Αναμφίβολα το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι ένας από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Ελλάδας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά και η ναυαρχίδα μιας εθνικής κινηματογραφικής πολιτικής στο κομμάτι που αφορά τη συμμετοχή και προβολή του έργου των Ελλήνων κινηματογραφιστών ισότιμα με τους συναδέλφους τους από το εξωτερικό, τη στήριξη του πιο art house σινεμά που βρίσκει όλο και δυσκολότερα διανομή, τη συνάντηση δημιουργών, επαγγελματιών του χώρου και σινεφίλ από όλο τον κόσμο, τη διερεύνηση των δυνατοτήτων της «εξαγωγής» του ελληνικού σινεμά, την καλλιτεχνική ζύμωση, τη διαφήμιση, τη δημοσιοποίηση, τα κίνητρα, τις αντοχές, τη δημιουργικότητα. Ανεξαρτήτως των επιλογών της εκάστοτε διοίκησης με αποτελέσματα κάθε φορά λιγότερο ή περισσότερο επιτυχημένα, το φεστιβάλ είναι αυτό και πολλά άλλα ακόμα που μάθαμε να συστεγάζουμε –και όχι άδικα–κάτω από την έκφραση «γιορτή του σινεμά». Και το ξεκαθαρίζουμε εξ αρχής διότι η πρόσφατη ιστορία αποδεικνύει ότι η οποιαδήποτε απόπειρα κατά καιρούς άσκησης ακόμα και τεκμηριωμένης κριτικής στον τρόπο διαχείρισης ενός τέτοιου, εποπτευόμενου και χρηματοδοτούμενου από το κράτος, φορέα ξεσηκώνει και φωνές που αποδίδουν, εύκολα όσο και βολικά, ιδιοτέλεια κι εχθρότητα απέναντι στον ίδιο τον θεσμό. Ενώ όπως και σ’ αυτή την περίπτωση το κίνητρο της δημοσιοποίησης προκύπτει από την εντελώς αντίθετη οδό: τον εξορθολογισμό και την επίλυση προβλημάτων που μπορεί να θέτουν σε κίνδυνο έναν τέτοιο, πολύτιμο στην αποστολή του, πολιτιστικό θεσμό, καθώς και τη φήμη του και την ομαλή του εξέλιξη, επιβίωση και χρηματοδότηση.
Ομως ακριβώς τέτοιας φύσης είναι τα πολλά και «ουσιαστικά προβλήματα στην οργάνωση, στην οικονομική διαχείριση και γενικότερα στη λειτουργία» του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης σύμφωνα με την επίσημη έκθεση της Ελεγκτικής Ομάδας που διενήργησε στον φορέα τακτικό διαχειριστικό έλεγχο του οικονομικού έτους 2024. Ο έλεγχος της χρηστής διαχείρισης του προϋπολογισμού του ΦΚΘ, της οικονομικής χρήσης 2024 και της επάρκειας του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου του φορέα που άρχισε από την 1η Ιουλίου 2025 και τυπικά λήγει στις 30 Ιουνίου 2026, εντόπισε 30 προβληματικά σημεία για τα οποία γίνονται σοβαρές συστάσεις βάσει συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος επίλυσης για καθένα από αυτά. Στην τελική αξιολόγηση του φορέα βάσει αριθμητικού συστήματος από το 1 έως το 5, με το 1 να αντιστοιχεί στο «λειτουργεί καλά» και το 5 στο «ουσιαστικά δεν λειτουργεί», το φεστιβάλ βαθμολογείται δυστυχώς με 4 που ισοδυναμεί με «λειτουργεί μερικώς. Απαιτούνται ουσιαστικές βελτιώσεις». Ας πούμε λοιπόν πως η έκθεση αυτή είναι ένα πολύ πολύ δυνατό καμπανάκι για δυσλειτουργίες και παρατυπίες που συνέβαιναν το 2024 και που, από τη στιγμή της επισήμανσής τους κι αφού μεσολαβήσει διάλογος των ελεγκτών με το φεστιβάλ ώστε να δοθούν επιπλέον εξηγήσεις, πρέπει και να αποκατασταθούν άμεσα.
