Η πανδημία αναγκάζει και το «Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου», το μακροβιότερο κινηματογραφικό φεστιβάλ της Αθήνας, να γίνει ψηφιακό στην 33η διοργάνωσή του (Τετάρτη 25 Νοεμβρίου-Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου). Η εξέλιξη έχει και τα καλά της, αφού η παρακολούθηση των ταινιών στην πλατφόρμα CINESQUARE θα είναι εντελώς δωρεάν και πρώτη φορά το «Πανόραμα» θα φτάσει στους σινεφίλ όλης της Ελλάδας.
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ, Νίνος Φένεκ Μικελίδης, αποφάσισε σε αυτή την τόσο δύσκολη περίοδο για τον παγκόσμιο κινηματογράφο να εστιάσει στις ελληνικές ταινίες. Ετσι, υπάρχουν τρία αμιγή ελληνικά αφιερώματα, ενώ ελληνικές ταινίες υπάρχουν και στα άλλα, όπως και στο Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα.
Τα ελληνικά αφιερώματα είναι:
● Με τίτλο «Παράδεισος στη Δύση» το μεταναστευτικό μέσα από τα μάτια των Ελλήνων σκηνοθετών, διαχρονικά (από τις πρώτες ροές Αλβανών μέχρι και τη Μόρια). Οι ταινίες «Φαντάσματα πλανιούνται πάνω από την Ευρώπη» των Μαρίας Κουρκούτα και Νίκης Γιάνναρη και «Ovil and Usman» του Δημήτρη Γέρου εστιάζουν στη ζωή στα hotspots και ειδικά το δεύτερο μιλάει για την απόδραση δυο ομοφυλόφιλων αντρών από την καταπίεση του μουσουλμανικού κόσμου.
Η ταινία «Ενας άλλος κόσμος» του Χριστόφορου Παπακαλιάτη παρουσιάζει τρεις ιστορίες διαπολιτισμικού έρωτα, η «Πλατεία Αμερικής» του Γιάννη Σακαρίδη και η «Ευρώπη το όνειρο» των Αννέτας Παπαθανασίου και Αγγελου Κοβότσου μιλούν για την προσπάθεια ενσωμάτωσης των μεταναστών και προσφύγων στην ελληνική κοινωνία. Το «Απ’ το χιόνι» του Σωτήρη Γκορίτσα διηγείται την προσπάθεια δύο Αλβανών να φτάσουν στην Ελλάδα το 1990, ενώ το «Eduart» της Αγγελικής Αντωνίου την αληθινή ιστορία ενός Αλβανού που καταφεύγει στη χώρα μας για να κυνηγήσει τα όνειρά του, καταλήγει να διαπράξει έναν φόνο στην Αθήνα, αλλά λυτρώνεται τελικά μέσω της μεταμέλειας. Τέλος, η «10η μέρα» του Βασίλη Μαζωμένου παρακολουθεί την καθημερινότητα της ζωής στην Ελλάδα ενός μουσουλμάνου από το Αφγανιστάν.
● Κάτω από τον τίτλο «Δεύτερη Ευκαιρία» υπάρχουν οκτώ αξιόλογες και πρόσφατες σχετικά ελληνικές ταινίες, που δεν έτυχαν της διανομής που άξιζαν. Πρόκειται για τις: «Αρκαδία χαίρε» του Φίλιππου Κουτσαφτή (2015), «Για πάντα» της Μαργαρίτας Μαντά (2014), «Νορβηγία» του Γιάννη Βελσεμέ (2014), «Ρισάλτο» του Βασίλη Βαφέα (2016), «Do It Yourself» του Δημήτρη Τσιλιφώνη (2017), «Forget me not» του Γιάννη Φάγκρα (2014), «Lines» του Βασίλη Μαζωμένου (2016) και «Smac» του Ηλία Δημητρίου (2015).
