Σεντ Ομέρ (Sain-Omer, Γαλλία, 2022, 122’)
★★★½☆
● σκηνοθεσία: Αλίς Ντιοπ
● ηθοποιοί: Κάγε Καγκάμε, Γκουσλαζί Μαλάντα
Η Λοράνς, μια σενεγαλικής καταγωγής γυναίκα στη Γαλλία, δικάζεται για το πιο ειδεχθές έγκλημα στον κόσμο, την παιδοκτονία. Σοβαρή, δωρική θα έλεγε κανείς, με σταθερό βλέμμα και καλλιεργημένο λόγο, η Λοράνς αφηγείται τα συμβάντα και προσπαθεί να εξηγηθεί. Απέναντί της, το βλέμμα μιας καθηγήτριας πανεπιστημίου με τις ίδιες εθνικές καταβολές, που πρόκειται να γίνει μητέρα και το βλέμμα το δικό μας, των θεατών, που συναντά κατηγορίες και αιτιολογήσεις.
Μεταφέροντας με μεγάλη ακρίβεια μια πραγματική ιστορία παιδοκτονίας στην επαρχία του Σεντ Ομέρ, η ταινία τολμά (γιατί πραγματικά η επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος θέλει θάρρος) να κρατήσει στη μεγαλύτερη διάρκειά της την κάμερα σταθερή απέναντι από τη Λοράνς, αποτυπώνοντας το πρόσωπό της, τις χειρονομίες, τις εκφράσεις της, αμείλικτα, εξαντλητικά, υπομονετικά. Κι όμως, μέσα από αυτή τη στατικότητα, τη μονόπλευρη «εξέταση», η Ντιοπ καταφέρνει να ανεβάσει έναν συναρπαστικό ρυθμό και, ακόμα περισσότερο, να ρίξει τους σπόρους της σκέψης για τις προκαταλήψεις ως προς το φύλο, την παιδεία, τη φυλή, το χρώμα του δέρματος, την υποτίμηση, κυρίως τη σκληρότητα της δυτικότροπης νοοτροπίας απέναντι σε ό,τι διαφορετικό. Με μια σκηνοθεσία μεγάλης τέχνης που μοιάζει τόσο… ολιγαρκής, η Ντιοπ παρουσιάζει μια ταινία που όχι απλώς βλέπεται με αγωνία και προκαλεί συζητήσεις, αλλά και χαρακτηρίζει κοινωνικά τις μέρες που διανύουμε.
Πέρα από τον τοίχο (Shab, Dakheli, Divar, Ιράν, 2022, 126’)
★★★☆☆
● σκηνοθεσία: Βαχίντ Τζαλιλβάντ
● ηθοποιοί: Ναβίντ Μοχαμαντζάντεχ, Αμίρ Αγκάι, Ντιάνα Χαμπίμπι
Οταν μια ταινία ξεκινά με μια απόπειρα αυτοκτονίας, σε πραγματικό χρόνο, οδυνηρή για τον ήρωα και για τον θεατή, βασανιστικά περίπλοκη, θεωρεί κανείς ότι, τουλάχιστον, έχει «ξεμπερδέψει» με το σωματικό και συνειδησιακό βάρος. Αλλά όχι. Η νέα ταινία του Ιρανού Βαχίντ Τζαλιλβάντ, μετά το «Περίπτωση συνείδησης», με πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας, αποδεικνύεται μια μαγευτική και ταυτόχρονα ψυχοβγαλτική λούπα συνειδησιακής και σωματικής κρίσης.
Ο άντρας είναι κλεισμένος στο τσιμεντένιο διαμέρισμά του, τυφλός και τραυματισμένος. Εκεί τον επισκέπτονται τακτικά ο διαχειριστής της πολυκατοικίας, ένας γιατρός που φροντίζει τα μάτια του, ένας αστυνομικός που ρωτά επίμονα για κάποιες επιστολές που λαμβάνει ο ήρωας, ο Αλί, από μια γυναίκα. Εξω μαίνεται μια διαδήλωση εργαζομένων – ή μήπως αυτό βρίσκεται στο παρελθόν; Οι αρχές αναζητούν στην πολυκατοικία του Αλί μια γυναίκα, από τους διαμαρτυρόμενους, που το έχει σκάσει αφότου έχει, ίσως, σκοτώσει έναν αστυνομικό. Η γυναίκα βρίσκεται μέσα στο διαμέρισμα του Αλί και παρότι εκείνος δεν μπορεί να τη δει, μαζί προσπαθούν να εξωθήσουν ο ένας τον άλλον στην… επιβίωση.