Η χρόνια παθογένεια του Δημοσίου
Κάποια από αυτά τα προβλήματα, όπως π.χ. η απουσία Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας (ΕΚΛ) και λόγω αυτής η μη σύσταση, στελέχωση και λειτουργία Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου ή αλλού η μη ανάρτηση των οικονομικών καταστάσεων στην ιστοσελίδα του φεστιβάλ ως οφείλει κατά τον νόμο, αποτελούν κοινή όψη μιας χρόνιας παθογένειας που ταλανίζει τους περισσότερους εποπτευόμενους φορείς και τους εγκλωβίζει σ’ έναν λαβύρινθο ακόμα περισσότερων προβλημάτων (όπως κατ’ αρχάς η υποστελέχωση και η αδυναμία τους να κάνουν προσλήψεις υπαλλήλων αορίστου χρόνου) χωρίς σύντομη διέξοδο, ενδεχομένως και κόντρα στις προθέσεις τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι ΕΚΛ διαθέτουν μόνον τρεις εποπτευόμενοι φορείς εκ των οποίων οι δύο είναι και σχετικά νεοσύστατοι: η Λυρική Σκηνή, το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας. Εδώ μάλιστα, όπως φαίνεται από το ιστορικό της επανειλημμένης προσπάθειας απόκτησης εκ μέρους του φεστιβάλ ΕΚΛ ήδη από το 2015, τα αρμόδια υπουργεία Πολιτισμού, Οικονομικών και Εσωτερικών δεν είναι άμοιρα ευθυνών ως προς την παρατεινόμενη γραφειοκρατία. Είναι σαφές ακόμα και από τις σχετικές επισημάνσεις των ελεγκτών που συστήνουν ισοτίμως «στον φορέα και τη Διεύθυνση Πολιτιστικών Δράσεων και Εποπτείας του ΥΠΠΟ να προβούν άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να εκδοθεί, να εγκριθεί αρμοδίως και να δημοσιευτεί ο ΕΚΛ (…)».
Τα ειδικότερα προβλήματα και οι αποδοχές υψηλόβαθμου στελέχους
Αλλα θέματα όμως, όπως π.χ. οι κατά 915 ευρώ υψηλότερες μηνιαίες αποδοχές υψηλόβαθμου στελέχους της διοίκησης του ΦΚΘ σε σχέση με ό,τι προβλέπει ο νόμος, λόγω εσφαλμένου υπολογισμού των αποδοχών του ή αλλού οι πλημμέλειες και ελλείψεις δικαιολογητικών κατά την έκδοση χρηματικών ενταλμάτων εφόσον αυτά εκδίδονται (διότι «δεν εκδίδονται εντάλματα για όλες τις πληρωμές») είναι στοιχεία που προκαλούν έντονα ερωτήματα για τη σωστή διαχείριση. Αλλά και γενικώς η εικόνα που δίνει η ανάγνωση της έκθεσης παραπέμπει -αν μη τι άλλο- σε έλλειψη οργάνωσης ειδικά ως προς τη συγκέντρωση των απαραίτητων εγγράφων, δικαιολογητικών, τιμολογίων κ.λπ., σε «στρεβλώσεις του δημοσιονομικού αποτελέσματος» όπως αναφέρεται ευθέως και σε ανάλωση πόρων απουσία των δικαιολογητικών και των διαδικασιών που προβλέπει ο νόμος. Με λίγα λόγια στην έκθεση περιγράφεται μια οικονομική αταξία, αν όχι και χάος σε ορισμένους τομείς
Και σ’ αυτή την περίπτωση κατά ένα ποσοστό τα αρμόδια υπουργεία δεν είναι άμοιρα ευθυνών καθώς το υποστελεχωμένο ΦΚΘ για να λειτουργήσει καταφεύγει σε συμβάσεις με εξωτερικούς συνεργάτες που του στοιχίζουν τελικά ακριβότερα απ’ ό,τι θα στοίχιζε ένας κανονικός υπάλληλος. Εχει σημασία ότι στην έκθεση επισημαίνεται (εύρημα 27) πως «η ελλιπής στελέχωση του φορέα, σε συνδυασμό με την έλλειψη ΕΚΛ, οδηγεί στην ανάθεση σε εξωτερικούς συνεργάτες παροχής υπηρεσιών που προσιδιάζουν στα συνήθη καθήκοντα υπαλλήλων»! Η χρόνια «δαιμονοποίηση» των δημοσίων υπαλλήλων και της σχέσης «αορίστου» με το Δημόσιο κοστίζει, για ακόμα μία φορά, αποδεδειγμένα περισσότερο και σε χρήμα και σε κόπο απ’ ό,τι ένας κανονικός –δυσφημισμένος, δυστυχώς– υπάλληλος με σχέση μονιμότητας με έναν φορέα.
