Από πέρυσι το ξεκίνησαν και το συνέχισαν και φέτος: τα βραβεία του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης δεν δίνονται πλέον κατά τη διάρκεια της τελετής λήξης (Κυριακή 17/3 βράδυ), αλλά την Κυριακή το μεσημέρι. Δεν είναι λίγοι οι θεατές ωστόσο που, όπως και τον προηγούμενο χρόνο, έτσι και τώρα, είναι δυσαρεστημένοι με αυτή την επιλογή του Φεστιβάλ, καθώς είναι διαφορετικά να πραγματοποιείται η απονομή σε ένα γεμάτο Ολύμπιον. Αν κάτι ωστόσο είναι σίγουρα προς προβληματισμό, δεν είναι τόσο η γεωγραφία των βραβείων αλλά το πλήθος τους: είναι περισσότερα από σαράντα!
Συγκεκριμένα, Χρυσό Αλέξανδρο στο διεθνές διαγωνιστικό κέρδισε «O κλεμμένος πλανήτης μου» της Φαραχνάζ Σαριφί, ένα πράγματι πολύ καλό ντοκιμαντέρ, σχεδόν αυτοβιογραφικό, σε σχέση με την Ισλαμική Eπανάσταση στο Ιράν. Επίσης έλαβε και το Βραβείο Fipresci στο Διεθνές Διαγωνιστικό Μεγάλου Μήκους. Αργυρό Αλέξανδρο πήρε το «Δάσος» της Λίντια Ντούντα, για μία οικογένεια που ζει σε ένα από τα αρχαιότερα δάση της Ευρώπης και αρχίζουν να βιώνουν το προσφυγικό, με ανθρώπους που είναι ανεπιθύμητοι από τις γειτονικές χώρες (Τσεχία, Πολωνία). Ειδική μνεία απονεμήθηκε στο ντοκιμαντέρ «Αδέσποτα κορμιά» της Ελίνας Ψύκου, για την αφίσα του οποίου έχει ξεσπάσει τόση –μεσαιωνικού τύπου– «ταραχή». Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ απέσπασε ακόμη μία ειδική μνεία από τη Διεθνή Αμνηστία. Στο διεθνές διαγωνιστικό Newcomers, Χρυσό Αλέξανδρο έλαβε το «Ποτήρι, μισογεμάτη ζωή» του Ροχίερ Κάπερς, επίσης αυτοβιογραφικό, όπου ο σκηνοθέτης αποφασίζει να κυνηγήσει το όνειρό του και να γίνει μουσικός δρόμου. Στο «Δράκοι εναντίον δαιμόνων» της Καμίλα Μάγκιντ απονεμήθηκε ο Αργυρός Αλέξανδρος, μια ταινία για τη διαφορετικότητα όσον αφορά την εφηβεία – ανηλίκων ή ενηλίκων.
Ειδική μνεία απονεμήθηκε στο «Tack» της Βάνιας Τέρνερ, μια ταινία για το ελληνικό #MeToo και για την αληθινή ιστορία δύο γυναικών που ψάχνουν δικαίωση. Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ έλαβε συνολικά πέντε βραβεία (επιπλέον Βραβείο ΕΡΤ, βραβείο FIPRESCI, βραβείο WIFT GR και Βραβείο Καλύτερης Ελληνικής Ταινίας από τους φοιτητές του τμήματος κινηματογράφου του ΑΠΘ). Πολλά βραβεία έλαβε και το «Πανελλήνιον» των Σπύρου Μαντζαβίνου και Κώστα Αντάραχα που απέσπασε το βραβείο του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου (εξ ημισείας με τη συγκινητική «Λεσβία» της Τζέλης Χατζηδημητρίου), το ειδικό βραβείο της Επιτροπής Νεότητας Φοιτητών Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και το βραβείο της Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ). Χρυσό Αλέξανδρο του αγαπημένου μας τμήματος >>FILM FORWARD στο διεθνές διαγωνιστικό απέσπασαν οι «Ρέες» της Λόλα Αρίας, Αργυρό Αλέξανδρο οι «Γραμμές της επιθυμίας» του Τζουλς Ρόσκαμ και ειδική μνεία το πολύ καλογυρισμένο «Avant-Drag!» του Φιλ Ιερόπουλου.
Οσο για τα βραβεία κοινού (με χορηγό τη Fischer, και σε κατηγορίες ελληνική ταινία άνω των 50′, κάτω των 50′ και αντίστοιχα διεθνή) έλαβαν: «Αζήτητοι» της Μαριάννας Οικονόμου με ενδιαφέρουσα θεματική (για εκατοντάδες φυματικούς που πέθαναν στο «Σωτηρία» και δεν τους αναζήτησε κανείς) και την κινηματογράφηση όπως ξέρει να την κάνει η Μαριάννα, «Ξαφνικά η μνήμη άρχισε να θυμάται» της Αντας Πίτσου, «Σάουντρακ για ένα πραξικόπημα» του Γιόχαν Γριμονπρές (για μας το καλύτερο ντοκιμαντέρ της διοργάνωσης), «Το τελευταίο τραγούδι της Καμπούλ» των Κέβιν Μακντόναλντ και Ρούχι Χαμίντ και «Το κομμάτι που λείπει» του Αγγελου Τσάτση.
Προφανώς δεν μπορούμε να αναφερθούμε σε όλα τα βραβεία (τα πάνω από 40 στο σύνολό τους!), ωστόσο αυτό που μπορούμε να πούμε είναι πως μετά από δέκα ημέρες προβολών και 251 ταινίες, το 26ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης απέδειξε ως διοργάνωση πως παρότι έχει αλλάξει, και ως λογική και ως προσέγγιση στις επιλογές των ταινιών του, παραμένει δυνατό και το κύρος που είχε αποκτήσει εξαιτίας του εμπνευστή, δημιουργού και καλλιτεχνικού διευθυντή του επί χρόνια, Δημήτρη Εϊπίδη, ακόμη είναι εν ισχύι. Δεν είναι τυχαίο πως, βραβευμένοι στο εξωτερικό σκηνοθέτες αισθάνονται μεγάλη τιμή σαν η ταινία τους γίνεται αποδεκτή από το συγκεκριμένο Φεστιβάλ. Δυστυχώς φέτος παρατηρήσαμε τον λιγότερο κόσμο από κάθε άλλη φορά, ωστόσο κάθε μέρα σχεδόν υπήρχε και μία κινητοποίηση έξω ή και μέσα στους χώρους του Φεστιβάλ, είτε ενάντια στην ιδιωτικοποίηση της δημόσιας παιδείας είτε κατά της γενοκτονίας στη Γάζα είτε υπέρ των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.
