Ευτυχία ★★★☆☆
(Ελλάδα, 2019, 120’)
• σκηνοθεσία: Αγγελος Φραντζής
• ηθοποιοί: Κάτια Γκουλιώνη, Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Πυγμαλίων Δαδακαρίδης, Θάνος Τοκάκης
Δυο πόρτες έχει η ζωή κι η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου άνοιξε μια και μπήκε, γεμάτη ορμή, παίζοντας τα παιχνίδια της με τη μοίρα, προκαλώντας την τύχη, κοροϊδεύοντας την τραγωδία μ’ ένα δικό της, ατρόμητο χιούμορ. Την προσωπικότητά της μεταφέρει στην οθόνη η νέα ταινία του Αγγελου Φραντζή ο οποίος, έναν χρόνο μετά το «Ακίνητο ποτάμι», αποδεικνύει ξανά ότι μπορεί να διαχειριστεί σινεμά κάθε είδους – κι αυτό εδώ είναι μια δραματική ταινία εποχής, με τη συνέπεια και το ύφος που απαιτεί ένα mainstream φιλμ που θα απολαύσει γνήσια το ευρύ κοινό.
Το σενάριο της Κατερίνας Μπέη, στηριγμένο σε αναμνήσεις και στο βιβλίο της εγγονής, Ρέας Μανέλη, αφηγείται την ιστορία της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, της σπουδαίας αλλά αναλογικά αφανούς στιχουργού (που ερμήνευσε εμβληματικά η Νένα Μεντή στον θεατρικό μονόλογό της, χωρίς η παράσταση να σχετίζεται δομικά με την ταινία), από τις στιγμές του βίαιου ξεριζωμού της, με τη μητέρα και τα δύο παιδιά της, από τη φλεγόμενη Σμύρνη το 1922, ώς τον θάνατό της, το 1972.
Η Ευτυχία, δασκάλα, φανατικά ανεξάρτητη, παρορμητική, έχοντας γευτεί την απόγνωση νωρίς, αποφάσισε να κυνηγήσει τη χαρά με όποιο κόστος. Χαρτοπαίχτρα, μανιώδης καπνίστρια, σαρωτική στην ενέργειά της, με μια επίφαση αφέλειας να σκεπάζει τη θλίψη της, έγραψε στίχους για όλους τους σπουδαίους, από τον Τσιτσάνη, τον Καλδάρα και τον Χιώτη ώς τον Καζαντζίδη και τον Χατζιδάκι, σε χαρτάκια-σκουπιδάκια, αδιαφορώντας για την υστεροφημία της, περίπου όπως κι οι άντρες γύρω της υποτίμησαν το ταλέντο της.
Αυτή τη συναρπαστική προσωπικότητα ενσαρκώνουν δύο ηθοποιοί, εξίσου εθιστικές στην οθόνη: η Κάτια Γκουλιώνη σε νεαρή ηλικία, απολαυστική και με μια υπέροχη σατιρική φλέβα, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στα ώριμα χρόνια, με το κύρος και την μπαρόκ γοητεία που μόνο εκείνη διαχειρίζεται τόσο καταλυτικά. Σ’ αυτή την από καρδιάς γυναικεία ταινία, ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης θυμίζει πως, με τον σωστό ρόλο και σκηνοθετική καθοδήγηση, είναι ένας σπάνια ευαίσθητος, γοητευτικός ηθοποιός.
