Ενας τρανς έφηβος και το δύσκολο ταξίδι του προς την ελευθερία

Ενα νεαρό κορίτσι τολμά να δηλώσει τρανς, non-binary, να αλλάξει όνομα, να διεκδικήσει με απίστευτα δύσκολο αγώνα μια νέα ταυτότητα, ακόμα και προσωπικές αντωνυμίες – όχι πια she ή he, αλλά they, them και theirs. Είναι μια ιστορία που η εποχή μας αρχίζει να ανακαλύπτει πόσο συχνή είναι. Μαζί με ένα νέο κίνημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πιο σύνθετο από εκείνο των γκέι.

Το ντοκιμαντέρ του Κωνσταντίνου Βενετόπουλου «Draw with me», γυρισμένο στη Νέα Υόρκη, που με υποστήριξη από το Ιδρυμα Ωνάση διεκδικεί την καλύτερη δυνατή πορεία στο φετινό Οσκαρ για Ντοκιμαντέρ Μικρού Μήκους, είναι ένα υπέροχο, συγκινητικό, τολμηρό αλλά και γεμάτο θετικότητα πορτρέτο του φοιτητή σήμερα υποκριτικής Brendon Scholl. Παρακολουθούμε τον ίδιο και την οικογένειά του, ακόμα και τη θεία του Τζένιφερ Λόπεζ, από την εποχή του σκοταδιού και των τάσεων αυτοκτονίας ενός εφήβου μέχρι το πιο αισιόδοξο σήμερα.

• Πώς πρωτακούσατε για τον Μπρέντον;

Σε μια ταινία που έκανα, μία από τους ηθοποιούς μου ήταν η μητέρα του, η Λέσλι Αν Λόπεζ, εκπαιδευτικός και τραγουδίστρια όπερας. Είναι μία από τις δύο αδελφές της Τζένιφερ, η άλλη είναι η δημοσιογράφος Λίντα. Αρχισα να έρχομαι όλο και πιο κοντά με την οικογένεια, γνώρισα και τον Μπρέντον. Αμέσως κάναμε «κλικ». Το πρώτο που με εντυπωσίασε ήταν το δωμάτιό του, μου έδειξε ζωγραφιές από τη σκοτεινή εποχή, που πάλευε με τα προβλήματα της πνευματικής του υγείας. Μαγεύτηκα. Και όταν αναφέρθηκε το The Trevor Project μού είπε ότι είχε πάρει τηλέφωνο ζητώντας βοήθεια.

• Τι ακριβώς είναι το The Trevor Project;

Μια κορυφαία γραμμή πρόληψης αυτοκτονιών για νεαρά άτομα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Δουλεύω ως εθελοντής πάνω από δέκα χρόνια. Η βοήθεια δίνεται μέσω τηλεφώνου αλλά και chat. Προσωπικά διάλεξα το chat, νιώθω πιο άνετα πίσω από τη γραφή από το να έχω τον άλλο στο τηλέφωνο. Τον στηρίζεις βηματάκι βηματάκι με πολύ συγκεκριμένα πρωτόκολλα, έχουν προηγηθεί εκπαίδευση, δουλειά με επαγγελματίες και πολλά τεστ. Η εμπειρία μου εκεί ήταν η βάση πάνω στην οποία έχτισα το ντοκιμαντέρ.

• Ηταν ανάθεση; Ηταν δική σας ιδέα;

Μου ζήτησαν από το Trevor να ρωτήσω τον Μπρέντον και την οικογένειά του αν θα ήθελαν να μιλήσουν σε βίντεο για την εμπειρία τους. Ετσι έκανα ένα τρίλεπτο, που προβλήθηκε για τους σκοπούς του Trevor, αλλά το υλικό που είχα με έκαιγε να γίνει ταινία.

• Νιώθατε ελεύθερος να ακολουθήσετε την προσωπική σας «γλώσσα» ή έπρεπε πρώτα απ’ όλα να υπηρετήσετε έναν σκοπό; Ηταν δύσκολο;

Σε τέτοιες ταινίες δεν μπορεί να κάνεις ανεύθυνα ό,τι θες. Οταν μιλάς για μια νεολαία, που παλεύει με την αυτοκτονία, δεν μπορείς να πατάς τη σκανδάλη, να χρησιμοποιείς trigger points. Οχι, δεν το βρήκα δύσκολο, το πλαίσιο μου ήταν οικείο και το θέμα ήταν το πάθος μου. Δηλαδή, η δυσκολία δεν ήταν το πώς θα πλάσω το οπτικό μέρος της ταινίας, πώς θα κάνω το μοντάζ ή την οικογένεια να μου ανοιχτεί. Επιπλέον, όντας εγώ καλλιτέχνης και ο Μπρέντον καλλιτέχνης, είχαμε έναν κοινό κόσμο. Ετσι δημιουργήσαμε μαζί τη γλώσσα της ταινίας, σαν να παίζαμε ένα παιχνίδι πολύ πειραματικό, με ζωγραφιές, με animation. Το πιο δύσκολο ήταν η ευθύνη που κουβαλάει ένα τέτοιο πρότζεκτ, ειδικά όταν περιλαμβάνει και την Τζένιφερ Λόπεζ. Εχω κάνει ταινίες που τις έχουν δει πενήντα άνθρωποι. Ενώ αυτή θα τη δει όλη η Αμερική και ελπίζω και η Ελλάδα.