Με μια αισθητική που θυμίζει περισσότερο μεταποκαλυπτική ταινία φαντασίας, παρότι το χώμα και οι τοίχοι προσγειώνουν τη δράση στο αστυνομοκρατούμενο Ιράν, με αδιάκοπα παιχνίδια στο φως και στο σκοτάδι, στο παρόν και σε άλλα πεδία μνήμης ή και φαντασίας, με τόσες ανατροπές που κάθε αίσθημα ασφάλειας χάνεται και η αδρεναλίνη αυξάνεται σταθερά, ο Τζαλιλβάντ γράφει και σκηνοθετεί ένα φιλμ που, ναι, μπορεί να θεωρηθεί κι επίδειξη των κινηματογραφικών δυνατοτήτων του, όμως μεταφέρει την απελπισία ενός λαού πολιορκημένου από το κράτος του με τέτοια ένταση ώστε να καταλήξει μ’ ένα εκπληκτικό σινεματικό παιχνίδι και, μαζί, μια ηχηρή πολιτική καταγγελία.
Καραόκε (Karaoke, Ισραήλ, 2022, 100’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Μόσε Ρόζενταλ
● ηθοποιοί: Σασόν Γκαμπάι, Ρίτα Σουκρούν, Λιόρ Ασκενάζι
Η Τόβα και ο Μέιρ είναι ένα μεσήλικο και μεσοαστικό ζευγάρι πολλών δεκαετιών: παντρεμένοι, αγαπημένοι αλλά και με μια βαρεμάρα να καλύπτει την καθημερινότητά της, εκείνη τέως καλλονή που φροντίζει να διατηρείται καλά, εκείνος λιγομίλητος και θαμπός, με τις δυο κόρες τους να έχουν, πια, αποκτήσει τις δικές τους ζωές. Οταν στην πολυκατοικία τους μετακομίσει ένας ώριμος, σέξι, επιτυχημένος ατζέντης μοντέλων, ο Ιτζίκ, με μια Μαζεράτι στο υπόγειο κι ένα χλιδάτο ρετιρέ στον τελευταίο όροφο, γλεντζές και πλούσιος, η Τόβα κι ο Μέιρ θα «ζωντανέψουν», αναζητώντας την αποδοχή του, ανακτώντας την ορμή της… εφηβείας, μαζί και τη ζήλια και την εκδικητικότητά της. Κομεντί από το Ισραήλ, μ’ ένα απολαυστικό τρίο πρωταγωνιστών, που ξεκινά πρωτότυπα και πανέξυπνα, έστω κι αν στο δεύτερο μέρος και το φινάλε «υποκύπτει» σε μια κωμωδία καταστάσεων της σειράς.
Οι Τρεις Σωματοφύλακες: Ντ’ Αρτανιάν
(Les trois mousquetaires: D’Artagnan, Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Βέλγιο, 2023, 121’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Μαρτέν Μπουρμπουλόν
● ηθοποιοί: Φρανσουά Σιβίλ, Βενσάν Κασέλ, Ρομέν Ντιρίς, Πίο Μαρμάι, Λουί Γκαρέλ, Εβα Γκριν, Βίκι Κριπς, Λίνα Κούντρι
Ο νεαρός Ντ’ Αρτανιάν ταξιδεύει στο Παρίσι με όνειρο να γίνει κι αυτός ένας από τους θαυμαστούς Σωματοφύλακες του Λουδοβίκου του 13ου. Πριν κερδίσει τον τίτλο του, μαζί με τον Αθω, τον Πόρθο και τον Αραμι θα υπερασπιστούν την τιμή της βασίλισσας, αλλά ταυτόχρονα θα προσπαθήσουν ν’ αποκαλύψουν και μια συνωμοσία των Προτεσταντών που μπορεί ν’ αποβεί μοιραία.
Ο σκηνοθέτης του περσινού «Αϊφελ», ικανός για μεγάλες σκηνές δράσης ή γοητευτική ατμόσφαιρα αλλά όχι για αφηγηματική πυκνότητα, οξυδέρκεια ή όποιο βάθος, παρουσιάζει τη δική του απόδοση του κλασικού μυθιστορήματος του Δουμά. Η οπτική του δεν φέρνει καμία καινοτομία, παρότι ο Πόρθος είναι πανσέξουαλ και τα ντεκόρ και τα ρούχα «ρεαλιστικά» ταλαιπωρημένα και λασπερά. Η ελαφρότητα, το χιούμορ, οι ξιφομαχίες και το all-star γαλλικό καστ προσφέρουν την ψυχαγωγία που υπόσχονται, ενώ το απότομο φινάλε με το, κυριολεκτικά, «συνεχίζεται…», στην οθόνη, αφήνει μια γεύση ανικανοποίητου.
Αρρηκτος δεσμός
(Guy Ritchie’s The Covenant, Ην. Βασίλειο, Ισπανία, 2023, 123’)
● σκηνοθεσία: Γκάι Ρίτσι
● ηθοποιοί: Τζέικ Τζίλενχαλ, Νταρ Σαλίμ
Στο εμπόλεμο Αφγανιστάν, ο Αμερικανός λοχίας Τζον Κίνλι συνεργάζεται με τον ντόπιο διερμηνέα Αχμέντ. Σε μια επίθεση, ο Αχμέντ θα σώσει τη ζωή του Τζον. Εκείνος θα γυρίσει σώος στην πατρίδα του, αλλά όταν μάθει ότι ο Αχμέντ βρίσκεται σε κίνδυνο, θα επιστρέψει στο πεδίο της μάχης για να ξεπληρώσει το χρέος του στον σύντροφό του. Οι βασικές αρχές του σινεμά τού Γκάι Ρίτσι, ανδρικός κώδικας τιμής, ξέφρενη «αγορίστικη» δράση και ταχύτατο μοντάζ, σε περιτύλιγμα… στρατιωτικής παραλλαγής.