Να επισημάνουμε επίσης και ότι κάποια προβλήματα ενδέχεται ν ανακύπτουν από την ίδια τη φύση και την αποστολή του ΦΚΘ: π.χ. η επιβεβαίωση την τελευταία στιγμή της άφιξης ενός κινηματογραφικού αστέρα που πρέπει να φιλοξενηθεί με τους καλύτερους δυνατούς όρους ή και άλλα απρόβλεπτα στα οποία οφείλει να ανταποκριθεί μια τέτοιου βεληνεκούς διοργάνωση στον χώρο του πολιτισμού, δεν δίνουν χρονικό περιθώριο κι ευελιξία στον οργανισμό πάντα, ώστε να ακολουθήσει κατά γράμμα τα απαραίτητα βήματα που οφείλουν να γίνουν βάσει του νόμου. Δεν είναι φυσικά όλα τα προβλήματα που επισημαίνει η έκθεση τέτοιας φύσης.
Τα 30 «προβληματικά» ευρήματα
Ας δούμε λοιπόν αναλυτικότερα τα 30 ευρήματα ή και προβληματικά σημεία στη διαχείριση του ΦΚΘ, όπως αναφέρονται κι επισημαίνονται στην έκθεση προγραμματισμένου τακτικού διαχειριστικού ελέγχου στον φορέα:
1. Απουσία Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας: ο φορέας κινήθηκε ήδη από τον Μάιο του 2015 υποβάλλοντας προς έγκριση στο ΥΠΠΟ σχέδιο ΕΚΛ και μετά τις παρατηρήσεις της αρμόδιας υπηρεσίας της Γενικής Διεύθυνσης Σύγχρονου Πολιτισμού του ΥΠΠΟ υπέβαλε ξανά νέο σχέδιο τον Οκτώβριο του ’16 και τον Ιανουάριο του ’17 «ορθή επανάληψη», φροντίζοντας, σε επικοινωνία με το ΥΠΠΟ, να γίνουν διορθωτικές κινήσεις έως και τον Δεκέμβριο του ’19 (όταν ανέλαβε το υπουργείο η κ. Μενδώνη). Επειτα από ένα διάστημα σιωπής, το θέμα επανεκκίνησε τον Ιούνιο του ’22 με την αποστολή από το ΦΚΘ νέου επικαιροποιημένου σχεδίου και ύστερα ξανά τον Απρίλιο του ’23 περιλαμβάνοντας τις παρατηρήσεις του ΥΠΠΟ. Το ’24 και μέχρι τον Μάιο του ’25 υπήρξε συχνή σχετική επικοινωνία με το ΥΠΠΟ και τέλος, πιο πρόσφατα, στις 25 Ιουνίου του 2025 «ζητήθηκαν διευκρινίσεις από την αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΠΟ ειδικά σε ό,τι αφορά τη θητεία των οργάνων διοίκησης» καθώς αντικρούονται τα όσα ορίζει ο ιδρυτικός νόμος του φεστιβάλ με τα όσα ορίζει ο νόμος 5062/2023.
Συνέπεια της μη έκδοσης ΕΚΛ είναι μεταξύ άλλων ότι α) δεν περιγράφονται αναλυτικά και με σαφήνεια οι αρμοδιότητες της κάθε οργανικής μονάδας του φεστιβάλ (διεύθυνση, υποδιεύθυνση, τμήμα), β) «στην οικονομική υπηρεσία δεν ορίζονται διακριτοί ρόλοι στη διαδικασία εκκαθάρισης, έγκρισης και εξόφλησης των εντολών πληρωμής που να λαμβάνουν υπόψη τις ισχύουσες διατάξεις περί ασυμβίβαστων». Ενώ επιπρόσθετη συνέπεια αποτελεί η πιθανή μείωση του προσωπικού λόγω της δυνατότητας των υπαλλήλων να καταθέσουν αίτημα για κινητικότητα την ίδια ώρα που η διοίκηση αδυνατεί να ζητήσει τη συμπλήρωση των κενών οργανικών θέσεων ή την τροποποίηση αυτών. Επισημαίνεται μάλιστα πως «η ανάγκη για ενίσχυση του φορέα με προσωπικό είναι επιτακτική» καθώς αυτό το πρόβλημα θα διογκωθεί την επόμενη 5ετία (έως το 2029) λόγω της συνταξιοδότησης αρκετών υπαλλήλων και της δυνατότητας αποχώρησης ακόμα περισσότερων.
2. Η απουσία Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας κοστίζει και την απουσία της απολύτως απαραίτητης Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου.