Το φιλμ ξετυλίγεται παρατακτικά, γύρω από ένα ελαφρώς καταχρηστικό εύρημα, μια βραδιά όπου (με παρουσιαστή τον Φοίβο Δεληβοριά) η Ευτυχία τιμάται και θυμάται. Δεν πηγαίνει σε βάθος, αποφεύγει τις συγκρούσεις, οι πέντε σημαδιακές δεκαετίες ελληνικής ιστορίας δεν αγγίζουν τις συναντήσεις στα σπίτια, στις αυλές και στα κουτούκια. Οι δεύτεροι ρόλοι μένουν σχηματικοί (παρότι ο Θάνος Τοκάκης προσπαθεί φιλότιμα να αποφύγει την καρικατούρα ως ομοφυλόφιλος φίλος Λουκάς), όσο η φωτογραφία του Γιάννη Δρακουλαράκου δίνει στην ταινία το βάρος και το glam που έχει ανάγκη μια ελληνική παραγωγή εποχής. Σ’ αυτό το επίπεδο, το έντιμο κι ευαίσθητο (το φιλμ διανύει όλη την κλίμακα από το αυθόρμητο γέλιο στο κλάμα συγκίνησης), η «Ευτυχία» είναι, ξεκάθαρα, η καλύτερη ελληνική εμπορική ταινία που είδαμε εδώ και χρόνια, ό,τι κι αν σημαίνει η σύγκριση.
NOVACINEMA ODEON ΕΜΠΑΣΣΥ, NOVACINEMA ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ, ODEON ESCAPE ΙΛΙΟΝ, TOWN CINEMAS, VILLAGE MALL, VILLAGE PARK ΡΕΝΤΗ, VILLAGE ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ, VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΘΗΝΑΙΟΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑ, ΑΛΙΚΗ Ν. ΜΑΚΡΗ, ΑΝΟΙΞΗ ΧΑΪΔΑΡΙ, ΑΡΤΕΜΙΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ, ΔΑΝΑΟΣ, ΖΕΑ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ, ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ, NANA CINEMAX, ΟΝΑΡ, ΟΣΚΑΡ, ΠΤΙ ΠΑΛΑΙ, ΣΙΝΕ ΧΟΛΑΡΓΟΣ, ΣΙΝΕΡΑΜΑ, ΣΠΟΡΤΙΓΚ, ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΤΡΙΑΝΟΝ, ΦΟΙΒΟΣ
Star Wars: Skywalker η άνοδος ★★★☆☆
(Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker, ΗΠΑ, 2019, 141’)
- σκηνοθεσία: Τζέι Τζέι Εϊμπραμς
- ηθοποιοί: Ντέιζι Ρίντλεϊ, Ανταμ Ντράιβερ, Τζον Μπογιέγκα, Οσκαρ Αϊζακ
Τελευταίο κεφάλαιο της διαστημικής saga του «Πολέμου των Αστρων», ή, τουλάχιστον, αυτής εδώ της τριλογίας, μέχρι, ίσως, να ξαναρχίσει κάποια στιγμή, σ’ έναν Γαλαξία πολύ πολύ μακριά… Η επανάσταση συνεχίζεται, το Πρώτο Τάγμα είναι πιο δυνατό παρά ποτέ, η Ρέι από τη μια πλευρά και ο Κάιλο Ρεν από την άλλη αντιμετωπίζουν τον υπαρξιακό διχασμό τους μεταξύ του καλού και του κακού και, ναι, ο Αυτοκράτορας Πάλπαταϊν είναι ακόμα ζωντανός!
Ο Τζέι Τζέι Εϊμπραμς ξαναπαίρνει τα ηνία του «Πολέμου των Αστρων» με μια ταινία που, ακριβώς όπως και το «Η δύναμη ξυπνάει», διατηρεί την ιδανική ισορροπία τής απολαυστικά παλιομοδίτικα σκηνοθετημένης δράσης, της αγωνίας και του χιούμορ. Η αδυναμία της, αυτή τη φορά, έγκειται στο ότι, με πρόθεση την ολοκλήρωση της μυθολογίας, για να αποφύγουμε τα spoilers, πέφτει σε σεναριακές ευκολίες, ενώ η σύνδεσή του με το παρελθόν και τους ήρωές του μοιάζει καταχρηστική και αμήχανα διατυπωμένη.