● Υπάρχει, τέλος, το αφιέρωμα «Τάκης Κανελλόπουλος: Καθορίζοντας μια Εποχή». Ευκαιρία να ξαναδούμε τρεις ταινίες του ασυμβίβαστου, πρωτοπόρου, αντικομφορμιστή Θεσσαλονικιού, ο οποίος, σε μια εποχή όπου κυριαρχούσε το «εμπορικό» σινεμά, κυνήγησε με πάθος, ρομαντισμό και τη δύναμη ενός auteur το κινηματογραφικό του όραμα. Θα προβληθούν οι ταινίες «Εκδρομή» (1966), «Ουρανός» (1962) και «Ρομαντικό σημείωμα» (1978).
Στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα συμμετέχουν οι ελληνικές ταινίες «Digger» του Τζώρτζη Γρηγοράκη, «Ντάνιελ ’16» του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου, «Ποιος, ποιος θα φαγωθεί» της Ελπινίκης Βουτσά-Ρεντζεποπούλου και «Πολίτης τρίτης ηλικίας» του Μαρίνου Καρτίκκη. Μαζί τους οι «Dolce fine giornata» του Jacek Borcuch, «Listen» της Ana Rocha de Sousa, «The Last Ones» του Veiko Õunpuu, «Yellow Cat» του Adilkhan Yerzhanov, «Ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο» του Hilal Baydarov, «H ιδιοκτησία» του Tiago Guedes και «Ιστορίες από το δάσος με τις καστανιές» του Gregor Bozic. Η κριτική επιτροπή αποτελείται από τον διάσημο Παλαιστίνιο σκηνοθέτη Ελία Σουλεϊμάν, τη σταρ Βαλέρια Γκολίνο και τον διευθυντή του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ του Lecce, Aλμπέρτο Λα Μόνικα.
Τρία ακόμα πολύ ενδιαφέροντα αφιερώματα συμπληρώνουν το πρόγραμμα:
● Στον Ερίκ Ρομέρ, τον ανατόμο των ανθρώπινων σχέσεων, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 100 χρόνων από τη γέννησή του (21 Μαρτίου 1920). Θα προβληθούν τρεις αντιπροσωπευτικές ταινίες του, από διαφορετικές περιόδους της καριέρας του, πάντα με έμφαση στον λόγο, μελέτες των ανθρώπινων σχέσεων και αδυναμιών με μια ματιά γεμάτη κατανόηση και χιούμορ: «Η Μαρκησία του Ο» (1976), «Η Πολίν στην πλαζ» (1983) και «Ιστορίες του καλοκαιριού» (1996).
● Στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας, με αριστουργήματα, ταινίες αναφοράς, αλλά και δυσεύρετες. Ανάμεσά τους: «Σολάρις» του Ταρκόφσκι (1972), «Η νύχτα των ζωντανών νεκρών» (1968) του Τζορτζ Ρομέρο, το παραγνωρισμένο «On The Silver Globe» (1988) του Αντρέι Ζουλάφσκι, το αγγλόφωνο φιλμ του Μπερτράν Ταβερνιέ «La Mort en direct» με Ρόμι Σνάιντερ και Χάρβεϊ Καϊτέλ, το «Σκοτεινό αστέρι» (1974) του Τζον Κάρπεντερ, το «Day The World Ended» (1955) του Ρότζερ Κόρμαν κ.ά.
● Τέλος, η επέτειος των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, έδωσε την ιδέα για ένα αφιέρωμα σε ταινίες με θέμα την επανάσταση. Από την ελληνική «Μπάυρον, η μπαλάντα ενός καταραμένου» του Νίκου Κούνδουρου, τη «Νύχτα της Βαρέν» του Ετορε Σκόλα και το «Αλονζανφάν» των Ταβιάνι μέχρι το «Επαναστατημένο Μεξικό» του Πολ Λεντίκ και τον «Κόκκινο ψαλμό» του Μίκλος Γιάντσο.
Το Βραβείο Καλύτερης Ελληνικής Ταινίας, που συνοδεύεται από 1.000 ευρώ (προσφορά του ΕΚΚ) θα δώσει επιτροπή από τους Γιάννης Φάγκρα, Πέννυ Παναγιωτοπούλου και Βασίλη Μαζωμένο. Υπάρχουν ακόμα τα βραβεία της FIPRESCI και Κοινού (από αναγνώστες του «Αθηνοράματος»).
