Το ήσυχο κορίτσι (An cailîn ciùin, Ιρλανδία, 2022, 94’)
★★★☆☆
● σκηνοθεσία: Κόλουμ Μπερέιντ
● ηθοποιοί: Κάθριν Κλιντς, Κάρι Κρόουλι, Αντριου Μπένετ
Ενα φιλμ τόσο ήσυχο όσο η ηρωίδα του τίτλου του και τόσο συναρπαστικό όσο το άκουσμα των ιρλανδικών που το γεμίζουν, ένα ντεμπούτο υποψήφιο για Οσκαρ Διεθνούς Ταινίας.
Στη δεκαετία του ’80, η Κατ μεγαλώνει σ’ ένα σπίτι πολύ θορυβώδες: ο μπαμπάς της γυρίζει κάθε μέρα λιώμα, η μαμά της δεν μπορεί να κουμαντάρει τα άφθονα παιδιά τους, ειδικά μ’ ένα νέο μωρό στην κοιλιά, ενώ τα χρήματα δεν φτάνουν να συντηρήσουν την πολυμελή οικογένεια. Ετσι η Κατ, η ήσυχη κι εσωστρεφής, θα σταλεί να περάσει το καλοκαίρι σ’ ένα συγγενικό άτεκνο ζευγάρι. Ο Σον και η Αϊλίν θα την περιποιηθούν, ήσυχα, θα τη φροντίσουν, θα της δείξουν έναν άλλο κόσμο, αυτόν της φύσης, της τάξης, της καλλιέργειας της γης και του μυαλού. Το κορίτσι θ’ ανακαλύψει για πρώτη φορά έναν τόπο όπου μπορεί ν’ ανήκει, μαζί όμως και το μοναδικό σκοτεινό μυστικό στο σπιτικό που δεν έχει μυστικά.
Στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, ο Κόλουμ Μπερέιντ, με μητρική γλώσσα τα ιρλανδικά, διασκευάζει το μυθιστόρημα της Κλερ Κίγκαν, «Foster», παρατηρώντας πώς ένα κορίτσι ενηλικιώνεται, πώς επιλέγει την οικογένεια που θέλει να κάνει δική της, πώς η ζωή της και του καθενός καθορίζεται από τη γεωγραφία και την κοινωνική ανθρωπολογία, από το πού και πότε έτυχε να γεννηθεί.
Η οπτική γωνία της ταινίας, περιορισμένη από την αυστηρότητα του τετράγωνου, Academy κάδρου, είναι εκείνη της Κατ: τα κοντινά του ευαίσθητου προσώπου της, όπου κάθε στιγμή συγκρούονται το άγνωστο, ο φόβος, η περηφάνια και η υποψία της χαράς, αφήνουν μόνο τα περιθώρια του κάδρου για τα ενήλικα στοιχεία, ένα βλέμμα, δυο χέρια, αντικείμενα, υφάσματα, παπούτσια, δέντρα, ό,τι σιγά-σιγά συνθέτει τον κόσμο που θα τη ζεστάνει. Κάπου ανάμεσα στο παραμύθι μιας εναλλακτικής Χρυσομαλλούσας και μια αίσθηση δυσοίωνη που παραμονεύει χωρίς να εκτονώνεται, η ταινία φτιάχνει μια αλλόκοτη φάτνη όπου όλοι ψάχνουν την πίστη τους. Υπερβολικά χαμηλότονο αλλά μ’ ένα ανυψωτικό και συγκινητικό φινάλε, το «Ησυχο Κορίτσι» ξυπνά την περιέργεια για τα υπό εξαφάνιση ιρλανδικά, αλλά και παρασύρει με τη γλυκύτητα και την αθωότητα ενός παιδιού που μοιάζει αδύναμο σαν κλαράκι, αλλά τολμά ν’ αποφασίσει για τη ζωή του.