Ωστόσο, η ψυχή του «Πολέμου των Αστρων» είναι εδώ, οι νέοι ήρωες και οι ηθοποιοί που τους ενσαρκώνουν τα καταφέρνουν θεαματικά (πόσο διασκεδαστικό ότι ο Ανταμ Ντράιβερ, παίζοντας στο μεγαλύτερο block buster όλων των εποχών, θα είναι παράλληλα υποψήφιος για Οσκαρ για την «Ιστορία γάμου») και το φινάλε αφήνει το κοινό εκτονωμένο και με μάτια υγρά.
NOVACINEMA ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ, ODEON ESCAPE ΙΛΙΟΝ, TOWN CINEMAS, VILLAGE MALL, VILLAGE PARK ΡΕΝΤΗ, VILLAGE ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ, VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΘΗΝΑΙΟΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, ΑΙΓΛΗ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑ, ΒΑΡΚΙΖΑ, ΙΝΤΕΑΛ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ, ΝΑΝΑ CINEMAX, ΟΝΕΙΡΟ, ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΣ, ΡΕΝΑ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ, ΣΙΝΕ ΑΝΟΙΞΙΣ, ΣΙΝΕΑΚ, ΣΠΟΡΤΙΓΚ, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ, ΦΟΙΒΟΣ
Τρεις αδελφές ★★★☆☆
(Kiz Kardesler, Τουρκία, Γερμανία, Ολλανδία, Ελλάδα, 2019, 108’)
- σκηνοθεσία: Εμίν Αλπέρ
- ηθοποιοί: Τσεμρέ Εμπουζίγια, Ετσέ Γιουκσέλ, Χελίν Καντεμίρ, Μουφίτ Καγιατζάν
Συνυφαίνοντας με τρόπο θαυμαστό τον Τσέχοφ, τον σκοτεινό ρομαντισμό του παραμυθιού και τον μαγικό ρεαλισμό, η νέα ταινία του Εμίν Αλπέρ, ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους εκφραστές του τουρκικού σινεμά, πατά στην πραγματικότητα και την κάνει να μοιάζει με θρύλο, περιγράφοντας με τον δικό του, απόλυτα κινηματογραφικό τρόπο, τη θέση της γυναίκας, αλλά και το βάθος της ανδροκρατίας, στη γειτονική χώρα – τόσο όμοια με τη δική μας.
Σ’ αυτή την ιστορία της Ανατολίας του ’80, ένας πατέρας στέλνει τις τρεις κόρες του στην πόλη για να βρουν μια καλύτερη τύχη. Η πορεία των κοριτσιών, οι νίκες και οι ήττες τους, ιδωμένες πάντα από την αντρική ματιά που καθορίζει τη ζωή τους, από τις αντρικές συζητήσεις για τις προσωπικότητες και τη μοίρα τους, είναι βγαλμένες από ένα παρελθόν ακόμα ολοζώντανο.
Με εκπληκτικές ερμηνείες και πρόσωπα που μένουν αξέχαστα, με μια δόση παρα-δουλεμένου σεναρίου στις κυκλικές επαναλήψεις και στη δραματικότητά του, το φιλμ, χαρακτηριστικά αναγωγικό και πανέμορφο, τέμνει το χτες και το σήμερα της εθνικής και πολιτισμικής ταυτότητας, με πρωτοτυπία και μια αλλόκοτη δύναμη. Συμπαραγωγή της ελληνικής Horsefly Productions του Γιώργου Τσούργιαννη, έκανε πρεμιέρα στη φετινή Berlinale και βραβεύτηκε στα Φεστιβάλ του Σαράγεβο και της Κωνσταντινούπολης.
Μέχρι τη θάλασσα ★★★☆☆
(Ελλάδα, Γαλλία, 2019, 112’)
- σκηνοθεσία: Μάρκο Γκαστίν
Στην Κλινική Φυσικής Αποκατάστασης του ΚΑΤ όλοι περιμένουν κι από ένα θαύμα. Ο Μάρκο Γκαστίν βρίσκεται εκεί για να το αποτυπώσει. Ο ντοκιμαντερίστας που γνωρίσαμε με ταινίες σαν τα «Μασσαλία, κόρη μακρινή» και «Θέμις», παρακολουθεί τη διαδικασία, την προσπάθεια αποκατάστασης μιας ομάδας ασθενών, μαζί με τους συγγενείς, τους αγαπημένους τους, τους γιατρούς και νοσηλευτές τους και παρουσιάζει μια ταινία όχι εύκολη, αλλά σίγουρα καθαρτική, βαθιά συγκινητική, παρότι στιγμή δεν πέφτει σε ψυχολογικούς χειρισμούς και ευκολίες.
