπιδών 45, Γκάζι | Κρατήσεις: 2103464380
Παραστάσεις: 29 Μαΐου – 16 Ιουνίου
Τετάρτη με Κυριακή στις 21:15 | Διάρκεια: 110 λεπτά
Τιμές Εισιτηρίων: 15 € Κανονικό, 10 € Μειωμένο (Φοιτητικό, ΑμεΑ, Ανέργων) Ατέλειες: 5 €