Οι δυο όψεις του ξυραφιού (Avec amour et acharnement, Γαλλία, 2022, 116’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Κλερ Ντενί
● ηθοποιοί: Ζιλιέτ Μπινός, Βενσάν Λεντόν, Γκρεγκουάρ Κολέν
Η Σαρά και ο Ζαν περνούν ειδυλλιακές διακοπές, αγκαλιά, ερωτευμένοι. Τα πράγματα δεν είναι ίδια όταν επιστρέψουν στο Παρίσι: μεταξύ τους επανέρχεται η ένταση. Ο Ζαν, αποφυλακισμένος, αναζητά χρήματα και δουλειά. Η Σαρά θα δει τυχαία τον Φρανσουά, τον άντρα με τον οποίο ήταν ερωτευμένη όταν γνώρισε τον Ζαν κι αυτό θα της ξυπνήσει και πάλι το πάθος. Τι σύμπτωση που ο Φρανσουά είναι εκείνος που θα προσφέρει στον Ζαν δουλειά, κλείνοντας τις πλευρές ενός τριγώνου έτοιμου να συντρίψει τους ανθρώπους που περιέχει.
Επειδή αυτή είναι μια ταινία, με πρεμιέρα στην προηγούμενη Berlinale, της Κλερ Ντενί, της αντισυμβατικής autrice που μας έχει συνηθίσει στο σύνθετο, τολμηρό, ιδιοσυγκρασιακό σινεμά της· επειδή πρωταγωνιστούν δύο από τους σπουδαιότερους, πιο ευέλικτους υποκριτικά, Γάλλους σταρ· επειδή αυτό είναι ένα ερωτικό μελόδραμα/θρίλερ με κοινωνικές προεκτάσεις, για το οποίο μάλιστα οι Tindersticks έγραψαν πρωτότυπη μουσική, περιμένει κανείς αυτό το ανθρώπινο ξυράφι να κόβει αιχμηρά κι από τις δυο όψεις του. Αντ’ αυτού, το φιλμ, πέρα από την εκπληκτική, αισθαντική φωτογραφία του Ερίκ Γκοτιέ, «πασπαλισμένο» με πολιτικά μισόλογα (οι σχηματικοί προσκεκλημένοι της ραδιοφωνικής εκπομπής της Σαρά, ο μιγάς γιος του Ζαν), είναι δυσδιάκριτα μοιρασμένο ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία ή φαντασίωση, ένα χάρμα οφθαλμών χωρίς, στ’ αλήθεια, ν’ αποκτά ποτέ την ουσία και τη δύναμη που υπόσχεται.
Κριντ ΙΙΙ (Creed III, ΗΠΑ, 2023, 116’)
● σκηνοθεσία: Μάικλ Μπι Τζόρνταν
● ηθοποιοί: Μάικλ Μπι Τζόρνταν, Τέσα Τόμσον, Τζόναθαν Μέιτζορς
Ολα πηγαίνουν καλά για τον Αντόνις Κριντ που έχει κατακτήσει και το πρωτάθλημα πυγμαχίας και την οικογενειακή ευτυχία. Ως τη στιγμή που στη ζωή του θα εμφανιστεί ο Ντέιμιαν, παιδικός φίλος με προοπτικές πυγμάχου, ο οποίος «έμπλεξε» και τώρα αναζητά μια δεύτερη ευκαιρία. Την οποία απαιτεί να του προσφέρει ο Αντόνις με κάθε τίμημα.
Δεν είναι ο Σοβιετικός Ιβάν Ντράγκο για τον Αμερικανό Ρόκι Μπαλμπόα, είναι το σκοτεινό παρελθόν του Αντόνις Κριντ που έρχεται να τον προκαλέσει στο ρινγκ της ζωής. Κατά τα άλλα το νεο-franchise συνεχίζεται ομαλά, με τον ίδιο τον Μάικλ Μπι Τζόρνταν αυτή τη φορά και στο σκαμπό του σκηνοθέτη.