3. Στην έκθεση επισημαίνεται ότι «δεν κατέστη δυνατή η επαλήθευση των απολογιστικών στοιχείων» του προϋπολογισμού του 2024. Επίσης «δεν υλοποιούνται αναμορφώσεις του προϋπολογισμού» και δεν αποστέλλονται σχετικές εκθέσεις ανά τρίμηνο, παρότι διαπιστώνεται «απόσταση μεταξύ των αρχικώς προϋπολογισθέντων και όσων υλοποιήθηκαν». Ως παράδειγμα φέρεται μάλιστα το Ετήσιο Δελτίο 3 του 2024 όπου ο αρχικός προϋπολογισμός προέβλεπε α) έσοδα 5.927.500 ενώ απολογιστικά εγγράφηκαν 7.980.988 και β) έξοδα 5.607.400 ενώ τα έξοδα ήταν τελικά 8.109.332.
4. Δεν αναρτώνται στην ιστοσελίδα του ΦΚΘ οι οικονομικές καταστάσεις όπως ορίζει ο νόμος (αλλά και σε ποιον εποπτευόμενο φορέα αναρτώνται άραγε;).
5. Δεν τηρείται το μέγιστο όριο της ρευστότητας που οι Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης επιτρέπεται να διατηρούν εκτός του Συστήματος Λογαριασμών Θησαυροφυλακίου (εκτός τραπεζών δηλαδή). Πράγμα που μας κάνει να αναρωτιόμαστε εάν το ΦΚΘ διατηρεί μεγάλα ποσά στα ταμεία του.
6. Δεν ολοκληρώθηκε η απογραφή των πάγιων περιουσιακών στοιχείων του ΦΚΘ και δεν καταχωρίζονται στο Μητρώο Παγίων τα στοιχεία του Μουσείου Κινηματογράφου
7. Δεν τηρείται «ορθά το Μητρώο Δεσμεύσεων», ενώ αποστέλλονται «μη ορθά» δημοσιονομικά στοιχεία: «Το πληροφοριακό σύστημα δεν εξάγει ορθά την απαραίτητη πληροφορία και κατά την επεξεργασία των στοιχείων δεν τηρείται μέθοδος συμπλήρωσης του Μ.Δ. που να διασφαλίζει την πραγματική εικόνα του». Και όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, «ληξιπρόθεσμες οφειλές συνολικού ύψους 88.966,98€ (εκ των οποίων οι 22.911,18€ σε μη εγχώριους πιστωτές) εμφανίζονται μόνο στο συγκεντρωτικό μητρώο δεσμεύσεων που χορηγήθηκε από τον φορέα, ενώ στα στοιχεία που στάλθηκαν από την αρμόδια διεύθυνση του ΓΛΚ τα τελευταία έτη δεν εμφανίζονται ληξιπρόθεσμες οφειλές. Από τη σχετική διερεύνηση του ζητήματος με τον προϊστάμενο Οικονομικής Υπηρεσίας του φορέα, διαπιστώθηκε ότι το πληροφοριακό σύστημα εμφανίζει εσφαλμένη εικόνα στις ληξιπρόθεσμες οφειλές, καθώς τα στελέχη είναι σε θέση να γνωρίζουν εμπειρικά τους προμηθευτές και από πότε προέρχονται τα υπόλοιπά τους, οπότε ο ίδιος ο προϊστάμενος επεξεργάζεται τα στοιχεία λαμβάνοντας ως δεδομένες τις απλήρωτες υποχρεώσεις, έως εξήντα ημερών και θεωρώντας τες πληρωμένες από το χρονικό σημείο εκείνο και έπειτα. Η Ελεγκτική Ομάδα θεωρεί την πρακτική αυτή ανεδαφική και αυθαίρετη καθώς δεν διασφαλίζει την αποτύπωση της ορθής εικόνας των ληξιπρόθεσμων οφειλών, ενώ παράλληλα στρεβλώνει το πραγματικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα».
8. Δεν τηρούνται ορθά οι διατάξεις περί ανάληψης υποχρέωσης.
9. Οι δαπάνες οδοιπορικών εξόδων καταβάλλονται εκτός του συστήματος της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών.
10. Δεν συνάπτονται συμβάσεις για προμήθειες και υπηρεσίες άνω των 2.500 ευρώ: «Ο φορέας δεν προβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις σε σύναψη σύμβασης όταν η εκτιμώμενη αξία είναι πλέον των 2.500 ευρώ. Προβαίνει σε καταβολές προκαταβολών χωρίς να υπάρχει σχετική συμβατική πρόβλεψη. Δεν αναρτά πάντα τις συμβάσεις στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων».
11. Ο έλεγχος φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας πριν από την εξόφληση ενός εντάλματος γίνεται πλημμελώς.
