Το 1950 η Ινγκριντ Μπέργκμαν, το καλό κορίτσι του Χόλιγουντ, σκανδάλισε την πουριτανική Αμερική, όταν έκανε σχέση με τον σπουδαίο Ιταλό σκηνοθέτη Ρομπέρτο Ροσελίνι από τον οποίο έμεινε έγκυος, ενώ ήταν ήδη παντρεμένη με έναν Σουηδό γιατρό. Τότε ακόμα και η Γερουσία την είχε χαρακτηρίσει «διαβολική επιρροή». Τώρα, όμως, η Αμερική την τιμά πολλαπλά.
Καθώς στις 29 Αυγούστου συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννηση της Μπέργκμαν (η τραγική ειρωνεία είναι πως πέθανε στις 29 Αυγούστου 1982) το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης οργανώνει ένα αφιέρωμα στην 50χρονη καριέρα της με την προβολή 14 ταινιών.
Θα ακολουθήσει (12/9) η Ακαδημία Μουσικής του Μπρούκλιν με ταινίες και έκθεση φωτογραφιών. Ορισμένες από αυτές, που τις έχει τραβήξει η ίδια η Σουηδή σταρ και αποκαλύπτουν άγνωστες στιγμές από τα πλατό και τα παρασκήνια, θα ταξιδέψουν στην Ευρώπη, στο Royal Festival Hall του Λονδίνου (6/9), στο Theatre du Chatelet στο Παρίσι (5/10) και στη Ρώμη (10/10).
Από την πρεμιέρα του αφιερώματος στο MoMA, δεν θα λείπουν οι τρεις κόρες τής τρεις φορές βραβευμένης με Οσκαρ ηθοποιού: η ηθοποιός Ιζαμπέλα Ροσελίνι, η καθηγήτρια Ινγκριντ Ροσελίνι και η πρώην κριτικός κινηματογράφου Πία Λίντστρεμ.
«Δεν μπορώ να πιστέψω ότι έχουν περάσει 100 χρόνια», δηλώνει στην Guardian η Ιζαμπέλα Ροσελίνι, πρωταγωνίστρια στο «Μπλε βελούδο» του Ντέιβιντ Λιντς, με πλούσια καριέρα.
«Η μητέρα μου πέθανε την ημέρα των γενεθλίων της, γι’ αυτό είναι μια χαρούμενη αλλά και μια θλιβερή μέρα ταυτόχρονα. Είναι τρομερό που οι γονείς μου είναι 100 ετών, γιατί είναι διαρκώς στο μυαλό μου… Πάντα σκέφτομαι την απίστευτη περιπέτεια που έζησαν».
Η Μπέργκμαν δεν ήταν η τυπική σταρ του Χόλιγουντ. Οπως την περιγράφει η κόρη της, ντυνόταν πρακτικά, δεν την ενδιέφεραν τα ρούχα των σχεδιαστών (τα θεωρούσε ακριβά) και αρνιόταν το ρετουσάρισμα.
«Αρεσε στις γυναίκες γιατί ήταν αυθεντική», λέει η Ιζαμπέλα Ροσελίνι. «Δεν φορούσε ψηλοτάκουνα. Ελεγε: Πονάει η πλάτη μου, γιατί να τα φορέσω. Ενα χαμηλό τακούνι ναι, αλλά ένα ψηλό ποτέ».
Η ιδέα για το αφιέρωμα στο ΜοΜΑ προέκυψε μετά την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννηση του Ρομπέρτο Ροσελίνι το 2006.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μερικές από τις εμβληματικές ταινίες που σκηνοθέτησε ο ίδιος, όπως «Ταξίδι στην Ιταλία», «We, the Woman: Ingrid Bergman» και «Στρόμπολι».
Η Ροσελίνι θα προλογίσει το «Στρόμπολι» του 1950 εκ μέρους του αδελφού της – είναι σημαδιακό ότι η Μπέργκμαν είχε μείνει σ’ αυτόν έγκυος στα γυρίσματα. Επίσης, θα διαβάσει ένα γράμμα που είχε στείλει ο Ροσελίνι στη μούσα του, όπου εξηγούσε την ιδέα του φιλμ.
Οπως έγραφε: «Οδηγούσα και είδα ένα στρατόπεδο προσφύγων από μακριά, μια γυναίκα χαμογέλασε σαν να προσπαθούσε να με αποπλανήσει και φαντάστηκα ότι ήθελε να δραπετεύσει. Διαφορετικά θα την έστελναν στην πατρίδα της, που ίσως δεν υπήρχε πια, ίσως είχε καταστραφεί από τον πόλεμο».
Ετσι προέκυψε η ταινία όπου η Μπέργκμαν παίζει την Κάριν, μια Λιθουανή η οποία βρίσκεται σε στρατόπεδο προσφύγων στη Ιταλία του 1948 και προσπαθεί να ξεφύγει.
Θέλει να βγάλει βίζα για την Αργεντινή. Δεν τα καταφέρνει όμως και αποφασίζει να δεχτεί την πρόταση γάμου που της κάνει ο Αντόνιο (Μάριο Βιτάλε), ένας ψαράς από το Στρόμπολι. Οταν όμως οι νεόνυμφοι θα πάνε να ζήσουν στο ηφαιστειογενής νησί, η Κάριν πνίγεται στη σκληρή ζωή και στον συντηρητισμό των λιγοστών κατοίκων.
«Αυτό το όμορφο γράμμα δείχνει πώς δουλεύουν οι σκηνοθέτες και πώς αντλούν τις ιδέες τους. Προσπαθώ να προβάλω άγνωστα, προσωπικά πράγματα στα οποία έχω πρόσβαση», λέει η Ροσελίνι, ενώ τονίζει πως η μητέρα της έχει το μεγαλύτερο αρχείο από όλες τις σταρ της δεκαετίας του ’40 και το έχει συγκεντρώνει το Πανεπιστήμιο Wesleyan.
Με αξεπέραστη φυσική ομορφιά, με μοναδικό ταλέντο και συναισθηματική διαφάνεια στην ερμηνεία της η Σουηδή ηθοποιός ήταν μια αυθεντική σταρ, διαφορετική από τις άλλες.
Οταν πήγε το 1939 στο Χόλιγουντ για το ριμέικ του «Ιντερμέτζο» έφερε μια νέα φρεσκάδα, που δεν είχε σχέση με το τυποποιημένο σεξαπίλ.
Ξεχώρισε με τις ταινίες «Καζαμπλάνκα» (1942), «Εφιάλτης» (1944), «Υπόθεση Νοτόριους» (1946), ενώ αναζητώντας την αυθεντικότητα οδηγήθηκε στην Ιταλία και μυήθηκε στον νεορεαλισμό του Ροσελίνι.
Για την τελευταία της ταινία «Φθινοπωρινή σονάτα», το 1978, του Ινγκμαρ Μπέργκμαν επέστρεψε στη γενέτειρά της.
«Οταν βραβεύτηκε πρώτη φορά με Οσκαρ το 1945, ήταν κάτι μαγικό», λέει η Ροσελίνι. «Τότε τα βραβεία ήταν σαν ένα μικρό κοκτέιλ πάρτι, όχι το μεγάλο γεγονός που είναι σήμερα. Οι καιροί έχουν αλλάξει. Τώρα οι νέοι ηθοποιοί πληρώνουν πολλά χρήματα σε μάνατζερ, ατζέντηδες, δημοσιοσχεσίτες… Η μητέρα μου ποτέ δεν είχε περίγυρο. Κι εγώ την ακολουθώ».
