Ο Γιώργος Αρβανίτης πάλι στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Ακόμα θυμάται έντονα το πρώτο του βραβείο φωτογραφίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης – έχει πάρει συνολικά οχτώ ή εννέα. Ηταν το 1970, με την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους, την «Αναπαράσταση», πρώτη και του Θόδωρου Αγγελόπουλου – ήδη είχαν συνεργαστεί και στη μικρού μήκους «Εκπομπή».

«Δεν περίμενα βραβείο, αλλά όταν ο πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής, Αριστείδης Καρύδης Φουκς, είπε το όνομά μου και στη συνέχεια με αγκάλιασε, είπα μέσα μου “κάτι γίνεται εδώ”», μας λέει ο Γιώργος Αρβανίτης. Είναι στο Παρίσι φυσικά, εκεί όπου ζει και εργάζεται από το 1989.

Από χθες όμως, χάρη στον αν. υπουργό Πολιτισμού Νίκο Ξυδάκη, ο σημαντικότερος και πιο δοξασμένος Ελληνας διευθυντής φωτογραφίας ετοιμάζεται για πιο συχνές και ουσιαστικές παραμονές στην Ελλάδα. Διορίστηκε πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, μια θέση από την οποία πρώτος πρώτος πέρασε (ή μάλλον τίμησε) ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, για να ακολουθήσουν οι Γιώργος Χωραφάς, Γιάννης Μπουτάρης και Γιάννης Σμαραγδής. Κι αν κάποτε ο πρόεδρος του Δ.Σ. ήταν κάπως διακοσμητικός, τώρα πια έχει σοβαρή δουλειά, το Δ.Σ. αποφασίζει και υπογράφει τα πάντα, με εισήγηση φυσικά του διευθυντή του θεσμού Δημήτρη Εϊπίδη.

Ετσι αποκτά ιδιαίτερη σημασία η νέα σύνθεση του Δ.Σ. του φεστιβάλ, που ανακοίνωσε χθες ο Νίκος Ξυδάκης. Είναι στην ίδια γραμμή με τις επιλογές του για το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. Πρόσωπα με έργο, γνώση, κύρος.

Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. είναι ο συγγραφέας, κορυφαίος μεταφραστής αλλά και μανιώδης κινηματογραφιστής (δηλαδή «μικρομηκάς») Αχιλλέας Κυριακίδης. Και μέλη ο σκηνοθέτης Γιώργος Τσεμπερόπουλος, ο συνθέτης Γιώργος Χριστιανάκης, ο δημοσιογράφος και διευθυντής του καλού θεσσσαλονικιώτικου free press «Parallaxi», Γιώργος Τούλας, ο αντιδήμαρχος Τουρισμού και Διεθνών Σχέσεων του Δήμου Θεσσαλονίκης, Σπύρος Πέγκας, και η σκηνοθέτρια Κυριακή Μάλαμα, υποψήφια με τον ΣΥΡΙΖΑ στην Α΄ Θεσσαλονίκης (εκπρόσωπος της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης).

«Με πήρε ο υπουργός Πολιτισμού τηλέφωνο, μου ζήτησε να βοηθήσω και του είπα “με χαρά μου αν νομίζετε ότι μπορώ κάτι να προσφέρω”. Εγώ στον ελληνικό κινηματογράφο γεννήθηκα και μεγάλωσα» μας λέει ο Γιώργος Αρβανίτης. Δεν κρύβει τη χαρά του, αλλά και ένα μικρό άγχος. «Οταν ξεκινάς κάτι καινούργιο, λογικό είναι να σκέφτεσαι αν θα τα βγάλεις πέρα. Εντάξει, είμαι ακόμα σχετικά ανενημέρωτος, θέλω να διαβάσω και τον νόμο. Θα προσπαθήσω να κατεβώ έστω για δύο μέρες στη Θεσσαλονίκη για το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ».

Ενα άλλο τηλέφωνο χτυπάει, είναι ο Αχιλλέας Κυριακίδης από Αθήνα. Ενθουσιασμός. Νιώθει πια ότι η παρέα του στο Δ.Σ. είναι η καλύτερη. Αλλά ξέρει και το σημαντικό έργο του Δημήτρη Εϊπίδη.

«Θα μείνουμε πιστοί στον χαρακτήρα του φεστιβάλ, δηλαδή δουλειά μας είναι μια σοβαρή εκδήλωση, κινηματογραφικής ουσίας και όχι γκλαμουριάς» λέει. Το ξέρει βέβαια ότι ο θεσμός παίρνει όλο και λιγότερα χρήματα. «Θα πρέπει να βοηθήσει και η πόλη της Θεσσαλονίκης», απαντάει, «είναι το δικό της φεστιβάλ, έχουμε και πολλούς Θεσσαλονικιούς στο Δ.Σ. Η πρώτη σκέψη είναι να προσελκύσουμε χορηγούς…»

Είκοσι πέντε χρόνια έχει κλείσει στο Παρίσι. «Εχω μια απόσταση από τον ελληνικό κινηματογράφο» παραδέχεται με ειλικρίνεια. «Ελπίζω όμως ότι θα την καλύψω με την εμπειρία που απέκτησα δουλεύοντας στον ευρωπαϊκό κινηματογράφο». Δεν κρύβει και μια μικρή πικρία. Διηγείται. «Οταν βραβεύτηκα το 1989 στο Φεστιβάλ της Βενετίας για τη φωτογραφία μου στο “Australia” του Ζαν-Ζακ Αντριέν με τον Τζέρεμι Άιρονς και τη Φανί Αρντάν, μου έκαναν μια μικρή τελετή στο ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού. Ο τοτε γενικός γραμματέας Π. Φωτέας μού ειπε: “Ελπίζω κύριε Αρβανίτη, να μην ξεχάσετε τον ελληνικό κινηματογράφο”. “Ελπίζω ο ελληνικός κινηματογράφος να μη με ξεχάσει”, του απάντησα».

Είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος που σφράγισε το σινεμά του Αγγελόπουλου (από την «Αναπαράσταση» μέχρι το «Τοπίο στην ομίχλη») από τότε που συνέχισε την καριέρα του στη Γαλλία και συνεργάστηκε με Σλέντορφ, αδελφούς Νταρντέν, Μπελόκιο, Πασκάλιεβιτς, Γκιτάι και άλλους μεγάλους σκηνοθέτες, δεν δούλεψε πολύ στην πατρίδα του. Εκανε βέβαια το «Κουράστηκα να σκοτώνω τους αγαπητικούς σου» του Ν. Παναγιωτόπουλου (2002) και τις «Νύφες» του Π. Βούλγαρη (2004). Σημασία έχει ότι ξανάρχεται σε μια δύσκολη, γι’ αυτό και κρίσιμη, εποχή για τον πολιτισμό μας.