12. Πληρώνονται λογαριασμοί τηλεπικοινωνιών χωρίς τα ποσά να καταχωρίζονται στο Ενιαίο Σύστημα Πληρωμών.
13. Δεν γίνονται κρατήσεις υπέρ της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων και δεν γίνεται ορθή παρακράτηση φόρου.
14. Δεν τηρούνται τα απαραίτητα έγγραφα για την κίνηση των οχημάτων και δεν γίνεται έλεγχος των ορίων κατανάλωσης λίτρων καυσίμων μηνιαίως και ανά όχημα. Δεν εκδίδονται σχετικά τιμολόγια, αλλά αποδείξεις λιανικής. Δεν διατίθενται αποφάσεις έγκρισης κατ’ εξαίρεση οδηγών.
15. Δεν τηρείται πρωτόκολλο παραλαβής στα έγγραφα των συμβάσεων και στα τιμολόγια και δεν γίνεται περιγραφή των παραδοτέων. Ο φορέας δεν συντάσσει δηλαδή έγγραφη παραλαβή των δαπανών και δεν προβαίνει πάντα στην αναλυτική περιγραφή των απαιτούμενων εργασιών και υλικών «με συνέπεια την αδυναμία ελέγχου παρακολούθησης και παραλαβής της σύμβασης»!
16. Παρατηρούνται πλημμέλειες κι ελλείψεις κατά την έκδοση χρηματικών ενταλμάτων: τα δικαιολογητικά των χρηματικών ενταλμάτων είναι στο σύνολό τους ελλιπή και δεν υπογράφονται από τους αρμόδιους υπαλλήλους. Επίσης «δεν εκδίδονται εντάλματα για όλες τις πληρωμές».
17. Δεν τηρούνται οι διατάξεις περί Χρηματικού Εντάλματος Προπληρωμής και Πάγιας Προκαταβολής: «Ο φορέας εκτελεί μικροδαπάνες και πληρώνει έξοδα μετακίνησης προπληρώνοντάς τα, χωρίς την τήρηση σχετικών διατάξεων του Δημόσιου Λογιστικού ή με Πάγια Προκαταβολή».
Ως προς τη μισθοδοσία και τις προσλήψεις επισημαίνονται τα εξής:
18. Δεν γίνεται έλεγχος της γνησιότητας των δικαιολογητικών (πτυχίων κ.λπ.) τόσο για τους ήδη υπηρετούντες αμειβόμενους όσο και για τις νέες συμβάσεις.
19. Εντοπίστηκε εσφαλμένος υπολογισμός αποδοχών σε μισθοδοτούμενη που συνέχισε να εργάζεται στον φορέα και μετά τη συνταξιοδότησή της. Ενώ ο φορέας είχε υπολογίσει τις νέες αποδοχές της μετά τη συνταξιοδότηση, η ίδια άρχισε να λαμβάνει το ποσόν που έπαιρνε πριν από τη συνταξιοδότησή της. Συνέπεια, «η αχρεώστητη καταβολή για διαφορές βασικού μισθού και υπερωριών το β’ εξάμηνο του ’24». Ετσι συστήνεται στον φορέα να προσδιορίσει τα καθαρά προς ανάκτηση ποσά και να ζητήσει από την υπάλληλο την επιστροφή τους.
20. Εντοπίστηκε εσφαλμένος υπολογισμός των αποδοχών υψηλόβαθμου στελέχους της διοίκησης. Ενώ ο μισθός του έπρεπε να ανέρχεται συνολικά σε 3.955 ευρώ (2.655 ο βασικός και 1.300 το επίδομα θέσης ευθύνης), προέκυψε ότι λαμβάνει 4.870 ευρώ (υπολογίζοντας 3.500 ως βασικό, επίδομα θέσης 1.300 και οικογενειακή παροχή 70). Από τον έλεγχο προέκυψε ότι ο φορέας είχε υπογράψει σύμβαση με το εν λόγω πρόσωπο, η οποία όριζε επαυξημένο ποσό, παρότι ίσχυε ΚΥΑ για το ύψος του μισθού του. Σχεδόν το συνολικό ποσό που όριζε η ΚΥΑ ο φορέας το αντιμετώπισε ως βασικό μισθό και χορήγησε επιπλέον τα επιδόματα ευθύνης και οικογενειακής παροχής (για ανήλικο τέκνο). Κατά την άποψη της ελεγκτικής ομάδας, η ΚΥΑ περιλαμβάνει τις συνολικές αποδοχές για τη συγκεκριμένη διοικητική θέση και γι’ αυτό συστήνεται στον φορέα να προβεί σε διακοπή χορήγησης των επιδομάτων και να καταβάλλει εφεξής τις αποδοχές σύμφωνα με την ΚΥΑ. Σε άλλο σημείο (26) της έκθεσης επισημαίνεται ότι καταβλήθηκαν έξοδα ταξί ως «Δαπάνες Λιανικής» για μετακινήσεις του ίδιου στελέχους στην Αθήνα, χωρίς απόφαση μετακίνησης με ειδική αιτιολόγηση.
