«Σώστε τα σινεμά»

Μια δυναμική όσο και συγκινητική, συλλογική όσο και προσωπική εκδήλωση έγινε χθες στον κινηματογράφο Αστορ. Δεκάδες σωματεία, οργανισμοί, εκπρόσωποι κομμάτων και φορέων της αυτοδιοίκησης, δημοσιογράφοι και καλλιτέχνες, σκηνοθέτες και παραγωγοί, αιθουσάρχες, σπουδαστές και σινεφίλ γέμισαν την αίθουσα του σινεμά. Ο στόχος της συζήτησης ήταν διπλός: καταρχάς να παρουσιαστεί αναλυτικά τι ακριβώς συμβαίνει με τα ιστορικά σινεμά Αστορ, Ιντεάλ αλλά και την Ιριδα και να συναποφασιστούν οι περαιτέρω κινήσεις.

Μέρες τώρα έχει ανοίξει ο ασκός του Αιόλου, που θα μας πάρει και θα μας σηκώσει, μαζί με προβολικά, καθίσματα, οθόνες, εμπειρίες, αναμνήσεις, μελλοντικές κινηματογραφικές βόλτες. Κυρίως όμως αυτός ο νεοφιλελεύθερος «άνεμος» της κυβέρνησης θα παρασύρει μακριά και κάθε ομορφιά του ιστορικού κέντρου της Αθήνας, όπως το ξέρουμε.

Το Αστορ ως κινηματογραφική αίθουσα ήταν κλειστή για χρόνια. Ο Ανδρέας Κονταράκης με τον νεότερο αδερφό του Γιώργο άνοιξαν εκ νέου τον χώρο ως arthouse σινεμά, μαζί με άλλες ιστορικές αίθουσες που ήταν κλειστές για δεκαετίες (Κάρμεν, Δάφνη, Ααβόρα κ.ά.). Το Ιντεάλ πάλι είναι υπό τη διαχείριση των αδερφών Σπέντζου, που το λειτουργούν εδώ και δεκαετίες. Οσο για το ίδιο το σινεμά, κλείνει φέτος 102 χρόνια λειτουργίας: το 1895 έγινε η πρώτη κινηματογραφική προβολή στον κόσμο και το 1921 άνοιξε το Ιντεάλ ως κινηματογράφος στην Αθήνα – χρειάζεται να πούμε κάτι περισσότερο;

Κι όμως! Με βάση την πολιτική θέση της Ν.Δ. χρειάζεται να πούμε πολλά περισσότερα, δυστυχώς όλα αυτονόητα: όπως οι καλλιτέχνες -ηθοποιοί και όχι μόνο- έκαναν και κάνουν αγώνα για να αποδείξουν ότι δεν είναι χομπίστες, έτσι και τώρα καλούμαστε για ακόμη μία φορά να αποδείξουμε γιατί πρέπει να υπάρχουν κινηματογραφικές αίθουσες πέραν των multiplex, ποια είναι η ιστορική αλλά και ουσιαστική σημασία των κινηματογράφων του κέντρου, γιατί δεν αρκεί η οθόνη κινητού ή υπολογιστή για να δούμε μια ταινία, ποια είναι η διαφορά της τηλεόρασης και της σκοτεινής αίθουσας και εν κατακλείδι γιατί η ύπαρξη (και) αυτών των αιθουσών αποτελεί αφενός συνταγματικό δικαίωμα του πολίτη, αφετέρου απολύτως αναγκαία συνθήκη για να υπάρξει ο πολίτης αυτός υγιής (ψυχικά, άρα και σωματικά).

Η συζήτηση ξεκίνησε με τον Φατίχ Ακίν να ακούγεται (μέσω βίντεο) να μας λέει πως τα σινεμά αυτά είναι κομμάτια της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και αν αυτή «κλείσει», τότε είναι αμαρτία ενάντια στον ίδιο τον άνθρωπο. «Σώστε τα σινεμά!» είπε. Ο Κώστας Γαβράς έστειλε το δικό του μήνυμα, λέγοντας πως «είμαι σίγουρος ότι η κ. Μενδώνη έχει πολιτιστικό πατριωτισμό και θα σώσει τις αίθουσες».

