Αθήνα, 20°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
21.3° 18.9°
2 BF
54%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
18°C
20.6° 15.5°
1 BF
65%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
18°C
18.2° 14.0°
2 BF
62%
Ιωάννινα
Σποραδικές νεφώσεις
9°C
8.9° 8.9°
0 BF
93%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
11°C
10.9° 10.9°
0 BF
93%
Βέροια
Ελαφρές νεφώσεις
18°C
18.2° 17.3°
2 BF
57%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
14°C
14.5° 14.4°
3 BF
51%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
19°C
18.5° 18.5°
2 BF
55%
Ηράκλειο
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
20.5° 19.3°
3 BF
59%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
18°C
17.9° 17.9°
3 BF
63%
Ερμούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
20.5° 17.8°
4 BF
52%
Σκόπελος
Αραιές νεφώσεις
18°C
17.9° 17.9°
2 BF
75%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
21°C
21.4° 21.4°
1 BF
39%
Λάρισα
Αραιές νεφώσεις
17°C
16.9° 16.8°
1 BF
69%
Λαμία
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
19.6° 14.5°
1 BF
58%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
21°C
21.6° 17.0°
1 BF
68%
Χαλκίδα
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
21.5° 17.0°
1 BF
64%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
18°C
18.3° 14.3°
0 BF
76%
Κατερίνη
Σποραδικές νεφώσεις
18°C
18.9° 13.7°
1 BF
71%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
14°C
14.1° 14.1°
1 BF
68%
ΜΕΝΟΥ
Κυριακή, 14 Απριλίου, 2024
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η διαχρονική τέχνη της «αναλώσιμης» κινηματογραφικής αφίσας

Σε ένα φιλμάκι του 1974 ο Γιώργος Βακιρτζής κρατά στο αριστερό του χέρι το τσιγάρο και μια μικρή φωτογραφία με σκηνή από κινηματογραφική ταινία, ενώ με το δεξί ζωγραφίζει, με μοναδική δεξιότητα, μεγάλη ταχύτητα και σιγουριά, μια τεράστια αφίσα της.

Ο μετρ της γιγαντοαφίσας έχει κάνει τα πορτρέτα όλων των σταρ του σινεμά, Ελλήνων και ξένων που μεσουρανούσαν τις δεκαετίες του ‘50 και ‘60, από την Ειρήνη Παππά, τη Μελίνα Μερκούρη, την Αλίκη Βουγιουκλάκη, τον Αλέκο Αλεξανδράκη μέχρι τον Μάρλον Μπράντο, τη Μέριλιν Μονρόε, τον Κλιντ Ιστγουντ, τον Σαρλ Αζναβούρ.

Με καθαρά σχήματα και έντονα χρώματα (πράσινα, μπλε, κόκκινα), δίνει έμφαση στην έκφραση, τονίζει τα χαρακτηριστικά του προσώπου, σαν να τα φωτίζουν προβολείς. Αν τον γνώριζε, θα τον ζήλευε ο Αντι Γουόρχολ της ποπ αρτ κι αν ζούσε σήμερα ίσως έκανε τοιχογραφίες της στριτ αρτ... Το σίγουρο είναι ότι οι εντυπωσιακές γιγαντοαφίσες, πραγματικά έργα τέχνης, στις μαρκίζες των αθηναϊκών κινηματογράφων εκείνες τις εποχές αποτέλεσαν το διαφημιστικό όπλο κάθε ταινίας.

Ορισμένες από αυτές έχουμε την ευκαιρία να δούμε στην έκθεση με τίτλο «Οταν ο Γιώργος Βακιρτζής ζωγράφιζε για τον κινηματογράφο Αττικόν», που παρουσιάζεται στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών σε συνεργασία με τη Starlets Collection και συνοδεύεται από την έκδοση «Προσεχώς coming shortly». Kι αν η αίθουσα όπου φιλοξενείται ίσως δεν ταιριάζει με την αισθητική του Βακιρτζή, ο τόπος είναι σημαδιακός.

Γιατί βρίσκεται δίπλα στο «Αττικόν» και τον «Απόλλωνα», τους δύο εμβληματικούς κινηματογράφους στην οδό Σταδίου που δέχτηκαν εμπρηστική επίθεση μετά τις διαδηλώσεις της 12ης Φεβρουαρίου 2012 με αποτέλεσμα να καταστραφούν οι προσόψεις τους, ωστόσο οι αίθουσες παραμένουν άθικτες (καθαρές και περιποιημένες) περιμένοντας να λυθεί ο γόρδιος δεσμός που θα οδηγήσει στην επαναλειτουργία τους.