21. Δεν τηρούνται οι διατάξεις για την υπερωριακή αποζημίωση των εργαζομένων στον φορέα. Ενώ έχει εκδοθεί απόφαση καθιέρωσης υπερωριών, χωρίς ωστόσο να έχει δημοσιευτεί σε ΦΕΚ ώστε να τεθεί σε ισχύ, δε συντάσσεται κατάσταση υπερωριών που να βεβαιώνονται από τον αρμόδιο προϊστάμενο κάθε υπηρεσίας, δεν εκδίδεται σχετική απόφαση και δεν επισυνάπτονται υπεύθυνες δηλώσεις, με αποτέλεσμα η Ελεγκτική Ομάδα να μην μπορεί να προσδιορίσει το ακριβές ποσό που δόθηκε το 2024 για υπερωρίες.
22. Προσλαμβάνεται προσωπικό Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου (ΙΔΟΧ) με επαναλαμβανόμενες συμβάσεις και με τα ίδια πρόσωπα, «κατά παρέκκλιση του νόμου».
23. Εντοπίστηκε λανθασμένος υπολογισμός προσωπικής διαφοράς σε υπάλληλο με σχέση εργασίας ΙΔΟΧ: η υπάλληλος που εργάζεται στον φορέα με συνεχείς συμβάσεις επί μακρό διάστημα, στις 31/12/2015 φαινόταν να λαμβάνει 948,24 ευρώ ως μεικτές αποδοχές, ενώ από 1/1/2016 το ποσό τροποποιήθηκε σε 1.719,02. Ο φορέας προέβη σε λανθασμένο υπολογισμό της προσωπικής διαφοράς καθώς δεν έλαβε υπόψη τις αποδοχές της στις 31/12/2015 αλλά στις 31/1/2016, όταν και η σύμβαση ορισμένου χρόνου είχε πλέον λήξει.
24. Δεν αναρτώνται στη Διαύγεια οι περιλήψεις των συμβάσεων υπαλλήλων με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου που προσλαμβάνονται με επιβάρυνση από τους ίδιους τους πόρους του φορέα.
25. Καταβάλλεται επίδομα ευθύνης χωρίς να υφίσταται αντίστοιχη οργανική μονάδα: κατά το έτος ελέγχου συγκεκριμένος υπάλληλος έλαβε αχρεωστήτως 4.524 ευρώ ως επίδομα (377 μηνιαίως).
26. Δεν τηρούνται όσα ορίζει ο νόμος για τις δαπάνες όσων υπαλλήλων μετακινούνται εντός και εκτός της επικράτειας. Παρατηρήθηκε π.χ. ότι η ημερήσια αποζημίωση καταβάλλεται πριν από τη μετακίνηση στο σύνολό της με τραπεζική μεταφορά σε λογαριασμό του μετακινούμενου και όχι μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών. Επιπλέον δεν υπάρχει υποχρέωση του μετακινούμενου να προσκομίσει αποδεικτικά του ταξιδιού. Επίσης «για τα οδοιπορικά δεν τηρείται το σύνολο των διατάξεων του ν. 4336/2016, όπως για παράδειγμα έκδοση αποφάσεων εντολών μετακίνησης (…)».
27. Διαπιστώθηκε υπέρβαση του ορίου της απευθείας ανάθεσης σε συμβάσεις εξωτερικών συνεργατών. Από τον έλεγχο δείγματος των συμβάσεων προέκυψαν π.χ. τρεις συμβάσεις αναθέσεων υπηρεσιών σε εξωτερικό συνεργάτη ύψους έκαστη κοντά στις 30.000, συν ΦΠΑ, «άρα στο όριο της απευθείας ανάθεσης».
28. Δεν τηρείται ο νόμος αναφορικά με περιπτώσεις αποκλεισμού εταιρειών παροχής υπηρεσιών καθαρισμού ή φύλαξης στις οποίες έχει επιβληθεί πρόστιμο. Επίσης εντοπίστηκαν κι εδώ ορισμένες περιπτώσεις «υπέρβασης του ορίου της απευθείας ανάθεσης για υπηρεσίες φύλαξης και καθαριότητας».