Cocaine Bear (ΗΠΑ, 2023, 95’)
★★☆☆☆
● σκηνοθεσία: Ελίζαμπεθ Μπανκς
● ηθοποιοί: Κέρι Ράσελ, Ο’Σι Τζάκσον Τζ., Ολντεν Ερενραϊκ, Ρέι Λιότα
Θα έλεγε κανείς ότι το πιο τριπαρισμένο στοιχείο αυτής της ταινίας είναι η πλοκή της: μια μαύρη αρκούδα σ’ ένα δάσος της Τζόρτζια καταπίνει κιλά κοκαΐνης που έπεσε από ένα αεροπλάνο λαθρεμπόρων και, εν εξάλλω, καταδιώκει αστυνομικούς, εγκληματίες, ανέμελους τουρίστες κι επαναστατημένους εφήβους που τυχαίνει να βρίσκονται εκεί. Ομως η ιστορία είναι πραγματική και συνέβη το 1985. Αυτήν την ξέφρενη τρομο-κωμωδία, η ως επί το πλείστον ηθοποιός Ελίζαμπεθ Μπανκς, στην τρίτη σκηνοθετική δουλειά της (μετά τα «Pitch Perfect 2» και «Οι Αγγελοι του Τσάρλι»), την αποδίδει μεν με καγκούρικο χιούμορ, ωστόσο την τυλίγει και με μια τρυφερή, «αθώα» αίσθηση των εφηβικών ταινιών του ’80, σ’ ένα αποτέλεσμα που σίγουρα δεν θα σας αφήσει… κόκαλο, αλλά θα σας κάνει να γελάσετε δυνατά δυο-τρεις φορές.
Οι κυνηγοί (Ελλάδα, Γαλλία, Δυτική Γερμανία, 1977, 168’)
★★★½☆
● σκηνοθεσία: Θόδωρος Αγγελόπουλος
● ηθοποιοί: Μαίρη Χρονοπούλου, Εύα Κοταμανίδου, Βαγγέλης Καζάν, Χριστόφορος Νέζερ, Αλίκη Γεωργούλη, Δημήτρης Καμπερίδης, Νίκος Κούρος
Παραμονή Πρωτοχρονιάς του 1977, μια ομάδα κυνηγών βρίσκει στην περιοχή κοντά στη λίμνη των Ιωαννίνων, μέσα στο πυκνό χιόνι, το πτώμα ενός αντάρτη του Εμφυλίου. Το αίμα τρέχει ακόμα φρέσκο από την πληγή του, παρόλο που έχουν περάσει κοντά τριάντα χρόνια και η ύπαρξη του άνδρα δεν δικαιολογείται με τη λογική. Οι κυνηγοί, όλοι εκπρόσωποι της αστικής τάξης, πολιτικής και οικονομικής, μεταφέρουν το πτώμα στο ξενοδοχείο τους, όπου και θα περάσουν μια νύχτα Πρωτοχρονιάς γεμάτη από τα φαντάσματα της ιστορικής τους συνείδησης και τον φόβο του παρελθόντος. Μπροστά σ’ ένα μεγάλο δικαστήριο της Ιστορίας, που λαμβάνει χώρα στη σάλα χορού του ξενοδοχείου, οι καταθέσεις τους μετατρέπονται σε ζωντανούς εφιάλτες της συλλογικής τους συνείδησης. Τέταρτη, στη σειρά, «επανέκδοση» των ταινιών του δημιουργού στο μηνιαίο ραντεβού της New Star στο Στούντιο, η ταινία όπου ο Αγγελόπουλος από τη μια πλευρά καταπιάνεται, στρατευμένα αλλά και τόσο καίρια, με τον Εμφύλιο, από την άλλη αρχίζει, μετά τα αριστουργηματικά «Αναπαράσταση» και «Θίασος», να φορά το κοστούμι της «αγγελοπουλικής», έντονα φορμαλιστικής ταυτότητάς του.
