Απόφαση φυγής (Heojil kyolshim, Νότια Κορέα, 2022, 138’)
★★★½☆
● σκηνοθεσία: Παρκ Τσαν-γουκ
● ηθοποιοί: Παρκ Χάε-Ιλ, Τανγκ Γουέι, Γκο Κιουνγκ-Πιο
Η ζωή θέλει υπομονή και παρατήρηση μέχρι κάθε κύκλος να κλείσει και να βγάλει κανείς τα συμπεράσματά του: το ίδιο και η νέα ταινία του Παρκ Τσαν-γουκ (του Νοτιοκορεάτη δημιουργού του «Oldboy» και του «Handmaiden»), ένα μαγικό κι απαιτητικό νουάρ love story, ικανό να σε διαλύσει και να σε αναστήσει συναισθηματικά, αν, όπως και στη ζωή, αποδεχτείς τον ρυθμό του.
Η πλοκή της ταινίας διαβάζεται σαν ένα pulp μυθιστόρημα ή ένα κλασικό χιτσκοκικό θρίλερ: στη δαιδαλώδη μεγαλούπολη Πουσάν, ένας λιγομίλητος, πικραμένος από τη ζωή ντετέκτιβ, διερευνά δολοφονίες. Οταν γνωρίζει μια μοιραία γυναίκα, ύποπτη για τον μυστηριώδη φόνο του συζύγου της, θα την ερωτευτεί με πάθος. Αλλά ποτέ δεν θα είναι σίγουρος για το τι νιώθει εκείνη, για το εάν όσα λέει είναι αλήθειες ή ψέματα – για το έγκλημα και για τη σχέση τους.
Αυτή τη σεναριακή φόρμα ο Παρκ Τσαν-γουκ την περιβάλλει μ’ ένα σύμπαν μυσταγωγικό, τόσο ρευστό, ρομαντικό και βαθύ ώστε να θυμίζει Γουόνγκ Καρ-γουάι, αλλά και μπολιασμένο μ’ ένα κυνικό χιούμορ που δεν επιτρέπει στον θεατή (ούτε και στους ήρωες) να θεωρήσουν τίποτε δεδομένο. Σ’ έναν αλλόκοτο κόσμο, όπου η βίαιη σωματικότητα του σκηνοθέτη μεταφράζεται σε μελαγχολικό πόθο, όπου η ανάκριση και η ερωτική εξομολόγηση μοιάζουν ταυτόσημες, όπου η ωμή πραγματικότητα ζει σ’ ένα πλαίσιο φαντασιακό, παραισθησιογόνο σχεδόν, η ταινία τολμά, μάλιστα, να χτίσει όχι έναν, αλλά δύο ομόκεντρους κύκλους αφήγησης, δύο αστυνομικές υποθέσεις, με έναν απρόσμενο πυρήνα που αποκαλύπτεται στο τέλος. Οσο στιλιζαρισμένη είναι η εικόνα του Παρκ Τσαν-γουκ, με μια φωτογραφία έντονα αφηγηματική και δραματική, που αναδεικνύει ήρωες και «επιλέγει» πλευρές, τόσο, σ’ αυτήν εδώ την ταινία, βραβευμένη για τη Σκηνοθεσία στο Φεστιβάλ Κανών, η καρδιά της είναι απλή, μελοδραματική σαν μια ασιατική βερσιόν των ωραιότερων ιστοριών του Αλμοδόβαρ. Σίγουρα με μια πλεονεξία στον χρόνο, όπως και με μια υπερβολική πολυπλοκότητα στις καλλιγραφικές γραμμές της δράσης, όμως απολαυστική για τα μάτια και συγκινητική για τον υπομονετικό θεατή.
Για την Κιάρα (A Chiara, Ιταλία, Γαλλία, 2021, 121’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Γιονάς Καρπινιάνο
● ηθοποιοί: Σουάμι Ροτόλο, Κλαούντιο Ροτόλο
Η Κιάρα είναι 15 χρόνων, πηγαίνει τακτικά στο γυμναστήριο, χαζομαρεύει με τις φίλες της, φλερτάρει μ’ ένα αγόρι. Περνά καλά με τη δεμένη οικογένειά της –μια μεγαλύτερη και μια μικρούλα αδελφή, την πρακτική μαμά της, τον τρυφερό μπαμπά της– που ετοιμάζεται να γιορτάσει τα 18 της μεγάλης, της Καρμέλα. Μόνο που, το ίδιο βράδυ, ένα βίαιο συμβάν θα οδηγήσει στην εξαφάνιση του πατέρα. Η Κιάρα είναι αποφασισμένη να βρει μόνη της τις απαντήσεις που κανείς δεν της δίνει. Τρία χρόνια αργότερα, στα δικά της 18, όλα είναι διαφορετικά.
Μετά τα «Mediterranea» και «A Ciambra», ο Γιονάς Καρπινιάνο ολοκληρώνει την άτυπη τριλογία του για την ανθρώπινη κατάσταση και τις σχέσεις θύτη και θύματος στη σύγχρονη κοινωνία, κοιτάζοντας βαθιά μέσα στην ιταλική οικογένεια και «οικογένεια» της Μαφίας. Η ταινία του, όπως και οι προηγούμενες, έχει μια γοητευτική ενέργεια που ξεχειλίζει, μια ζεστασιά κι εγγύτητα με τις προσωπικές στιγμές των ηρώων του, μια πρωταγωνίστρια φυσική και άμεση. Μόνο που, καθώς η ορμητική αθωότητα έρχεται σε σύγκρουση –ή σύζευξη– με την ενοχή, την ηθική ισοπέδωση, το δίλημμα της επιλογής, ο Γιονάς Καρπινιάνο συνεχίζει να επενδύει στην ατμόσφαιρα, χωρίς να έχει τη δύναμη να εμβαθύνει στα ζητήματα με τα οποία ο ίδιος θέλει να καταπιάνεται.