29. Δεν τηρούνται οι διατάξεις και οι υποχρεώσεις στις εκτελέσεις έργων: ο φορέας π.χ. προχώρησε στην εκτέλεση έργου (σ.σ. της προμήθειας κι εγκατάστασης βινιλικού δαπέδου στην Αποθήκη Γ του Λιμένος Θεσσαλονίκης) χωρίς την τήρηση διατάξεων περί μελετών και έργων.
30. Οι συμβάσεις, οι αποφάσεις ανάθεσης, οι προκηρύξεις, οι προσκλήσεις, οι εντολές πληρωμής, οι αποφάσεις ανάληψης υποχρέωσης και τα πρωτογενή αιτήματα αναρτώνται με καθυστέρηση στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) ή και δεν αναρτώνται καθόλου.
Παρ’ όλα αυτά η Ελεγκτική Ομάδα με το αναμενόμενα επαγγελματικό ύφος του ρόλου της τονίζει ότι «τα ευρήματα αναλύονται και τεκμηριώνονται στην παρούσα έκθεση και διατυπώνονται συγκεκριμένες συστάσεις η υλοποίηση των οποίων δύναται να φέρει βελτιώσεις στη συνολική λειτουργία του φορέα».
ΤΙ ΑΠΑΝΤΑ ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Θέσαμε ορισμένες βασικές σχετικές ερωτήσεις στη διοίκηση, τις εξής: Ποια είναι η θέση σας
α) ως προς το γενικό περιεχόμενο της έκθεσης,
β) ως προς την τελική αξιολόγηση του φορέα με 4 που ισοδυναμεί με «λειτουργεί μερικώς. Απαιτούνται ουσιαστικές βελτιώσεις»,
γ) ως προς την επισήμανση ότι «δεν κατέστη δυνατή η επαλήθευση των απολογιστικών στοιχείων» του προϋπολογισμού του 2024,
δ) ως προς τον εσφαλμένο υπολογισμό προς τα πάνω των αποδοχών υψηλόβαθμου στελέχους της διοίκησης; Κι ακόμα
ε) ποια είναι εκ μέρους σας η υποδοχή των συστάσεων και στ) δεδομένου ότι η έκθεση αφορούσε ευρήματα του 2024 θα λέγατε ότι η σημερινή εικόνα του φορέα είναι βελτιωμένη;
Και ιδού οι απαντήσεις που λάβαμε:
● Για την προσωρινή έκθεση του προγραμματισμένου τακτικού διαχειριστικού ελέγχου:
«Στο πλαίσιο των ελέγχων που πραγματοποιεί το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους σε δημόσιους φορείς, διενεργήθηκε προγραμματισμένος τακτικός διαχειριστικός έλεγχος της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Το πρώτο στάδιο του ελέγχου ολοκληρώθηκε και έχει αποσταλεί στο φεστιβάλ η προσωρινή έκθεση και όχι τελικό πόρισμα. Η έκθεση δίνει τη δυνατότητα στον φορέα να εκφράσει τις αντιρρήσεις του και να προβεί σε διορθωτικές κινήσεις. Στη συνέχεια και αφού ληφθούν υπόψη οι απαντήσεις και ολοκληρωθεί η διαδικασία, θα αποσταλεί στο φεστιβάλ η τελική έκθεση. Το φεστιβάλ οφείλει να προβεί σε διορθωτικές κινήσεις μετά την τελική έκθεση, ωστόσο ο οργανισμός έχει ξεκινήσει ήδη να υλοποιεί τις συστάσεις.
● Αναφορικά με την αξιολόγηση, την υποδοχή των συστάσεων και τα απολογιστικά στοιχεία:
Από τα στοιχεία της διαδικασίας δεν προκύπτει καταλογισμός δόλου, σπατάλης ή κακοδιαχείρισης. Ολα τα ευρήματα της προσωρινής έκθεσης είναι δημοσιολογικά και από αυτά δεν προκύπτει δημοσιονομική επιβάρυνση ή ζημία σε βάρος του Δημοσίου.
Μετά τις συστάσεις του ελέγχου, το φεστιβάλ έχει λάβει ήδη μέτρα για τη θωράκιση της λειτουργίας του Οργανισμού. Οι επισημάνσεις αφορούν κυρίως διοικητικά ζητήματα και ανάγκη τυποποίησης διαδικασιών, κάτι που ήδη υλοποιείται. Ταυτόχρονα, ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας βρίσκεται σε τελικό στάδιο έγκρισης από τα αρμόδια υπουργεία.
