Είχαμε πολύ καιρό να το νιώσουμε και ελπίζαμε πως δεν θα ξαναρχόταν αυτή η «ώρα μηδέν» όπου ή πρέπει να ληφθούν καίριες και δύσκολες αποφάσεις, τις οποίες ξεβολεύεσαι για να τις πάρεις, ή απλά περιμένεις να τελεσιδικήσει αυτό που ήδη γνωρίζεις πως θα γίνει. Ακριβώς αυτό νιώσαμε χθες, στη συνέντευξη Τύπου που έκαναν όσοι κινηματογραφιστές ανήκουν στην πρωτοβουλία «Ορατότης Μηδέν».
Μία συνέντευξη Τύπου στην οποία, μέσα σε δύο ώρες, έδειξαν και πόση δουλειά έχουν κάνει πάνω στα καυτά (τουλάχιστον) ζητήματα που τους απασχολούν. Τα οποία δεν είναι άλλα από το εξής ένα: θα υπάρχει και με ποιους όρους ελληνική κινηματογραφία στη χώρα; Γιατί ναι, με τις πολιτικές τους τόσο η κυβέρνηση όσο και το πλήρως συντονισμένο και κινούμενο από την ίδια Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ) έχουν αποδείξει με κάθε τρόπο πως δεν τους απασχολεί κατ’ ελάχιστον αν θα υπάρχει ελληνικός κινηματογράφος.
Ωστόσο, τα μέλη της Ορατότητας για προφανείς λόγους (και καλά κάνουν) όχι μόνο δήλωσαν πως «Το ΕΚΚΟΜΕΔ είναι το σπίτι μας / Δεν είναι προσωπικό το ζήτημα / Θέλουμε να πιέσουμε ώστε να δώσουμε “όπλα” στο ΕΚΚΟΜΕΔ να πιέσει την κυβέρνηση» και πως εν τέλει κανένα τελεσίγραφο δεν υπάρχει κατ’ ουσίαν (όπως είχαν δηλώσει αρχικά στην ανοιχτή τους επιστολή της 6ης Ιουνίου 2025), αλλά και πως θα συνεχίσουν τις διεκδικήσεις τους, κυρίως μέσω της γνωστοποίησης των ζητημάτων και της ενημέρωσης του κοινού και του Τύπου, σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο… και βλέπουμε. Δεν καταλάβαμε αν θα περάσουν σε δραστικότερες πράξεις, ωστόσο άφησαν να εννοηθεί πως ίσως γίνει και κάτι τέτοιο αν τελικά χρειαστεί…
…Αν τελικά δεν γίνει πράξη ο βασικός τους στόχος που είναι: η εξισορρόπηση του οπτικοακουστικού οικοσυστήματος. Τι σημαίνει αυτό το γενικό; Το κατέστησαν σαφές. Ο,τι δεν καταλάβαμε είναι ώς πού πραγματικά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν, με την αρωγή όλων όσοι νοιαζόμαστε για να έχει η χώρα μας κινηματογραφία (που είναι βασικός πυλώνας της δημοκρατίας εν τέλει, όπως αποδείξαμε στο χθεσινό ρεπορτάζ «ΕΚΚΟΜΕΔ και ΟΡΑΤΟΤΗΣ ΜΗΔΕΝ: Ποια πικρή αλήθεια κρύβεται πίσω από το νέο νομοσχέδιο για τον Κινηματογράφο»).
Η πρωτοβουλία αυξάνεται και πληθύνεται
Καταρχάς να πούμε πως η Ορατότητα, ενώ ξεκίνησε με τη στήριξη 1.896 κορυφαίων επαγγελματιών του κινηματογράφου και του ευρύτερου οπτικοακουστικού τομέα, πλέον έχει φτάσει στους 2.385, μεταξύ των οποίων είναι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου Ζιλιέτ Μπινός, ο Γουίλεμ Νταφόε, η Βίκι Κριπς, ο Τσάρλι Κάουφμαν, ο Ντάνιελ Σάινερτ, ο Ρούμπεν Εστλουντ, ο Εμίρ Κουστουρίτσα, ο Ράντου Ζούντε και ο Πάβελ Παβλικόφσκι. Τα βασικά αιτήματά της είναι:
● Η ενίσχυση των επιλεκτικών προγραμμάτων να ανέβει στα 15.000.000€ ετησίως, με σταθερή πηγή χρηματοδότησης, ώστε να υπάρξει ισχυρή εθνική κινηματογραφία.
● Σαφή και δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα για το cash rebate, που αφορά όλες τις παραγωγές.
● Θεσμική συμμετοχή των επαγγελματιών στη χάραξη πολιτικής.
«Στόχος είναι ένα βιώσιμο οικοσύστημα όπου ο ελληνικός κινηματογράφος θα συνυπάρχει ισότιμα με τις ξένες παραγωγές και τις εγχώριες τηλεοπτικές παραγωγές, δημιουργώντας χώρο για επενδύσεις και θέσεις εργασίας. Η εμπειρία άλλων χωρών δείχνει ότι μόνο με αυτή τη συνύπαρξη ο κλάδος μπορεί να αναπτυχθεί και να παραμείνει ανταγωνιστικός. Παράλληλα, ζητείται η, αποτελεσματική και χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια, εφαρμογή του cash rebate, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις που αποθαρρύνουν διεθνείς χρηματοδότες και επιβαρύνουν οικονομικά εγχώριες και ξένες παραγωγές. Τέλος, απαιτείται η ενεργή συμμετοχή της ιδιωτικής τηλεόρασης, όχι μόνο ως αποδέκτη κινήτρων, αλλά και ως επενδυτή στο ελληνικό σινεμά, βάσει του ήδη θεσμοθετημένου ποσοστού 1,5% επί του κύκλου εργασιών – ένα μέτρο που εφαρμόζεται επιτυχημένα διεθνώς, αλλά παραμένει ανενεργό στην Ελλάδα τόσο για τους εγχώριους όσο και για τους αλλοδαπούς παρόχους». Αυτά είναι τα πραγματικά, μεγάλα ζητήματα του κλάδου. Δεν είναι τα μόνα – υπάρχει το τεράστιο θέμα του τρόπου με τον οποίο επιλέγονται οι ελληνικές ταινίες που θα χρηματοδοτηθούν τελικά (έστω με τα ψίχουλα που παίρνουν) – ενός τρόπου έως τώρα απολύτως λανθασμένου. Κι ακόμα, υπάρχει το θέμα της κρατικής στήριξης στη διανομή και εννοούμε τόσο το θέμα των εταιρειών διανομής όσο και της στήριξης των ίδιων των αιθουσών κ.ά.
