Οι θεατές στην αφίσα

Μια τόσο μεγάλη γιορτή σαν τα εξήντα χρόνια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης θέλει ανασκούμπωμα πολύ καιρό πριν, θέλει ωραίες ιδέες και λαμπρές εκδηλώσεις. Δεν ανησυχούμε.

Οι δύο άνθρωποι στο τιμόνι του, η γενική διευθύντρια Ελίζ Ζαλαντό και ο διευθυντής Ορέστης Ανδρεαδάκης έχουν αποδείξει ότι πέραν της ουσίας ξέρουν -και απολαμβάνουν- να αναδεικνύουν τη λάμψη και το συναίσθημα που η κινηματογραφική τέχνη έχει ανάγκη.

Ετσι, τέσσερις μήνες πριν ξεκινήσει το 60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που φέτος θα γίνει ελαφρώς νωρίτερα απ’ ό,τι συνήθως (31 Οκτωβρίου-10 Νοεμβρίου), ο Ορέστης Ανδρεαδάκης στην Αθήνα (Ινστιτούτο Γκαίτε) και η Ελίζ Ζαλαντό στη Θεσσαλονίκη έδωσαν μια πρώτη γεύση του πάρτι που ετοιμάζουν και δη του οπτικοακουστικού του αμπαλάζ, της οπτικής ταυτότητάς του. Παρουσίασαν την αφίσα της διοργάνωσης και ένα μικρό μέρος των μονόλεπτων τρέιλερ που θα τη συνοδεύουν.

60ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

Κατ’ αρχήν ένας σταρ illustrator, ο Ελληνοαμερικανός Τζον Μαυρουδής, προσκλήθηκε και σχεδίασε δύο πόστερ. Γεννημένος στην Αθήνα και ζώντας από τα 12 του χρόνια στην Αμερική, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο διάσημους και ευθύβολους σκιτσογράφους της χώρας, με ποπ αισθητική και πολιτική αιχμή, συνεργάτης του New Yorker και της θρυλικής σειράς Fillmore Posters. Τουλάχιστον δύο εξώφυλλά του συζητήθηκαν παγκοσμίως.

Το ένα στο περιοδικό Τime, που αναδείχτηκε μάλιστα το 2018 Magazine Cover of the Year, απεικονίζει τη δρα Κριστίν Μπλάζεϊ Φορντ, τη γυναίκα που κατήγγειλε ότι ο εκλεκτός του Τραμπ για το Ανώτατο Δικαστήριο, Μπρετ Κάβανο, είχε προσπαθήσει να τη βιάσει. Το άλλο, στο περιοδικό The Nation, τον Ντόναλντ Τραμπ.

Ο πρόεδρος και η φεμινίστρια έχουν την ίδια περίπου τεχνική, ο Μαυρουδής χρησιμοποιεί κολάζ από τα περίφημα αποφθέγματα και των δύο. Κάτι ανάλογο επαναλαμβάνει στα πόστερ του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, που -έκπληξη μεγάλη- είναι αφιερωμένα στους θεατές του. Εναν άνδρα και μια γυναίκα. Αν και με την πρώτη ματιά δεν μοιάζουν φεστιβαλικά, είναι θαυμάσια ως αισθητική, έξυπνα και συγκινητικά ως σύλληψη και με υπεραρκετές κινηματογραφικές πινελιές.

Ιδου πώς εξηγεί ο ίδιος ο καλλιτέχνης την επιλογή του: «Ο θεατής κουβαλάει μέσα του ταινίες, στιγμές, ανθρώπους, ιδέες από τα 60 χρόνια του φεστιβάλ. Εδώ, στέκεται ένα λεπτό και μας χαρίζει μια πόζα πριν προχωρήσει στο μέλλον της διοργάνωσης. Οι μορφές είναι αγγελικές, σύμβολα καλοσύνης. Μας υπενθυμίζουν ότι όσο περισσότερο κατανοούμε το διαφορετικό στη ζωή τόσο περισσότερο καταλαβαίνουμε ότι ο άλλος δεν απέχει από εμάς.

Μου αρέσει το γραμματόσημο ως πλαίσιο γιατί είναι ένα διεθνές σύμβολο επικοινωνίας. Αυτό ακριβώς κάνει και το φεστιβάλ. Δίνει φωνή σε κινηματογραφιστές από την Ελλάδα και ολόκληρο τον κόσμο. Το έχω χρησιμοποιήσει σε έργα μου, αλλά νιώθω ότι εδώ βρίσκει το ιδανικό του». Γύρω γύρω από τα πορτρέτα του υπάρχει ένα περιθώριο με άκρως κινηματογραφικούς -και δη θεσσαλονικιούς- όρους (reperage, interview, motion picture, avant garde, party, Golden Alexander, New Horizons κ.ά.).

Τέλος, οι άνθρωποι του φεστιβάλ βούτηξαν για τα καλά στο πλούσιο αρχείο της διοργάνωσης, αντλούν από τα χιλιάδες βίντεο μικρά φραστικά διαμαντάκια μεγάλων σκηνοθετών που έχουν επισκεφθεί τη Θεσσαλονίκη και ετοιμάζουν σποτάκια που θα μείνουν αλησμόνητα.

Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος το 1991 διηγείται πώς γεννήθηκε ο τίτλος «Το μετέωρο βήμα του πελαργού». Ο Κόπολα το 2005 προτρέπει τους σκηνοθέτες να τολμάνε, γιατί «το να θέλεις να κάνεις επιτυχία χωρίς ρίσκο είναι σαν να θέλεις να κάνεις παιδί χωρίς σεξ». Και ο Χέρτσογκ το 2009 το πάει παραπέρα: «Οι γραφειοκράτες είναι εχθρός του σινεμά, της ποίησης, της φαντασίας. Θάψτε τους σε τόνους χαρτιά κι όσο αυτοί τα μασουλάνε και ξεχνάνε την παρουσία σας, γυρίστε εσείς τις ταινίες σας».