Αν μάλιστα κάποιος διασχίσει τα καμένα εκδοτήρια και κατέβει τα σκαλοπάτια, ο χρόνος λες κι έχει σταματήσει: στο φουαγιέ του «Απόλλωνα» θα αντικρίσει κορνιζαρισμένες γιγαντοαφίσες, ενώ από την εσωτερική σκάλα υπηρεσίας, θα κατευθυνθεί μέσω των παρασκηνίων του «Αττικόν» στο στενάκι που οδηγεί στη Χρήστου Λαδά 11, όπου ήταν το εργαστήρι του Γιώργου Βακιρτζή.

Ο σπουδαίος δημιουργός, που γεννήθηκε στη Μυτιλήνη (1923-1988), μόλις 15 ετών έγινε βοηθός στο εργαστήρι του Στέφανου Αλμαλιώτη, ο οποίος έκανε τα πανό κινηματογράφων στο κέντρο της Αθήνας, ενώ παράλληλα σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών, δίπλα στον Παρθένη και τον Αργυρό και συνέχισε τις σπουδές του στη ζωγραφική, τη χαρακτική και τις γραφικές τέχνες στο Παρίσι (École des Beaux-Arts).

«Ανήκει στην ομάδα των μεγάλων ζωγράφων που έκαναν τα ντεκόρ στους κινηματογράφους για να προκαλέσουν οι αιθουσάρχες το βλέμμα των περαστικών ακόμα κι από το απέναντι πεζοδρόμιο, άρα να προσελκύσουν τον κόσμο, άρα να κόψουν εισιτήρια», λέει ο συλλέκτης Χρήστος Μαργαρίτης. «Εκείνη την εποχή οι ταινίες προβάλλονταν από Δευτέρα πρωί μέχρι Κυριακή βράδυ, οπότε και οι βοηθοί των ζωγράφων κατέβαζαν τις παλιές αφίσες και έβαζαν τις καινούργιες». Αλλοι πληρώνονταν κάθε εβδομάδα, άλλοι με το κομμάτι κι άλλοι ανάλογα με τα εισιτήρια που έκοβε κάθε ταινία. Για παράδειγμα ο Βακιρτζής το 1958 αμειβόταν εβδομαδιαίως με 4.000 δραχμές για τις αφίσες του «Αττικόν».

Δυστυχώς οι περισσότερες γιγαντοαφίσες του έχουν καταστραφεί παρότι «χρησιμοποιούσε ειδικό χαρτί βιομηχανίας πάνω στο οποίο ζωγράφιζε με τεχνική που έχει βάση την ψαρόκολλα». Δεν τις υπέγραφε, σε αντίθεση με τις λιθογραφίες του, ήξερε ότι τα έργα του ήταν αναλώσιμα. «Το μέγιστο καλό που μας χαρακτηρίζει είναι το ότι δουλεύουμε για το εφήμερο. Η δόξα και η χαρά διαρκούν τόσο όσο η κάθε δουλειά μας βρίσκεται στην αγορά. Ετσι, δεν θα στήσουμε ποτέ μόνοι μας μνημείο του εαυτού μας...» έχει γράψει ο Γιώργος Βακιρτζής («Μονόλογοι 1978-1985»).

Ωστόσο οι κινηματογραφικές του αφίσες, όπως και πολλών άλλων (Αλμαλιώτης, αδελφοί Κουζούνη, Ανδρεάκος, Παναγιωτόπουλος, Φαεινός, Τουλιάτος, Χονδρογιάννης), αποτελούν ορόσημο μιας εποχής πριν από την έλευση της τηλεόρασης, κάνοντας ακόμα και τον Κώστα Γαβρά να πει: «Πάντα πίστευα ότι θα ήταν πολύ πιο διασκεδαστικό να φανταστεί κανείς προκαταβολικά την υπόθεση μιας ταινίας μέσα σε ένα ατελιέ ζωγραφικής, παρά να τη στήσει πάνω στο κινηματογραφικό πλατό».


📌 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών – Ιδρυμα Βούρου-Ευταξία, οδός Παπαρρηγοπούλου 5-7, τηλ. 21 0323 0168. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 9 Απριλίου. Ξεναγήσεις κάθε Κυριακή στις 12.00.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Η διαχρονική τέχνη της «αναλώσιμης» κινηματογραφικής αφίσας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας