«Οχι άλλος βομβαρδισμός παραστάσεων»

Ο καλός σκηνοθέτης και καλλιτεχνικός διευθυντής του «Πόρτα» επιλέγει «συγκέντρωση και αφοσίωση» και ανακοινώνει ένα μικρό ρεπερτόριο με το «Φαρενάιτ 451» και το «Σκλαβί». Είναι η αντίδρασή του στη χαώδη κατάσταση που επικρατεί στο ελληνικό θέατρο, στον πληθωρισμό που δείχνει καλλιτεχνική αμηχανία

Τολμηρός και ανήσυχος ο Θωμάς Μοσχόπουλος, επικεφαλής του θεάτρου «Πόρτα» τα τελευταία τέσσερα χρόνια, από τότε που επαναλειτούργησε μετά το προσωρινό του κλείσιμο, φέτος δεν αρκέστηκε στην ανακοίνωση του ρεπερτορίου του για τη χειμερινή σεζόν, αυτό, δηλαδή, που κάνουν όλα τα θέατρα. Τη συνόδεψε με ένα μεγάλο μανιφέστο, που δεν χαϊδεύει αυτιά στον χώρο, δεν κλείνει τα μάτια στη χαώδη κατάσταση, που επικρατεί και προτείνει έναν άλλο δρομο. Λίγες και καλές παραστάσεις.

Οχι πια άλλο θέατρο στα γρήγορα, όχι πια «θέατρο διαγωνίως» γράφει ο Θωμάς Μοσχόπουλος. Να πάψει πια να είναι το θέατρο «μια σπασμωδική –χωρίς πρόταση και σκέψη– συνήθεια, μια έξη εσωτερικής κατανάλωσης». Να πάψει ο θεατρικός κόσμος «να βομβαρδίζει με προϊόν και πληροφορία τον θεατή, χρησιμοποιώντας κάθε μέσο θεμιτό και αθέμιτο για να τραβήξει την προσοχή του, μέσα σ’ έναν ορυμαγδό παραστάσεων».

Ο καλός σκηνοθέτης, με μακριά, καταξιωμένη πορεία στο «Αμόρε» και σε κρατικές σκηνές, δεν μιλάει αφ’ υψηλού, δεν βγάζει τον εαυτό του έξω από την προβληματική εξέλιξη του θεατρικού χώρου. «Προσωπικά τα έκανα όλα αυτά στο παρελθόν και τα υποστήριξα», γράφει, «αλλά γνωρίζω ότι δεν μπορώ να συνεχίσω προς αυτό το αδιέξοδο, έχω ανάγκη τη συγκέντρωση και την αφοσίωση, κι αν αυτό δεν αποτελεί άλλο από μια απόλυτα προσωπική ανάγκη χωρίς εξωτερικό αντίκρισμα, είμαι έτοιμος να πληρώσω τις όποιες συνέπειες».

Δεν θέλει, όμως, να ανήκει πια «στο κέντρο ενός θεατρικού κόσμου, που το “κάνω περισσότερα” σήμαινε “καταξίωση”». Και πετάει, έστω και με ευγενικό τρόπο, «καρφιά» προς συναδέλφους του και άλλους θεατρικούς οργανισμούς. Για τον Θωμά Μοσχόπουλο «ένας καλλιτέχνης που μπορείς να δεις το έργο του σε πολλές παραστάσεις την ίδια σεζόν» δεν είναι «ένας καλλιτέχνης που “τον θέλουν”», μπορεί κάλλιστα να είναι «ένας αμήχανος ή πλεονέκτης καλλιτέχνης, που διασπά το κοινό». Ενα θέατρο, που κάνει πολλές παραγωγές, δεν είναι αναγκαστικά ένα «καλό», «δημοκρατικό» θεάτρο που «προτείνει πολυφωνία», αλλά «ένα αμήχανο απέναντι στην ολοκληρωμένη καλλιτεχνική πρόταση».

Είναι σίγουρο ότι οι απόψεις και το ξέσπασμα του Θωμά Μοσχόπουλου θα συζητηθούν, θα χειροκροτηθούν αλλά και θα ενοχλήσουν. Συνεπής, πάντως, με τα λόγια του ανακοίνωσε ένα μικρό, σφικτό και ενδιαφέρον ρεπερτόριο για τον χειμώνα με μία μόνο ουσιαστικά εντελώς καινούργια παράσταση, αφού το κεντρικό, για μεγάλους σε ηλικία θεατές θέαμά του, το συγκλονιστικό και τόσο επίκαιρο σε καιρούς πολιτικής ορθότητας και μισαλλοδοξίας έργο του Ρέι Μπράντμπερι «Φαρενάιτ 451», έκανε ήδη την πρεμιέρα του το καλοκαίρι, με διαδοχικά sold out στο Φεστιβάλ Αθηνών. Θα παρουσιαστεί στην «Πόρτα» στις 9 Νοεμβρίου.

Η σεζόν, όμως, θα ξεκινήσει στις 28 Οκτωβρίου με ένα νέο ανέβασμα, αλλά και «ένα ολότελα καινούργιο ξανα-διάβασμα», ύστερα από δεκαοχτώ χρόνια, του θρυλικού έργου «Το Σκλαβί» της Ξένιας Καλογεροπούλου σε συν-σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου και Σοφίας Πάσχου. Απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους, βασίζεται σε συμιακό παραμύθι, τιμήθηκε το 2000 με το Βραβείο Κάρολος Κουν για το καλύτερο θεατρικό έργο της χρονιάς και, όπως σημείωνει και η ίδια η Ξένια Καλογεροπούλου, είναι «το καλύτερο από τα έργα που έχω γράψει», γι’ αυτό και «ανυπομονώ να δω την καινούργια παράστασή του, πολύ διαφορετική από την πρώτη, καθώς τα 18 χρόνια που πέρασαν μας χάρισαν πολύτιμες εμπειρίες και καινούργιες ιδέες».

Το ρεπερτόριο συμπληρώνεται με δύο επαναλήψεις. Δύο παραστάσεις για παιδιά από 4 έως 104 χρονών (από 13 Οκτωβρίου): «Χιονάνοι» του Patari Project, μια διασκευή της «Χιονάτης», και «Μουσική και Φίλοι» με τους Burger Project, μια διαδραστική συναυλιο-παιχνιδο-παράσταση.