• Τι θα λέγατε για την Τζένιφερ Λόπεζ και τη στράτευσή της στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα;

Αυτός ο αγώνας τη συγκινεί ασχέτως του τρανς ανιψιού της ή μιας θείας της, αδελφής της μητέρας της, που ήταν γκέι. Ενδιαφέρεται βαθιά για τις μειονότητες. Η εισαγωγή που κάνει στην ταινία μου δεν είναι αυτοδιαφήμιση, είναι κάτι πολύ δικό της. Είναι πολύ γλυκιά και σεμνή. Εχει πολιτικά ενδιαφέροντα. Εχει φάει με το κουτάλι ταινίες και συναυλίες και τώρα θέλει να αφήσει ένα θετικό κοινωνικό στίγμα. Δεν ήταν καθόλου τυχαία η παρουσία της στην ορκωμοσία του Μπάιντεν.

• Ταινίες παρέμβασης και ακτιβισμού σάς ενδιαφέρουν κυρίως; Ή θέλετε να κάνετε και διαφορετικές;

Δεν ήμουν πάντα στο σινεμά. Εχω κάνει μεταπτυχιακά μάρκετινγκ στο Λονδίνο και ασχολούμουν με τις οικογενειακές ναυτιλιακές επιχειρήσεις μας. Ομως το πραγματικό μου πάθος ήταν το σινεμά. Πριν από δέκα χρόνια τόλμησα να μπω στον χώρο, αλλά ποτέ δεν είχα φανταστεί ούτε το ντοκιμαντέρ ούτε το ακτιβιστικό σινεμά. Ξεκίνησα με εσωστρεφείς, πειραματικές ταινίες, γέμιζα τις μπαταρίες μου γιατί δεν είχα γεννηθεί ή ανατραφεί μέσα στην τέχνη. Εχω διάφορα πρότζεκτ ανοιχτά, μου αρέσουν το μπαλέτο και η ζωγραφική, θέλω να ασχοληθώ και με την περφόρμανς. Αλλά όταν μπήκα στο «Draw with me» ανακάλυψα μέσα μου κάτι που με αφορά ως άνθρωπο, που έχει κοινωνικό αντίκτυπο.

• Δεν κρύβετε ότι είστε γκέι. Θα κάνατε ποτέ μια αυτοβιογραφική ταινία στο στιλ του «Draw with me»;

Ηταν ένα μεγάλο ταξίδι μέχρι να το αποδεχτούμε εγώ, η οικογένειά μου και ο περίγυρός μου. Με βοήθησε πολύ η Αμερική, όχι μόνο γιατί είναι πιο ανοιχτή κοινωνία, αλλά γιατί βγήκα από το προστατευμένο περιβάλλον μου και κατάφερα να βρω ποιος είμαι. Αλλά δεν νιώθω την ανάγκη για μια προσωπική ταινία. Ενα κομμάτι του εαυτού μου υπάρχει σε κάθε δουλειά μου, βρίσκω τον τρόπο να μιλήσω έμμεσα.

• Εχετε σκοπό να κάνετε ταινίες και στην Ελλάδα;

Τον τελευταίο χρόνο με τον κορονοϊό εδώ ήμουν, με βρίσκετε στη Νέα Υόρκη γιατί έγινα Αμερικανός πολίτης και έπρεπε να έρθω για την ορκωμοσία. Ημουν τυχερός, γιατί έγινε μια μέρα αφού ανέλαβε ο Μπάιντεν. Δεν είχα όρεξη να γίνω Αμερικανός πολίτης στο προηγούμενο καθεστώς. Εκανα μια μικρού μήκους στην Ελλάδα, με πρωταγωνιστές τον Μάκη Παπαδημητρίου και τον ηθοποιό-μοντέλο Αλέξη Παππά. Λέγεται «1980» και είναι ένα σουρεαλιστικό τοπίο για εποχή κορονοϊού με αναφορές στην άλλη μεγάλη μάστιγα, του AIDS. Παρακολουθώ το ελληνικό σινεμά, κυρίως ταινίες που είναι κοντά στο στιλ μου. Να σας πω, όμως, την αλήθεια, όταν τρώω, τις «Τρεις Χάριτες» βλέπω.