Τι συμβαίνει στην τέχνη τις περιόδους των μεγάλων κρίσεων; Οι καλλιτέχνες σιωπούν ή βγαίνουν μπροστά καταγράφοντας μέσω των έργων τους την εποχή τους;
Τις κοινωνικές αλλαγές, τις πνευματικές ανησυχίες, τις πολιτικές πρακτικές, τις οικονομικές μεταβολές;
Και ο κινηματογράφος τι ρόλο έπαιξε στο παρελθόν αλλά και πώς ανιχνεύει σήμερα τη διογκούμενη οικονομικο-κοινωνική και πολιτική κρίση που εξαπλώνεται στον δυτικό κόσμο;
Μπορούμε να μιλάμε για ανάκαμψη εντός πολιτικού και ακτιβιστικού κινηματογράφου;
Οι συνεργάτες της Ταινιοθήκης της Ελλάδος ετοιμάζονται πυρετωδώς για το αφιέρωμα που συνδιοργανώνουν με το Ινστιτούτο Γκαίτε, το Ιδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ και το Cine Doc με τίτλο «Εικόνες της Κρίσης» (16 έως τις 24 Μαΐου).
Θα επιχειρήσει να παρουσιάσει την αναπαράσταση της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής κρίσης στον κινηματογράφο, από την περίοδο του βωβού σινεμά της δεκαετία του ’20 έως σήμερα μέσα από ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ. Η διοργάνωση συμπίπτει χρονικά με το 68ο Διεθνές Φεστιβάλ Κανών (13-23/5) και αυτό δυσκολεύει τα πράγματα για τους προσκεκλημένους.
Ετσι δεν θα έρθει τελικά ο Κώστας Γαβράς (παρ΄ότι το ήθελε πολύ) αφού θα βρεθεί στην Κρουαζέτ. Ωστόσο είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο να δούμε από κοντά τον αριστερό, βαθιά πολιτικοποιημένο και πολυβραβευμένο Βρετανό σκηνοθέτη Κεν Λόουτς.
Οι θεατές θα δουν ταινίες και των δύο τους αφού στις προβολές περιλαμβάνονται: «Το Τσεκούρι» (2005) και «Το Κεφάλαιο» (2012) του Κ. Γαβρά (με την τελευταία επέστρεψε στον πολιτικό κινηματογράφο και άσκησε δηλητηριώδη κριτική στο διεθνές οικονομικό τραπεζικό σύστημα). Επίσης τα ντοκιμαντέρ του Κ. Λόουτς «Which side are you on?» (1985), «The spirit of ‘45» (2013) και η ταινία μυθοπλασίας «Το μερίδιο των Αγγέλων» (2011).
Το πρόγραμμα των ταινιών και των προσκεκλημένων βρίσκεται υπό διαμόρφωση, ωστόσο περιλαμβάνει ενδιαφέρουσες ταινίες που το κοινό δεν βλέπει συχνά στη μεγάλη οθόνη.
Ανάμεσά τους είναι η «Κοινωνική Σαπίλα» του Στέλιου Τατασόπουλου (1932) που θα προβληθεί σε ειδική εκδήλωση με ζωντανή μουσική από τον Κωνσταντίνο Βήτα. Η κόπια της έχει αποκατασταθεί πλέον στα εργαστήρια της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, καθώς η πρωτότυπη καταστράφηκε από τους χίτες.
Είναι βωβή και θεωρείται η πρώτη με κοινωνικοπολιτικό περιεχόμενο στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου. Ο Στ. Τατασόπουλος είχε γράψει το σενάριο στο Παρίσι όταν παρακολουθούσε μαθήματα υποκριτικής στη σχολή «Cine Essor» και την κινηματογράφησε επιστρέφοντας στην Αθήνα το 1931.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας φοιτητής που αφήνει τις σπουδές του λόγω οικονομικών δυσκολιών. Γίνεται καπνεργάτης και ηγείται των συνδικαλιστικών κινητοποιήσεων…
Επίσης θα προβληθούν «Το έγκλημα του κυρίου Λανz» του Ζαν Ρενουάρ (1936), «Τα σταφύλια της οργής» του Τζον Φορντ (1940), «Ο Ελληνας γείτονας» (1969) και «Η μάνα Κιούστερς ανεβαίνει στον ουρανό» (1975) του Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, η τελευταία επιτυχία των αδελφών Νταρντέν «Δύο μέρες, μία νύχτα» (2014) κ.ά.
Σκοπός του αφιερώματος είναι να καταγράψει μέσα από τις ταινίες τις όποιες μεταβολές προκύπτουν στη βιομηχανία του κινηματογράφου στη διάρκεια μιας τόσο έντονης οικονομικο-κοινωνικο-πολιτικής κρίσης. Να προτείνει αφενός ενδεχόμενες εναλλακτικές χρηματοδότησης κινηματογραφικών ταινιών από νεότερες γενιές κινηματογραφιστών και να τονίσει τη σπουδαιότητα της ανάκαμψης ενός πολιτικού και ακτιβιστικού σινεμά.
Το αφιέρωμα θα ανοίξει με τη διημερίδα «Αναπαραστάσεις της κρίσης;». Θεωρητικοί του κινηματογράφου, visual artists, κινηματογραφιστές, συγγραφείς, επιμελητές, κοινωνιολόγοι θα επιχειρήσουν να αναλύσουν πώς οι μεγάλες διαμάχες, σχετικά με τη σχέση της τέχνης με την πολιτική, που διεξήχθησαν στην περίοδο του Μεσοπολέμου, επανακαθορίζονται στη διάρκεια της νέας παγκόσμιας οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Πόσο επιδραστικός μπορεί να είναι ο ρόλος του κινηματογράφου και των ψηφιακών τεχνών και πώς επαναπροσδιορίζεται στη νέα ψηφιακή εποχή;
Η εκδήλωση είναι η δέκατη και τελευταία στο πλαίσιο της πράξης «Η Κινηματογραφοφιλία στη Νέα Εποχή» με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ (2007-2013).
Η τελευταία φάση του προγράμματος ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2013 και, εκτός από νέες θέσεις εργασίας που δημιούργησε στα δύο χρόνια, παρουσίασε στο κοινό ορισμένα εξαιρετικά αφιερώματα (Ελία Καζάν, Νίκο Παπατάκη, Αντρέι Ταρκόφσκι), ειδικές προβολές animation για παιδιά κ.ά. Μακάρι να υπάρξει και συνέχεια.
