«Μπορεί κάποιος να με τσιμπήσει; Βραβεύτηκα με τον Αργυρό Λέοντα στην Μπιενάλε της Βενετίας!». Αυτά έγραψε στα κοινωνικά δίκτυα ο Μάριο Μπανούσι, προφανώς έκπληκτος όσο και χαρούμενος για τη χθεσινή ανακοίνωση πως θα λάβει τον Αργυρό Λέοντα (2ο μεγάλο βραβείο) στην Μπιενάλε Θεάτρου της Βενετίας. Η απόφαση πάρθηκε από την επιτροπή κατόπιν ανάλογης εισήγησης του διευθυντή του Θεατρικού Τμήματος του θεσμού, Γουίλεμ Νταφόε, ενώ η τελετή της απονομής θα γίνει σε λίγους μήνες (7-21/6), κατά τη διάρκεια δηλαδή του 54ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεάτρου στην πόλη.
«Ο Μάριο Μπανούσι, με την σχεδόν αυτοβιογραφική του αφήγηση, η οποία εκτείνεται στις εμπειρίες του πένθους, του θρήνου, της απουσίας και των οικογενειακών παραδόσεων, αποκαλύπτεται μέσα από την ποιητική, ελλειπτική του γλώσσα, φτιαγμένη περισσότερο από σιωπές παρά από λέξεις, ωστόσο βαθιά υποβλητική και οδυνηρά επικοινωνιακή. Η μνήμη, οι ήχοι της καθημερινότητας και τα μικρά πράγματα της ζωής είναι οι ακρογωνιαίοι λίθοι, γύρω από τους οποίους γιορτάζονται οικείες αλλά και κοινές καθολικές τελετές. Αναμνήσεις, όνειρα, συνύπαρξη και απώλεια ξεδιπλώνονται μέσα από ακολουθίες φαινομενικά απλών πράξεων που -στην πραγματικότητα- ανάμεσα στον ριζοσπαστικό ρεαλισμό και τις προοπτικές πτήσεις προς αφηρημένες διαστάσεις, ανοίγουν σε συμβολικά ταξίδια στα αρχέτυπα του ανθρώπινου. Το θέατρο του Μπανούσι, άμεσα οικείο και βαθιά ριζωμένο στη βαλκανική κουλτούρα, γνωρίζει επίσης πώς να είναι ευφυώς πολιτικό, ένα αιχμηρό πλήγμα στις αντιφάσεις της εποχής μας» – αυτό ήταν το σκεπτικό της επιτροπής βράβευσης για τον 27χρονο Μάριο.
Εν τω μεταξύ ο ίδιος ο σκηνοθέτης, που είναι όπως και τα έργα του, λιτός και άμεσος, φιλικός και οικείος, δικός μας και παγκόσμιος, δεν συγκράτησε υποκριτικά τη χαρά του, αλλά μας τη μετέφερε αυτούσια:
«Ακόμα δεν μπορώ να πιστέψω ότι, ενώ κοιτάζω τη λίστα των ανθρώπων που βραβεύτηκαν με τον Ασημένιο Λέοντα (Φελίνι, Λίντελ, Κουροσάβα, Μπιάνκι, Γκουαντανίνο κ.ά.), βλέπω τώρα το δικό μου όνομα δίπλα. Αυτό το βραβείο θα μου θυμίζει ότι οι γονείς μου περπάτησαν και μετανάστευσαν αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον, φτωχοί, χωρίς να ξέρουν πού θα καταλήξουν, καθοδηγούμενοι μόνο από την ελπίδα.
»Θα μου θυμίζει τον εαυτό μου στο σχολείο, να ονειρεύομαι τη ζωή που ζω σήμερα, ενώ πολλοί δάσκαλοι μου έλεγαν ότι θα αποτύχω. Θα μου θυμίζει από πού έρχομαι και το φτωχό σπιτάκι μου στην Αλβανία γεμάτο αγάπη. Θα μου θυμίζει ότι υπάρχει λόγος που δημιουργώ. Θα μου θυμίζει τους ανθρώπους που αγαπούν τη δουλειά μου, αλλά και εκείνους που τη μισούν, γιατί είναι αδύνατον να ευχαριστηθούν όλοι (ευτυχώς). Τώρα, εκτός από τη γάτα μου, που αγαπώ ασταμάτητα, θα έχω και άλλο ένα μικρό λιονταράκι που θα μου θυμίζει πολλά πράγματα.