Η βαθμολογία που αποδόθηκε στο φεστιβάλ καταγράφει την ανάγκη περαιτέρω βελτιώσεων. Βαρύνοντα ρόλο διαδραματίζουν σε αυτούς τους ελέγχους όσα σχετίζονται με τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας. Στο πλαίσιο αυτό, με την ολοκλήρωση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας, που βρίσκεται σε τελικό στάδιο έγκρισης, με την εφαρμογή του και με τις συστάσεις που ήδη εφαρμόζουμε, θα εναρμονιστεί ο θεσμός με τα κριτήρια, θα αναβαθμιστεί η αξιολόγησή του και θα ανέβει η βαθμολογία του.
Οι υπηρεσίες του φεστιβάλ αυτή την περίοδο εξετάζουν με προσοχή όλα τα σημεία του ελέγχου. Οι σχετικές απαντήσεις δόθηκαν ήδη. Στόχος μας ήταν και παραμένει η προσφορά στον πολιτισμό και στο κοινό, με σεβασμό στο γράμμα του νόμου, στη χρηστή οικονομική διαχείριση αλλά και στην ουσία της πολιτιστικής αποστολής του οργανισμού.
Αναφορικά με την επαλήθευση των απολογιστικών στοιχείων: πρόκειται για ένα τεχνικό πρόβλημα που αφορά το πληροφοριακό σύστημα του φορέα, το οποίο προσπαθούμε να επιλύσουμε εδώ και καιρό. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν αρκετοί δημόσιοι φορείς. Δεν οφείλεται σε πρόθεση απόκρυψης οποιουδήποτε δεδομένου, διότι το φεστιβάλ λειτουργεί πάντα με γνώμονα τη διαφάνεια. Ηδη έχουμε προβεί σε ενέργειες ώστε η ανανεωμένη έκδοση του συστήματος να αποκαταστήσει το τεχνικό ζήτημα.
● Διευκρίνιση μισθολογικού πλαισίου:
Η ερώτησή σας αφορά τη γενική διευθύντρια του οργανισμού και εξετάζεται η ενδεχόμενη παρερμηνεία των μισθολογικών κριτηρίων που έγινε το 2016 και αφορά το συγκεκριμένο ποσό. Μετά από απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, έχει ήδη ανασταλεί κάθε αμφισβητούμενη αμοιβή της γενικής διευθύντριας. Το φεστιβάλ έχει ήδη απαντήσει αρμοδίως και σε κάθε περίπτωση θα εφαρμόσει τον νόμο.
● Το έργο του φορέα σήμερα:
Στόχος του φεστιβάλ ήταν και παραμένει η χρηστή οικονομική διαχείριση, η διαφάνεια, η εξοικονόμηση πόρων και η επένδυσή τους σε νέες πρωτοβουλίες για την υποστήριξη του ελληνικού κινηματογράφου, στη δημιουργία προγραμμάτων προσβασιμότητας, στην ανάπτυξη ενεργειών εξωστρέφειας, στην εφαρμογή πολιτικής βιωσιμότητας και στην προστασία και αναβάθμιση των υποδομών του. Το φεστιβάλ, χωρίς κανένα στοιχείο σπατάλης ή υπερβολής, μόνο με τη δουλειά του όλα αυτά τα χρόνια, αποτελεί πυλώνα πολιτιστικής εξωστρέφειας και διεθνούς προβολής, με ουσιαστικό αποτύπωμα στη Θεσσαλονίκη. Στην ταυτότητα της πόλης, στην οικονομία και στην τουριστική της κίνηση. Για τον σκοπό αυτό, το φεστιβάλ, εκτός από την τακτική του επιχορήγηση από το υπουργείο Πολιτισμού, αξιοποιεί όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία – ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, MEDIA, καθώς και ιδιωτικές χορηγίες που υπερβαίνουν το 1.200.000 ευρώ, κατ’ έτος, με πλήρη λογοδοσία και έλεγχο, αποτυπώνοντας την εμπιστοσύνη των εταίρων και τη σταθερότητα των διαδικασιών. Η ποιότητα του έργου και η οργανωτική του επάρκεια αποτυπώνονται στη διαχρονική διεθνή αναγνώριση του θεσμού».
Ας ελπίσουμε παρ’ όλα αυτά να γίνουν sos διορθωτικές κινήσεις, να ακολουθηθούν οι συστάσεις και αυτές, βοηθούντων και των αρμόδιων υπουργείων -του ΥΠΠΟ κατ’ αρχάς-, να οδηγήσουν σε εξομάλυνση της λειτουργίας του φορέα, εξασφαλίζοντας πρωτίστως ότι μ’ αυτά και μ’ αυτά δεν θα βληθεί το κύρος του.
