Ενας αιώνας και μισός έχει περάσει από το τέλος του εμφυλίου μεταξύ Βορείων και Νοτίων στις ΗΠΑ κι όμως, όπως όλα δείχνουν, υπάρχουν ακόμη πληγές χαίνουσες και εικόνες που πικραίνουν. Ακόμη και κινηματογραφικές.
«Αδιαμφισβήτητα ρατσιστική» χαρακτήρισε την επική ιστορική ρομαντική ταινία του 1939 «Οσα παίρνει ο άνεμος» ο Λου Λιούμενικ, κριτικός κινηματογράφου στη New York Post. Και υποστήριξε πως θα έπρεπε να μην ξαναπροβληθεί ποτέ σε σινεμά.
Τι κι αν βραβεύτηκε με οκτώ Οσκαρ, τι κι αν διατήρησε αυτό το ρεκόρ για είκοσι χρόνια, τι κι αν κατατάχθηκε τέταρτη στη λίστα του Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου με τις 100 καλύτερες αμερικανικές ταινίες όλων των εποχών.
Για τον Λιούμενικ το ζήτημα είναι απλό: «Αν η σημαία της Συνομοσπονδίας του Νότου επιτέλους θα εκτίθεται στα μουσεία ως ένα άσχημο, ρατσιστικό σύμβολο, γιατί να μη γίνει το ίδιο και με το “Οσα παίρνει ο άνεμος”, ένα αγαπημένο φιλμ στο οποίο ωστόσο η εν λόγω σημαία έχει την τιμητική της;».
Ο Λιούμενικ αναφερόταν στη σημαία της Συνομοσπονδίας του Νότου, η οποία «αποσύρθηκε» από τις πινακίδες αυτοκινήτων, όπου ακόμα υπήρχε, μετά τη σχετική έγκριση που έδωσε στους κυβερνήτες Πολιτειών του Νότου το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, πριν από μία εβδομάδα.
Συνακόλουθα, πολλές αμερικανικές επιχειρήσεις (Walmart κ.ά.), αλλά και ο κινεζικός κολοσσός διαδικτυακού εμπορίου Alibaba Group Holding Ltd., ανακοίνωσαν χθες ότι αποσύρουν από την αγορά προϊόντα που φέρουν τη σημαία της Συνομοσπονδίας του Νότου, χαρακτηρίζοντάς τη «διχαστικό σύμβολο». Ακόμη και η Χίλαρι Κλίντον υπερασπίστηκε αυτή τους τη θέση.
Αφορμή στάθηκε η σφαγή με εννέα νεκρούς μέσα σε ιστορική εκκλησία της κοινότητας των μαύρων στο Τσάρλεστον της Νότιας Καρολίνας, πριν από λίγες ημέρες, με δράστη έναν 21χρονο λευκό άνδρα, ο οποίος εμφανίζεται σε φωτογραφίες να κρατά τη σημαία της Συνομοσπονδίας.
Ηταν, λοιπόν, φυσικό, έπειτα από όλα αυτά να μπει στο στόχαστρο και το «Οσα παίρνει ο άνεμος» του Βίκτορ Φλέμινγκ, ειδικά τώρα που πρόκειται να προβληθεί στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Νέας Υόρκης, στο πλαίσιο του εορτασμού των εκατό χρόνων του.
Το φιλμ, που ακόμη και σήμερα είναι από τα πλέον προσοδοφόρα όλων των εποχών, «ίσως τελικά εκεί ανήκει και μόνο», είπε ο Λιούμενικ, ανάγοντάς το σε «μουσειακό» έκθεμα.
Να θυμίσουμε ότι η εμβληματική αυτή ταινία, με πρωταγωνιστές τη Βίβιαν Λι και τον Κλαρκ Γκέιμπλ, είναι η κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος της βραβευμένης με Πούλιτζερ, Μάργκαρετ Μίτσελ. Διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια του αμερικανικού εμφυλίου σε μια οικογενειακή φυτεία βαμβακιού στην Τζόρτζια και είναι ιδωμένη από τη ματιά των λευκών Νοτίων.
Ωστόσο, είναι και η ταινία για την οποία πρώτη φορά δόθηκε σε μαύρη ηθοποιό Οσκαρ (στη Χάτι ΜακΝτάνιελ, Β’ Γυναικείου Ρόλου).
«Στην ταινία, οι Γιάνκις και οι υποστηρικτές τους φαίνονται ως φαύλοι και αχρείοι», διατείνεται ο Λιούμενικ.
«Στ’ αλήθεια, πόσο περήφανοι μπορούμε να είμαστε ως έθνος, όταν αγκαλιάζουμε μια ταινία που ρομαντικοποιεί τον εμφύλιο, αποσιωπώντας τις αληθινές του αιτίες και, εν τέλει, υποστηρίζει ό,τι ακριβώς και η σημαία της Συνομοσπονδίας;», καταλήγει.