»Σας ευχαριστώ πολύ για τα μηνύματά σας και για την αγάπη που δείχνετε για τη δουλειά μου. Μου δίνει δύναμη να συνεχίσω. Ευχαριστώ όλους όσους συνεργάστηκα μέχρι τώρα, που με αποδέχονται και βοηθούν να πραγματοποιήσω ακόμα και τις πιο τρελές ιδέες μου. Ανυπομονώ να μοιραστώ την επόμενη δουλειά μου μαζί σας. Το δημιουργώ με τη μεγαλύτερη έμπνευση που έχω νιώσει ποτέ… Θα είναι κόκκινο σαν το χαλί στη Βενετία. Ευχαριστούμε Biennale της Βενετίας!!!! Είμαι επίσης υπερήφανος που λέω ότι είμαι ο νεότερος άνθρωπος στην ιστορία που παρέλαβε το Ασημένιο Λιοντάρι! Ιούνιος η τελετή. Muuuuum, Daaaaad, βραβεύτηκα με ασημένιο lioooon! Axxxx!» έγραψε ο Μάριο.
Και έχει δίκιο. Και χαιρόμαστε μαζί του. Και τον ευχαριστούμε όπως και αυτός και πιο πολύ. Γιατί, όσο κι αν τα βραβεία μπορεί να είναι απλώς βραβεία, η Μπιενάλε του Θεάτρου στη Βενετία πράγματι αφιερώνει τις βραβεύσεις της στις πιο συναρπαστικές φωνές του θεάτρου των τελευταίων ετών ή σε οργανισμούς που διακρίθηκαν για την καλλιέργεια νέων ταλέντων. Ενα τέτοιο ταλέντο είναι ο Μάριο Μπανούσι, με καταγωγή από την Αλβανία και μεγαλωμένος στην Ελλάδα, όπου σπούδασε και δημιουργεί.
Πριν από λίγες μέρες ο ίδιος ήταν στη Νέα Υόρκη για να παρουσιάσει το έργο του και προχθές έμαθε πως θα παρουσιάσει το «MAMI» στο Φεστιβάλ της Αβινιόν τον Ιούλιο, με τον ίδιο τον θεσμό ως συμπαραγωγό. Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση της επικείμενης βράβευσης με τον Αργυρό Λέοντα, ο διευθυντής της Αβινιόν ανακοίνωνε τη συνεργασία του θεσμού με τον Μάριο:
«Το να ακούω τον διευθυντή του Φεστιβάλ της Αβινιόν, Tiago Rodrigues (τον οποίο θαυμάζω βαθιά), να λέει αυτά τα λόγια για μένα και το έργο μου είναι κάτι πέρα από τιμή. Και μια υπέροχη έκπληξη το να τον ακούω να μου μιλά στα αλβανικά!» είπε ο σκηνοθέτης. Αυτά είπε ο Ροντρίγκες: «Πιστεύω ότι το έργο του θα είναι μία από τις μεγαλύτερες αποκαλύψεις του φετινού φεστιβάλ. Ο Μάριο Μπανούσι είναι ένας 26χρονος Αλβανός καλλιτέχνης που εργάζεται στην Αθήνα. Ενα νεαρό παιδί-θαύμα που δημιουργεί ένα ονειρικό, οπτικά εντυπωσιακό θέατρο. Σπάνια παρουσιάζεται εκτός Ελλάδας και αυτή είναι η πρώτη φορά που το θέατρό του αποκαλύπτεται στη Γαλλία. Η πιο πρόσφατη δημιουργία του, MAMI, είναι ένας σύνθετος φόρος τιμής στη μητρική φιγούρα με τα χίλια πρόσωπα. Είμαι βέβαιος ότι αυτή θα είναι η πρώτη από τις πολλές φορές που θα βρίσκεσαι εδώ!».
Πλέον με ένα τόσο σημαντικό βραβείο όπως ο Αργυρός Λέοντας, το οποίο ιστορικά απονέμεται σε δημιουργούς που έχουν σημαντική συμβολή στη σύγχρονη θεατρική σκηνή και έχουν ξεχωρίσει για την καλλιτεχνική τους φωνή, αλλά και με τις συνεχείς διεθνείς διακρίσεις (πρόσφατα έγραψαν γι’ αυτόν και οι New York Times), ο Μάριο Μπανούσι αρκεί απλώς να συνεχίσει να δημιουργεί όπως ακριβώς είναι και θέλει να είναι.