Ωστόσο, προσώρας, ο κοινός τόπος της Ορατότητας είναι τα μεγάλα ζητήματα:
● Πώς και από πού θα βρεθούν τα 15 εκατομμύρια που ζητούν για τα λεγόμενα «επιλεκτικά προγράμματα» (δηλαδή τις ελληνικές παραγωγές και κινηματογραφικές ταινίες). Οι ίδιοι έχουν καταθέσει ξανά και ξανά προτάσεις. Εως τώρα, περίπου 4 εκατ. φτάνουν στα επιλεκτικά προγράμματα (από τα οποία περίπου τα 2,5 φτάνουν ουσιαστικά στην παραγωγή). Ενώ ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΚΚΟΜΕΔ, κ. Λεωνίδας Χριστόπουλος, είχε δεσμευτεί δημόσια πως το ποσό αυτό θα φτάσει τα 15 εκατ. και γι’ αυτό στήριξαν και οι Ελληνες κινηματογραφιστές τη μετάβαση από το ΕΚΚ και το ΕΚΚΟΜΕ στο ΕΚΚΟΜΕΔ, εν τέλει, δύο χρόνια μετά, όχι μόνο δεν έχει δοθεί ευρώ παραπάνω, αλλά ήδη το ΕΚΚΟΜΕΔ χρωστάει περίπου 240 εκατομμύρια σε ελληνικές και ξένες εταιρείες παραγωγής (από τα 300 εκατ. -ποσό που δεν έχει αποδεχθεί ούτε και διαψεύσει ο κ. Χριστόπουλος- έχουν αποπληρωθεί περίπου τα 60, αλλά κι αυτά σε δόσεις!). Επίσης, αν και κόπηκε το τέλος συνδρομητικής τηλεόρασης, και πάλι δεν έχει διευκρινιστεί αν το ποσό που θα πληρώνει εφεξής ο Ελληνας φορολογούμενος ως αντιστάθμισμα του ειδικού αυτού τέλους θα πάει στην ελληνική κινηματογραφία.
Τα γεγονότα όμως είναι συγκεκριμένα και δεν φέρουν περιθώρια παρερμηνείας: Η Ελλάδα είναι στην τελευταία θέση της Ευρώπης όσον αφορά τη χρηματοδότηση των επιλεκτικών προγραμμάτων με βάση το ΑΕΠ. Μόνο περίπου 3 εκατ. δίνονται κάθε χρόνο, όταν στη Γαλλία π.χ. δίνεται έως και μισό εκατομμύριο για ένα ντοκιμαντέρ! (στην Ελλάδα 1,5 εκατ. δόθηκε από το 2019 έως και σήμερα για το σύνολο των ντοκιμαντέρ που δημιουργήθηκαν!). Οπως είπε και η παραγωγός και σκηνοθέτις Στέλλα Θεοδωράκη χθες: «Και στα 15 εκατ. να φτάσει η χρηματοδότηση, πάλι ως ραγιάς νιώθω». Πόση αλήθεια έκρυβαν τα λόγια της.
Οσο για το κερασάκι στην τούρτα: ως μία από τις δράσεις της, η Ορατότητα αποφάσισε να δημιουργήσει σποτάκια που θα παίζονται σε σόσιαλ και σε σινεμά, φεστιβάλ κ.λπ., ώστε να καταλάβει ο κόσμος τι συμβαίνει και γιατί έχουμε φτάσει στο σημείο μηδέν. Σε ένα που ήδη γυρίστηκε, φαίνεται πως κάθε Ελληνας πολίτης πληρώνει 0,63 ευρώ κάθε χρόνο για την ελληνική κινηματογραφία. Ρωτήσαμε πού θα παιχτεί το σποτ και αν θα παιχτεί στο επικείμενο 66ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που όχι μόνο είχε ξεκινήσει ως «Εβδομάδα Ελληνικού Σινεμά», αλλά είναι και ο βασικός πυλώνας εξωστρέφειας του ελληνικού σινεμά. Η απάντηση που λάβαμε ήταν πως το ΦΚΘ δεν δέχτηκε να παιχτεί το ενημερωτικό σποτ, γιατί «δεν δέχονται οι χορηγοί». Καταρχάς, τι πειράζει τους χορηγούς αν μετά τα δικά τους διαφημιστικά (και πριν ξεκινήσει η όποια προβολή ταινίας) προβαλλόταν και το εν λόγω σποτ; Και επιπλέον, αν έχουν τόση δύναμη οι χορηγοί, τι σημαίνει αυτό για τον ίδιο τον θεσμό; Μήπως τελικά δεν θέλει η διεύθυνση του Φεστιβάλ να παιχτεί, γιατί το σποτ εναντιώνεται στην κυβερνητική πολιτική, ενώ η διεύθυνση του Φεστιβάλ κάνει το εντελώς αντίθετο;
