«Ως σκηνοθέτης πιστεύω ότι η ταινία έχει μια δυναμική πέρα από τις λεπτομέρειές της. Ισως κανείς δεν έρθει να τη δει. Αλλά αυτοί που θα έρθουν θα δουν κάτι που δεν έχουν ξαναδεί. Δεν υπάρχουν καταδιώξεις. Δεν υπάρχουν δολοφονίες. Λατρεύω την ένταση, αλλά εδώ υπάρχει ένα διαφορετικό είδος έντασης. Αυτό που έκανε ο Σνόουντεν θα μείνει στην Ιστορία».
Λίγες ημέρες πριν η πολυαναμενόμενη ταινία «Snowden» κάνει την πρεμιέρα της στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο (10 Σεπτεμβρίου), ο Ολιβερ Στόουν μιλάει -με αγωνία αλλά και συγκρατημένο ενθουσιασμό- γι’ αυτήν στην «Guardian». Στη βρετανική εφημερίδα στην οποία ο Εντουαρντ Σνόουντεν το 2013 παρέδωσε απόρρητες πληροφορίες της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας των ΗΠΑ (ΝSA) και έκτοτε ζει ως φυγάς.
To σενάριο συνυπογράφει ο Ολιβερ Στόουν με τον Σίεραν Φιτζέραλντ και το συναρπαστικό πολιτικό θρίλερ, που γυρίστηκε στις ΗΠΑ, την Ευρώπη, το Χονγκ Κονγκ, βασίζεται στο βιβλίο του δημοσιογράφου της «Guardian», Λουκ Χάρντινγκ, «Τhe Snowden Files: Τhe Inside Story of the World’s Most Wanted Man» και στο «Time of the Octopus» του Ρώσου δικηγόρου του Σνόουντεν, Ανατόλι Κουτσερένα. Ο Τζόζεφ Γκόρντον Λέβιτ υποδύεται τον Αμερικανό εξπέρ των υπολογιστών.
Εντονα πολιτικοποιημένος (μην ξεχνάμε πως είναι και θαυμαστής του Τσίπρα!), ο βραβευμένος δύο φορές με Οσκαρ σκηνοθέτης έχει ασχοληθεί στο παρελθόν με τη δολοφονία του Κένεντι, το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, τον πόλεμο στο Βιετνάμ και τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» του Μπους.
Για τη νέα του ταινία, συνάντησε μαζί με τους συνεργάτες του τον Σνόουντεν στη Μόσχα αρκετές φορές και συζήτησαν τις λεπτομέρειες, ενώ έκανε μεγάλη έρευνα για να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο πορτρέτο του. Από την εποχή που υπηρετούσε στον αμερικανικό στρατό μέχρι που έφυγε για τη Χαβάη και αναζήτησε άσυλο στη Ρωσία, ενώ δεν λείπει το ειδύλλιό του με τη Λίντσεϊ Μιλς, που προσθέτει μια δόση από Χόλιγουντ στην ιστορία.
Αρχικά ο σκηνοθέτης του «Πλατούν» και του «Γεννημένος την 4η Ιουλίου» ήταν διστακτικός, γιατί πιστεύει πως είναι πάντα προβληματική η σύνδεση του σινεμά με θέματα της επικαιρότητας. «Σε πρώτη φάση δεν ήθελα να γυρίσω την ταινία. Συχνά την πατάς με τα σημερινά θέματα. Ασε που σε τρελαίνουν στις μηνύσεις και καταλήγεις να είσαι εσύ ο πρωταγωνιστής του φιλμ», έχει δηλώσει.
Επιπλέον συνάντησε πολλές δυσκολίες μέχρι να βρει χρηματοδότηση (ένα μεγάλο μέρος της παραγωγής κάλυψαν η Γερμανία και η Γαλλία) και διανομή, καθώς η ταινία του καταπιάνεται με «ριψοκίνδυνα» θέματα όπως τα προγράμματα μαζικής παρακολούθησης των αμερικανικών κυβερνήσεων ή η ισορροπία μεταξύ εθνικής ασφάλειας και προστασίας της ιδιωτικής ζωής.
Ο Σνόουντεν έχει διχάσει την κοινή γνώμη παγκοσμίως – για άλλους θεωρείται το «βαθύ λαρύγγι» που πρόδωσε την εμπιστοσύνη των ΗΠΑ, για άλλους ήρωας, καθώς απέδειξε ότι ο Μεγάλος Αδελφός υπάρχει και εξελίσσεται αδυσώπητα.
«Ενας σκηνοθέτης πρέπει να λέει ότι όλα είναι εξαιρετικά, υπέροχα. Ομως, κάθε μέρα, τα γυρίσματα είναι και μια πιθανή καταστροφή. Υπάρχει η ελπίδα ότι όλα θα πάνε καλά αλλά η διαδρομή είναι δύσκολη. Σαν μια μπουλντόζα που περνάει μέσα από δάσος. Τίποτα δεν ήταν εύκολο», λέει ο Στόουν στην «Guardian».
«Κάθε ταινία που κάνω είναι και μια πρόκληση. Η συγκεκριμένη από την πρώτη μέρα είχε τα εμπόδιά της σε σχέση με τα μυστικά των υπολογιστών και της τεχνολογίας ή με τον χαρακτήρα του Σνόουντεν, ο οποίος είναι ένας δυνατός τύπος, ρομπότ, σπασίκλας… Ασφαλώς δεν ήθελα να κάνω κάτι που θα τον έβλαπτε».
Φαίνεται πως τελικά η ταινία άρεσε στον ίδιο τον Σνόουντεν. Ο δε Ολιβερ Στόουν δηλώνει πως προσπάθησε να είναι πιστός στην αλήθεια και επιμένει ότι δεν είναι πολιτικός σκηνοθέτης ή ακτιβιστής αλλά δραματουργός.
Στόχος του είναι να κάνει κάτι ελκυστικό για τον κόσμο, να προβληματίσει, να στρέψει το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης σε ένα πρόσωπο που έχει δημιουργήσει πολώσεις. Επιχειρεί να φωτίσει την προσωπικότητα του Σνόουντεν και τις πράξεις του προκειμένου ο κόσμος να κατανοήσει τον ίδιο και τα γεγονότα.
«Η NSA έχει ανθρώπινες ψυχές. Δεν είναι όλοι Τζέιμς Μποντ», τονίζει. «Νομίζω ότι όλοι αντιμετωπίζουμε προβλήματα από έναν οργουελικό υπερ-οργανισμό που κυριαρχεί στον κόσμο.
»Αλλά αυτό είναι η πολιτική!». Επιπλέον, αισθάνεται απογοητευμένος επειδή το θέμα απασχολεί ελάχιστα την προεκλογική εκστρατεία στις ΗΠΑ μέχρι στιγμής. «Η Χίλαρι Κλίντον δεν έχει κανένα έλεος στην ψυχή της για τον Σνόουντεν», δηλώνει.
Η ταινία θα κυκλοφορήσει στις ΗΠΑ μία ημέρα μετά τα γενέθλια του Ολιβερ Στόουν, ο οποίος γίνεται 70 χρόνων στις 15 Σεπτεμβρίου.
Στην Ελλάδα θα βγει στις αίθουσες στις 3 Νοεμβρίου, από την Τanweer.
