Η Berlinale 2021 ξεκίνησε – τουλάχιστον… μερική απ’ αυτήν. Το φετινό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Βερολίνου, της τελευταίας κινηματογραφικής διοργάνωσης που έγινε κανονικά, το 2020, πριν από την πανδημία, διεξάγεται αυτή τη βδομάδα, διαδικτυακά, έξτρα συμπυκνωμένο μέσα σε πέντε, μόνο, ημέρες, με προβολές μόνο για επαγγελματίες και όχι κοινό. Με την ελπίδα και την υπόσχεση η Berlinale του 2021 να ξαναγίνει αυτό το καλοκαίρι, με κόσμο στις αίθουσες.
Φυσικά το μεγαλύτερο ενδιαφέρον της έναρξης της Berlinale προκαλεί η παγκόσμια πρεμιέρα στο Διαγωνιστικό Τμήμα Encounters της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας της Ζακλίν Λέντζου, «Σελήνη, 66 Ερωτήσεις», που, τι χαρά, καθόλου δεν προδίδει το ταλέντο και την ώς τώρα επιτυχία της δημιουργού της.
Η «Σελήνη» είναι ένα ψηφιδωτό, μια σειρά από βινιέτες, μικρές σκηνές ζωής, σηματοδοτημένες από το σημαινόμενο μιας κάρτας ταρό η καθεμιά: πραγματικότητα, ανάμνηση, μαντεία, ψυχανάλυση και σωματική επαφή συνθέτουν μια ιστορία αγνώστου, ανακάλυψης και αγάπης, μια ιστορία οικογένειας, της σχέσης μιας κόρης με τον πατέρα της και, άρα, με τον εαυτό της.
Η ιστορία πιάνει την Αρτεμι (όπως πάντα μαγνητική και γοητευτικά αποστασιοποιημένη η Σοφία Κόκκαλη) στο μέσο της νεανικής ζωής της, όταν αναγκάζεται από τις συνθήκες να φροντίσει τον χωρισμένο πατέρα της, Πάρι, που έχει σκλήρυνση.
Καλοκαίρι, με ήλιο, φεγγάρι και τζιτζίκια, η Αρτεμις, με σύντομα διαλείμματα καταναγκαστικής ανεμελιάς στην πισίνα ή στο τραπέζι του πινγκ πονγκ, βοηθά τον Πάρι να σταθεί, να περπατήσει, να πλυθεί, να μιλήσει, μόνη (μαζί του) στο καλόγουστο, μεγαλοαστικό, άδειο σπίτι όπου κάποτε ζούσε η οικογένειά τους. Στην πορεία θ’ ανακαλύψει όχι μόνο το μεγάλο μυστικό στη ζωή κάποιου που νομίζει πως γνωρίζει τόσο καλά, αλλά και τις δικές της αντοχές, ανοχές, αποθέματα αγάπης.
Το συναρπαστικό με την ταινία της Ζακλίν Λέντζου είναι πως, ύστερα από μια σειρά πολυβραβευμένων μικρού μήκους, τα στοιχεία της ψυχής και της αισθητικής της βρίσκονται ολοκάθαρα σ’ αυτή, την πρώτη μεγάλου μήκους της – πόσο έντονη ταυτότητα έχει μια σκηνοθέτις για να το καταφέρει αυτό τόσο νωρίς.
Δίπλα στην παντοδύναμη Σοφία Κόκκαλη, ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος δίνει μια ερμηνεία από αυτές που απολαμβάνουμε στην καριέρα του, καταφέρνοντας, μαζί με την επιλογή και τις ικανότητες της Λέντζου, χωρίς να αποστρέψει το βλέμμα από την επώδυνη σωματικότητα του ρόλου του, στιγμή να μην την εκμεταλλευτεί για δωρεάν συγκίνηση.
Σε δεύτερο ρόλο, αλλά τόσο ουσιώδη, συναντάμε τον Νικήτα Τσακίρογλου, πιο όμορφο και πιο ευαίσθητο απ’ όσο έχουμε καιρό να τον δούμε.
Η συγκίνηση είναι η λέξη-κλειδί της ταινίας – μάλλον, η απουσία της. Η Λέντζου καταφέρνει εδώ να μιλήσει για μεγάλες τραγωδίες, τη διάλυση μιας οικογένειας, την ασθένεια, με τρόπο κομψό, αξιοπρεπή, σχεδόν ανάλαφρο.
Να χτίσει μια ιστορία απορίας, απώλειας και πόνου, με το τετριμμένο της καθημερινότητας, με την απαλή αίσθηση ενός γυαλιού που προστατεύεις για να μη σπάσει.
Κι αν σ’ αυτή τη διαδικασία, αν στις μικρές βινιέτες που συνθέτουν την ταινία, ίσως περισσότερο αποσπασματικές κι επαναλαμβανόμενες απ’ ό,τι θα επέλεγε ένας πιο έμπειρος σκηνοθέτης, νομίζεις πως χάνεις το βάθος, το δάκρυ, την εκτόνωση, έρχονται οι δύο τελευταίες σκηνές να σε αποζημιώσουν, αλλά και το μετά, εκείνο που με ησυχία και συγκέντρωση θυμίζει ότι τις μεγάλες στιγμές τις ζούμε, συνήθως, σιωπηλά, μόνοι και με μια αναγκαία κωμικότητα, σ’ αυτή την παράδοξη διασταύρωση του «Ασε με να φύγω» και του «Words don’t come easy» των παιδικών μας καλοκαιριών.
Η Berlinale 2021 ολοκληρώνεται την Παρασκευή με την απονομή και των βραβείων για τα διαγωνιστικά τμήματά της.