Ωστόσο μόνο αυτό δεν ισχύει: το ΥΠΠΟΑ θα μπορούσε να σώσει τα σινεμά με μία και μόνη υπογραφή, χαρακτηρίζοντας τη χρήση τους ως «διατηρητέα». Ετσι ούτε ο ΕΦΚΑ θα μπορούσε να τα πειράξει, ούτε οι ιδιώτες να τα γκρεμίσουν (στο τσακ σώθηκε από τις μπουλντόζες το Ιντεάλ έως τώρα). Οχι μόνο δεν υπογράφει η κ. Μενδώνη (κανένας εκπρόσωπος του ΥΠΠΟΑ δεν ήταν παρών, ούτε άλλου υπουργείου), αλλά επικαλούμενη τον νόμο 4858/2021 (περί προστασίας των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς) ισχυρίστηκε ότι το ΥΠΠΟΑ είναι «αρμόδιο μόνον για τον χαρακτηρισμό της χρήσης ακινήτου αποκλειστικά σε περίπτωση που το τελευταίο έχει χαρακτηρισθεί ως μνημείο, αρχαιολογικός χώρος ή ιστορικός τόπος». Κι όμως ακριβώς μέσω αυτού του νόμου θα μπορούσε να σώσει τα σινεμά.

Η κοροϊδία ωστόσο δεν τελειώνει εκεί, αλλά όπως μας είπε ο κ. Κονταράκης λίγη ώρα πριν από την εκδήλωση χθες το πρωί τον κάλεσαν από το ΥΠΠΟΑ για να του πει μία υπάλληλος: «Τι έγινε, ρε παιδιά; Δεν ξέρουμε τίποτα!». «Αυτό είναι εμπαιγμός!» φώναξε η Ζυράννα Ζατέλη, γνωστή σινεφίλ. Μία υπογραφή θα μπορούσε να βάλει και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σκρέκας, ή ο υπουργός Εργασίας, κ. Χατζηδάκης, αλλά δεν το κάνουν! Ολοι οι παρόντες ήταν φανερά συγκινημένοι αλλά και έτοιμοι για περαιτέρω ενέργειες μέχρι την τελική δικαίωση: ήδη η ΠΟΘΑ μαζί με τα υπόλοιπα σωματεία θα βγάλουν ανακοίνωση για κινητοποιήσεις, η Σία Αναγνωστοπούλου επέμεινε να πάνε όλοι μαζί στο ΥΠΠΟΑ, ακόμα και ο κ. Μπακογιάννης είπε πως έχουν υπογραφεί δύο ομόφωνα ψηφίσματα από όλες τις δημοτικές παρατάξεις (φυσικά η παρουσία του και μόνο στην αίθουσα ξεσήκωσε αντιδράσεις).

Μηνύματα στήριξης από τους Κέν Λόουτς και Εμιρ Κουστουρίτσα διάβασε και ο Νίνος Φένεκ Μικελίδης. «Δεν λέμε να μην “αναπτυχθεί” το κέντρο. Αν θέλουν να κάνουν ξενοδοχεία, ας τα κάνουν. Τα σινεμά τι τους πειράζουν; Το Ιντεάλ δεν είναι καν μέσα στο κύριο κτίσμα που έχει ήδη δοθεί σε ιδιώτη. Ολα, δε, τα κτίρια γύρω του έχουν ανακηρυχθεί διατηρητέα. Οσο για το Αστορ, τι θα κερδίσουν; Δύο διαμερίσματα ακόμα;» είπε φανερά συγκινημένος ο Γιώργος Σπέντζος. «Ο υπουργός μπορεί τώρα αν θέλει να βάλει μία υπογραφή και να λήξει το θέμα. Μπροστά του είναι όλα τα χαρτιά» είπε ο κ. Κονταράκης. «Δεν είμαστε ούτε μαυσωλεία, ούτε μουσεία.

Τα σινεμά μας είναι βιώσιμες επιχειρήσεις. Ο κόσμος στηρίζει και αυτό φάνηκε και προχθές σε μια μεγαλειώδη εκδήλωση στο κέντρο που κανένα κανάλι δεν έδειξε. Μια πόλη χωρίς σινεμά είναι μια πόλη σε κρίση» κατέληξε… Τίποτα δεν έχει καταλήξει ωστόσο. Θα επανέλθουμε με εκτενέστερο ρεπορτάζ, καθώς οι κινητοποιήσεις τώρα ξεκινάνε. «Η πόλη δεν ανήκει σε κανένα κόμμα. Ανήκει στους κατοίκους της. Δεν θα μας την πάρουν» – με αυτή τη φράση, που ακούστηκε από δεκάδες στόματα χθες, αρχίζει ένας νέος αγώνας…