Evil Dead Rise (Νέα Ζηλανδία, ΗΠΑ, Ιρλανδία, 2023, 97’)
● σκηνοθεσία: Λι Κρόνιν
● ηθοποιοί: Λίλι Σάλιβαν, Αλίσα Σάδερλαντ, Μόργκαν Ντέιβις
Δύο αποξενωμένες αδελφές επανασυνδέονται, όμως μόνο για λίγο, μια και δαίμονες τις ωθούν σε μια πρωτόγονη μάχη επιβίωσης, καθώς έρχονται αντιμέτωπες με την πιο εφιαλτική εκδοχή της οικογένειας που μπορεί κανείς να φανταστεί. Πέμπτη «κατάθεση» στο franchise του «Evil Dead» που, αν μη τι άλλο, προσφέρει τροφή στους λάτρεις του gore μετά τη… νηστεία.
Το τελευταίο τανγκό στο Παρίσι (Ultimo tango a Parigi, Ιταλία, Γαλλία, 1972, 129’)
★★★☆☆
● σκηνοθεσία: Μπερνάρντο Μπερτολούτσι
● ηθοποιοί: Μάρλον Μπράντο, Μαρία Σνάιντερ
Μια από τις διασημότερες ταινίες στην ιστορία του σινεμά, που οι περισσότεροι γνωρίζουν χωρίς να έχουν, στ’ αλήθεια, δει. Κι αυτό μάλλον γιατί το αδιάκοπο, λαίμαργο σεξ και το παροιμιώδες βούτυρο περιβάλλονται από ένα φιλμ στοχαστικό, υπαρξιακό, με μελαγχολία τόσο έντονη όσο και οι οργασμοί του.
Ο Πολ είναι ένας μεσήλικας Αμερικανός που ζει στο Παρίσι, τραυματισμένος από την αυτοκτονία της γυναίκας του. Η Ζαν είναι νέα, όμορφη, παρορμητική, έτοιμη να παντρευτεί τον σκηνοθέτη Τομ που αποτυπώνει κάθε στιγμή της ζωής της για να κάνει μια ταινία σινεμά-βεριτέ. Η Ζαν και ο Πολ θα ξεκινήσουν μια παθιασμένη σεξουαλική σχέση, προσπαθώντας, ενώνοντας και δοκιμάζοντας τα κορμιά τους, να γεμίσουν τα κενά που δημιουργεί στη ζωή τους η πραγματικότητα.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’70, ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι βουτά στο νεογέννητο αίσθημα της αποστασιοποίησης της εποχής, παρατηρώντας δύο ανθρώπους που νιώθουν ότι η ζωή τους ξεφεύγει από τον έλεγχό τους. Εκείνος αναζητά ίαση στα ένστικτα του ζώου, στην άσκηση της (ερωτικής) εξουσίας. Εκείνη στην απόλυτη παράδοση, στην υπακοή.
Το «Τελευταίο τανγκό στο Παρίσι», παρά τη μεγαλοπρεπή σκηνοθεσία του, δεν είναι μια «τσόντα με καλλιτεχνικό άλλοθι», είναι, όμως, μια ταινία απόλυτα συνδεδεμένη με την εποχή της, τόσο ως προς το παρασκήνιό της (οι καταγγελίες ότι στην επίμαχη, βίαιη σκηνή με το βούτυρο, ο Μπερτολούτσι και ο Μπράντο δεν είχαν ενημερώσει τη Σνάιντερ για όσα θα συνέβαιναν) όσο και ως προς την αξιωματικά άνιση σχέση άνδρα-γυναίκας, με αποτέλεσμα να βλέπεται σήμερα περισσότερο για κοινωνιολογική ανάλυση, παρά για κινηματογραφική απόλαυση.
Ο γάμος στο Αφρίν (Ελλάδα, 2023, 100’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Θωμάς Σίδερης
Αμέσως μετά τα «Ρόδια του Ναγκόρνο Καραμπάχ», ο Θωμάς Σίδερης χρησιμοποιεί υλικό από την τραυματισμένη, εξαθλιωμένη Συρία και συγκεκριμένα τον κουρδικό πληθυσμό στο Αφρίν, για να «εικονογραφήσει» το σενάριο του Κούρδου λογοτέχνη Μερβάν Μπερεκάτ. Οι εικόνες μεταφέρουν απύθμενη θλίψη και τρόμο, όμως η αυθεντικότητα που είχαν τα «Ρόδια», που δεν χρειάζονταν επεξηγήσεις και ανάλυση, εδώ καμουφλάρεται πίσω από τον λυρισμό και μια έντονη συναισθηματική χειριστικότητα, πράγματα όχι μόνο περιττά, αλλά και που αποδυναμώνουν την ταινία
