Σημαντικό βραβείο σε μια ταινία που μοιάζει στην Κύπρο

«Το Hold Onto Me, η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Κύπριας σεναριογράφου και σκηνοθέτριας Μυρσίνης Αριστείδου, ξεκινά από μια γνώριμη αφετηρία –εκείνη ενός παιδιού που αναζητά στοργή από έναν αποξενωμένο και ανεπαρκή γονέα– για να ανακαλύψει μοναδικές αποχρώσεις στη σχέση που εξετάζει. Αρχικά, κανένα από τα δύο μέρη δεν εμπιστεύεται το άλλο και η απρόσμενη αλλά συναισθηματικά λογική προδοσία που οδηγεί στο έντονο, υψηλού ρίσκου φινάλε της ταινίας, πηγάζει από μια βαθιά ειλικρινή πρόθεση. Καθώς ο δεσμός τους δυναμώνει κάτω από πιεστικές συνθήκες, οι ερμηνείες των ηθοποιών εξελίσσονται παράλληλα με τους χαρακτήρες».

Η αλήθεια είναι πως όσοι δεν έχουμε ακόμα δει την ταινία «Κράτα με» (Hold Onto Me), πρώτη μεγάλου μήκους της Κύπριας σκηνοθέτριας και σεναριογράφου Μυρσίνης Αριστείδου, δεν καταλαβαίνουμε και πολλά από το δημοσίευμα του έγκυρου Variety που είχε παρουσιάσει την ταινία εν όψει της παγκόσμιας πρεμιέρας της σ’ ένα από τα Διαγωνιστικά Τμήματα του φετινού Sundance Film Festival (22/1-1/2).

Αυτό που καταλαβαίνουμε όμως είναι ότι ένα από τα σημαντικότερα φεστιβάλ ανεξάρτητου κινηματογράφου παγκοσμίως απένειμε την περασμένη Παρασκευή στην ταινία της Αριστείδου το φετινό Βραβείο Κοινού για Δραματική Ταινία του Διεθνούς Κινηματογράφου, μια σπουδαία διάκριση που επιπλέον καθιστά τη –σε συμπαραγωγή Κύπρου, Ελλάδας, Δανίας και ανεξάρτητων Αμερικανών παραγωγών– ταινία ως την πρώτη ελληνόφωνη από την Κύπρο που παίρνει αυτό το βραβείο στο Sundance. Και τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια μπορούμε να θυμηθούμε ελληνικές συμμετοχές στο περίφημο αυτό φεστιβάλ (που ταυτίσαμε με την προσωπικότητα του ιδρυτή του, Ρόμπερτ Ρέντφορντ), όπως η μεγάλου μήκους «L» (2011) του Μπάμπη Μακρίδη ή η μικρού μήκους «Phoebe» της Βαγγελιώς Σουμέλη και το ντοκιμαντέρ «The Battle for Laikipia» της Δάφνης Ματζιαράκη που είχαν επιλεγεί για προβολή στο φεστιβάλ, αλλά ελληνόφωνη συμμετοχή εκεί που να έχει αποσπάσει βραβείο δεν μπορούμε να θυμηθούμε.

Το «Κράτα με» είναι επιπλέον η πρώτη κυπριακή ταινία μεγάλου μήκους με επίσημη συμμετοχή στο Sundance, η οποία περιλαμβάνει και την παγκόσμια πρεμιέρα που έκανε η ταινία εκεί την προηγούμενη Δευτέρα (26/1) σε μια sold-out προβολή από κοινό που την αποθέωσε χειροκροτώντας στο τέλος όρθιο για ώρα. Η πλοκή ακολουθεί την 11χρονη Ιριδα (η μικρή βουλγαροκυπριακής καταγωγής Μαρία Πέτροβα κάνει την πρώτη της κινηματογραφική εμφάνιση) που μαθαίνει ότι ο αποξενωμένος πατέρας της, Αρης (στον ρόλο ο γνωστός ηθοποιός και σκηνοθέτης Χρήστος Πασσαλής), που έλειπε για χρόνια, επέστρεψε στην Κύπρο για την κηδεία του παππού της.

Αποφασισμένη να τον γνωρίσει, τον αναζητά σε ένα εγκαταλελειμμένο ναυπηγείο όπου ζει εκείνος, απομονωμένος, βγάζοντας τα προς το ζην με λογής λογής απατεωνιές. Αυτό που ξεκινά ως δύσκολη απόπειρα επανασύνδεσης, σταδιακά μετατρέπεται σε έναν εύθραυστο και βαθιά ανθρώπινο δεσμό μεταξύ τους. Το σενάριο είναι κι αυτό της Αριστείδου, η φωτογραφία του Λάσε Ούλβενταλ Τόλμπελ, το μοντάζ έχουν κάνει μαζί η Τζένα Μάνγκουλαντ και η Αριστείδου, τα σκηνικά η Δήμητρα Σουραλντζή, τον σχεδιασμό και το μιξάζ ήχου ο Κώστας Βαρυμποπιώτης και τη μουσική ο Αλεξ Γουέστον. Γυρισμένη εξ ολοκλήρου στην Κύπρο με αυτή τη διεθνή δημιουργική ομάδα, η ταινία είχε την υποστήριξη του υφυπουργείου Πολιτισμού της Κύπρου, του Δανέζικου Κινηματογραφικού Ινστιτούτου, του ΕΚΚΟΜΕΔ, της ΕΡΤ και του Black Family Grant του NYUTisch School of the Arts.