Tad: Η Σμαραγδένια Πλάκα
(Tad the Lost Explorer and the Emerald Tablet, 2022, Ισπανία, 90’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Ενρίκε Γκάτο
Τρίτη κινηματογραφική περιπέτεια του γκαφατζή αλλά φιλότιμου κι αφοσιωμένου λάτρη της αρχαιολογίας Ταντ, ο οποίος, αυτή τη φορά, σπάει κατά λάθος μια σαρκοφάγο, απελευθερώνει την καταστροφική κατάρα της Σμαραγδένιας Πλάκας κι αναγκάζεται να φτάσει στα πέρατα του κόσμου, μαζί με τη φίλη του τη Σάρα, για να την ανατρέψει και να σώσει τους υπό απειλή φίλους του. Διεκπεραιωτικό κινούμενο σχέδιο που εμπνέεται, όπως κι οι προηγούμενες ταινίες, από τους αρχαίους πολιτισμούς αλλά και τις περιπέτειες του Ιντιάνα Τζόουνς, χωρίς να προσφέρει τίποτε περισσότερο από το στοιχειώδες ενδιαφέρον και γέλιο στους μικρής ηλικίας θεατές (προβάλλεται μόνο μεταγλωττισμένη), εκτός, ίσως, από τη διασκεδαστική μούμια Ρ-αμον-α!
Eo (Πολωνία, Ιταλία, 2022, 86’)
★★½☆☆
● σκηνοθεσία: Γέρζι Σκολιμόφσκι
● ηθοποιοί: Σάντρα Ντριμάλσκα, Ιζαμπέλ Ιπέρ, Λορέντζο Ζουρζόλο
Ενας γάιδαρος, αθώος όπως κάθε πλάσμα της φύσης εκτός από τον άνθρωπο, διανύει ένα μεγάλο ταξίδι όπου συναντά το καλό, κυρίως το κακό, τον πόνο και την αδικία, την αρχή και το τέλος.
Ο παλαίμαχος, πάντα ενεργός, Γέρζι Σκολιμόφσκι, κάνει μια ταινία ευθεία αναφορά στο «Au hasard Balthazar» («Στην τύχη ο Μπαλταζάρ») του Ρομπέρ Μπρεσόν (και τιμάται με το Βραβείο της Επιτροπής και το Βραβείο Μουσικής στις Κάνες). Η ιδέα του να μεταφερθεί εκείνο το ποίημα σοφίας, απλότητας και ανθρωπιστικής αγωνίας στο πλαίσιο της σημερινής Ευρώπης –γιατί αυτή είναι η ιδέα που διακρίνεται– μοιάζει εκπληκτική. Στην εφαρμογή της, όμως, ο Σκολιμόφσκι από τη μια πλευρά επιλέγει στερεοτυπικές, σχηματικές εκδοχές του «κακού» κι από την άλλη «φωτίζει» την ταινία του με μια ανυπόφορη αισθητική επιλογή, με αποτέλεσμα μια ταινία πιο επιτηδευμένη, διδακτική και, τελικά, παρωχημένη από εκείνη που προσπάθησε να εκσυγχρονίσει.
Black Adam (2022, ΗΠΑ, 124’)
● σκηνοθεσία: Χάουμε Κολέτ-Σέρα
● ηθοποιοί: Ντουέιν Τζόνσον, Ολντις Χοτζ, Σάρα Σάι, Βαϊόλα Ντέιβις, Πιρς Μπρόσναν
Υστερα από 5.000 χρόνια αιχμαλωσίας –μια τιμωρία για τη χρήση των υπερανθρώπινων δυνάμεων που του χάρισαν οι θεοί για εκδίκηση– ο Τεθ Ανταμ απελευθερώνεται στο σήμερα, αμείωτα αποφασισμένος να επιβάλει τον δικό του κώδικα δικαιοσύνης στον σύγχρονο κόσμο.
Το υπερηρωικό σύμπαν της DC αποκτά τον… αντιήρωά του, στο πρόσωπο (και το παντοδύναμο κορμί) του Ντουέιν Τζόνσον, εδώ στη δεύτερη, γεμάτη δράση, συνεργασία του με τον Κολέτ-Σέρα, μετά το «Jungle Cruise».
Επανέκδοση
«Η μεγάλη πόλη» του Σατιαζίτ Ρέι (1963). Η Αράτι, νοικοκυρά, σύζυγος και μητέρα, ζει κυρίως στο σπίτι, με τη μεσοαστική, αυστηρών αρχών οικογένειά της, στην Καλκούτα. Οταν, όμως, θα πιάσει δουλειά ως πωλήτρια, η μεγάλη πόλη, ο μεγάλος κόσμος, θ’ ανοιχτεί μπροστά της, διαλύοντας τη συμβατική οικογενειακή ισορροπία. Ηθογραφική ταινία για τη γυναικεία χειραφέτηση, με οξυδέρκεια, χάρη και τόλμη, από τον σπουδαίο Ινδό δημιουργό που βραβεύτηκε με την Αργυρή Αρκτο στην Berlinale.