Διαπεραστικό, οικείο και εξαιρετικά ευαίσθητο, το νέο ντοκιμαντέρ του Γκαστίν δεν είναι «αισιόδοξο», ευτυχώς όχι «ηρωικό», είναι όμως δυνατό στη διακριτικότητά του, με έντονη συναισθηματική νοημοσύνη και θάρρος εκεί όπου χρειάζεται.
* Η ταινία θα προβληθεί στις 21 και 22 Δεκεμβρίου και στις 12 και 19 Ιανουαρίου 2020 στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, με καθολικά προσβάσιμες προβολές και συζητήσεις μετά τις προβολές.
Το Εγχειρίδιο του Κακού ★★½☆☆☆
(The Field Guide to Evil, Ν. Ζηλανδία, 2018, 117’)
Σκηνοθεσία: Γιάννης Βεσλεμές, Πίτερ Στρίκλαντ, Ανιέσκα Σμοζίνσκα, Ασίμ Αλουάλια, Καν Εβρενόλ, Σεβερίν Φιαλά, Βερόνικα Φραντς, Κάτριν Γκέμπε, Κάλβιν Ρίντερ
Μια conceptual σπονδυλωτή ταινία φέρνει στην εορταστική περίοδο την απαραίτητη δόση τρόμου. Οκτώ δημιουργικές ομάδες απ’ όλο τον κόσμο, κάποιοι από τους πιο ενδιαφέροντες κι ανερχόμενους (ή ήδη αναγνωρισμένους) σημερινούς σκηνοθέτες διεθνώς ενώνουν τις δικές τους οπτικές στους φολκλόρ θρύλους του τόπου τους, με οκτώ μικρού μήκους ταινίες που διατρέχουν την γκάμα από το gore στην κωμωδία.
Υπέροχη σύλληψη, εξ ορισμού άνιση, όπως όλες σχεδόν οι σπονδυλωτές ταινίες, γνωρίζει highs και lows. Στα πρώτα, σίγουρα συγκαταλέγεται η καθηλωτική παγωμάρα των Αυστριακών Βερόνικα Φραντς και Σεβερίν Φιαλά (του «Goodnight Mommy»), που αποτυπώνουν τον τρόμο της σεξουαλικής αφύπνισης και, όντως το απολαυστικότερο απ’ όλα, το «Τι συνέβη στον Πανάγα τον Παγάνα;» του Γιάννη Βεσλεμέ, με τον Βαγγέλη Μουρίκη, μια συνάντηση του παγανισμού με τη χριστιανοσύνη σ’ ένα ελληνικό νησί το ’84.
Playmobil: η ταινία ★★☆☆☆
(Playmobil: The Movie, Γαλλία, ΗΠΑ, 2019, 99’)
- σκηνοθεσία: Λίνο ΝτιΣάλβο
- με τις φωνές των: Ελενας Δελακούρα, Μάριου Χρυσομάλλη, Νέστορα Κοψιδά, Γιώργου Σκουφή
Η Μάρλα έχει χάσει τον αδελφό της, τον Τσάρλι. Θα τον αναζητήσει στον μαγικό, κινούμενο κόσμο του Playmobil, όπου θα κάνει συμμάχους κι εχθρούς και θα συναντήσει τις πιο απίστευτες προσωπικότητες, από νεράιδες μέχρι ρομπότ. Η σειρά των Playmobil να αποκτήσουν τη δική τους ταινία, πολύχρωμη και διασκεδαστική, που, ωστόσο, προορίζεται για κοινό πολύ μικρότερης ηλικίας από τους fans των cult παιχνιδιών.