Κατά το έντυπο πρόγραμμα του Sundance, όπως το εντόπισε η ελληνική κινηματογραφική ιστοσελίδα FLIX, «ο Χρήστος Πασσαλής και η Μαρία Πέτροβα παραδίδουν δύο πραγματικά εξαιρετικές ερμηνείες. Η ιδιαιτερότητα του τοπίου, η όμορφη μουσική και η σίγουρη σκηνοθετική ματιά συνθέτουν ένα εντυπωσιακό ντεμπούτο μεγάλου μήκους από τη Μυρσίνη Αριστείδου. Η Κύπρια σκηνοθέτρια προσφέρει μια οπτική μέσα από τη γενέθλια χώρα της, που γίνεται ακόμη πιο όμορφη χάρη στην τραχύτητα και την ειλικρίνειά της. Προσδίδοντας έναν ασυνήθιστο βαθμό πολυπλοκότητας στη νεαρή της πρωταγωνίστρια, το “Κράτα με” εξερευνά, μέσα από μικροσκοπικές στιγμές δοσμένες με εξαιρετική λεπτότητα, το πώς εκδηλώνεται μια γενεαλογία πατρικού τραύματος.

»Παρακολουθώντας πόσο μακριά φτάνουν οι απόηχοι των πιο στενών μας σχέσεων, αυτή είναι μια ταινία που ταξιδεύει και φωτίζει κάθε μακρινή γωνιά του συναισθηματικού τοπίου της νεαρής Ιριδας – ένα ταξίδι που προσφέρει βαθιά ικανοποίηση».

Η ίδια η σκηνοθέτρια έχει πει ότι ως Κύπρια δημιουργός επιδιώκει να αναδείξει «τα φθαρμένα τοπία, τον αργό ρυθμό του χρόνου και τα υπόγεια συναισθηματικά ρεύματα που συνεχίζουν να μας διαμορφώνουν. Με πολλούς τρόπους, η Ιριδα αντικατοπτρίζει την ίδια την Κύπρο: μικρή, συχνά παραγνωρισμένη, σημαδεμένη από απουσίες, αλλά αποφασισμένη να επανασυνδεθεί και να σταθεί ξανά στα πόδια της». Εχει πει επίσης ότι αντιμετωπίζει την ταινία «ως την ολοκλήρωση μιας τριλογίας» που ξεκίνησε με τις δύο μικρές μήκους της, «Σεμέλη» και «Αρια», ταινίες που επίσης εξερεύνησαν διαφορετικές φάσεις της σχέσης πατέρα-κόρης. Το 2016 μάλιστα η «Σεμέλη» είχε τιμηθεί με Βραβείο Κοινού επίσης (το Generation Kplus Special Jury Prize) στο Φεστιβάλ του Βερολίνου, ενώ δύο χρόνια αργότερα η «Αρια» έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας.

Η Αριστείδου, που έκανε αισθητή την παρουσία της στο διεθνές κοινό ήδη εξ αρχής και κατά τα φαινόμενα συνεχίζει ακάθεκτη, γεννήθηκε στη Λεμεσό, πήρε πτυχίο με αντικείμενο «Κινηματογράφος και Ιστορία της Τέχνης» από το Pratt Institute της Νέας Υόρκης και έκανε μεταπτυχιακό στη Σκηνοθεσία στην Tisch School of the Arts του New York University. Σήμερα είναι υπότροφος του Cannes Cinéfondation Résidence και βραβευμένη από το Sam Spiegel Film Lab με το Emerging Filmmaker Award.

Τα μεγάλα βραβεία

Κατά τα άλλα το φετινό Sundance, το πρώτο που έγινε μετά τον θάνατο του ιδρυτή του, Ρόμπερτ Ρέντφορντ, ολοκληρώθηκε την Παρασκευή απονέμοντας μεταξύ άλλων τα:

Μεγάλο Βραβείο Κριτικής Επιτροπής Αμερικανικού Κινηματογράφου για Δραματική Ταινία: στην ταινία Josephine, με σκηνοθέτρια, σεναριογράφο και παραγωγό την Beth de Araújo,

Μεγάλο Βραβείο Κριτικής Επιτροπής Παγκόσμιου Κινηματογράφου για Δραματική Ταινία: στην ταινία Shame and Money (Γερμανία, Κόσοβο, Σλοβενία, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βέλγιο), με σκηνοθέτη, σεναριογράφο και παραγωγό τον Visar Morina,

Βραβείο Καινοτομίας NEXT: στην ταινία The Incomer (Ηνωμένο Βασίλειο), με σκηνοθέτη και σεναριογράφο τον Louis Paxton.

Ολα τα υπόλοιπα βραβεία και περισσότερες πληροφορίες, στην ιστοσελίδα του φεστιβάλ: www.sundance.org