Ο Σπάικ Λι γελάει στα μούτρα της ρατσιστικής Αμερικής

Η παρείσφρηση ★★★★☆

(BlacKkKlansman, ΗΠΑ, 2018, 135′)

• σκηνοθεσία: Σπάικ Λι
• ηθοποιοί: Τζον Ντέιβιντ Γουόσινγκτον, Ανταμ Ντράιβερ, Λόρα Χάριερ, Τόφερ Γκρέις

Μόνο ο Σπάικ Λι, στα 60 του χρόνια, με τους ώμους του να βαραίνουν από την προσωπική δημιουργική ιστορία του στον ακτιβισμό για τη φυλετική ισότητα, θα μπορούσε να κάνει μια τόσο mainstream και ταυτόχρονα τόσο βαθιά αντιρατσιστική ταινία που, συγχρόνως, να είναι και τόσο διασκεδαστική – άρα και εύπεπτη για το ευρύ κοινό που ήταν και ο στόχος του.

Το «BlacKkKlansman», με πρεμιέρα και Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στις Κάνες, εμπνέεται από την πραγματική ιστορία του Ρον Στάλγουερθ στο Κολοράντο Σπρινγκς του ’70. Ο Ρον, Αφροαμερικανός αστυνομικός, αποφασίζει να παρεισφρήσει στην Κου Κλουξ Κλαν της περιοχής και να γίνει μέλος της προκειμένου να εκθέσει τα φονικά σχέδιά της. Για να το καταφέρει, μια και δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτός στη ρατσιστική οργάνωση της λευκής υπεροχής, συνεργάζεται με τον παρτενέρ του στο Τμήμα, τον λευκό Εβραίο αστυνομικό Φλιπ Ζίμερμαν: ο πρώτος είναι η κατασκοπευτική φωνή στο τηλέφωνο, το μυαλό της υπόθεσης, και ο δεύτερος το πρόσωπο που συναντά η ΚΚΚ.

Αυτό που πριν από 30 χρόνια, στο «Do the Right Thing», εκφράστηκε ως εκρηκτική οργή, τώρα εξελίσσεται σε απολαυστικό κυνισμό, καθώς ο Σπάικ Λι γελάει με την καρδιά του στα μούτρα της ρατσιστικής Αμερικής που, αντίθετα με τον ίδιο, δεν έχει εξελιχθεί αρκετά.

Η ταινία του φλέγεται από την καυτή φωτογραφία της, τον αμερικανικό εμφύλιο του ’70, τα λυγερά κορμιά και τον αισθησιασμό τους, τη μαύρη μουσική, τις γραφιστικές παρεμβάσεις – ένα πληθωρικό κολάζ με αναφορές από τον άλλο εμφύλιο, εκείνον του «Οσα Παίρνει ο Ανεμος», μέχρι το περσινό ξέσπασμα ρατσιστικής βίας στο Σάρλτσβιλ.

Σε διάρκεια 135 λεπτών, το φιλμ έχει σκηνές ανοικονόμητες, απαιτεί τη συμφιλίωση του θεατή με το ύφος του, αυτό, οριακά, της φαρσοκωμωδίας και ο πολιτικός λόγος του είναι έως και προφανής: αλλά το θέμα του απαιτεί τις απλές, αυτονόητες ιδέες, όπως η ίδια του η αφήγηση αποδεικνύει.

Αν, όμως, παρασυρθείς από την ενέργειά του, αποζημιώνεσαι με το παραπάνω από τον σκηνοθέτη που, ξαναβρίσκοντας την πιο δυνατή κινηματογραφική φωνή του (ύστερα από μέτριες ταινίες σαν το «Chi-Raq»), μπορεί, μόνος αυτός, να μεταφράσει τον πολιτικό ακτιβισμό σ’ ένα διαβολεμένα σέξι δίωρο και να καταγγείλει τον ρατσισμό, με coolness και στιλ.

ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΘΗΝΑΙΟΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ, ΑΜΥΝΤΑΣ ΥΜΗΤΤΟΣ, ΑΡΙΑΝ ΓΛΥΦΑΔΑ, ΒΑΡΚΙΖΑ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ ΑΙΓΑΛΕΩ, ΝΑΝΑ CINEMAX, ΝΕΑ ΠΕΡΑΜΟΣ ΚΥΖΙΚΟΣ, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΦΟΙΒΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ

Οίκτος ★★½☆☆☆

(Ελλάδα, Πολωνία, 2018, 97′)

• σκηνοθεσία: Μπάμπης Μακρίδης
• ηθοποιοί: Γιάννης Δρακόπουλος, Εύη Σαουλίδου, Μάκης Παπαδημητρίου

Μια πενταετία μετά την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, το «L», ο Μπάμπης Μακρίδης, και πάλι με συν-σεναριογράφο του τον Ευθύμη Φιλίππου, επιστρέφει με ένα φιλμ εξίσου στιλιζαρισμένο στην αισθητική και στον λόγο του, αλλά πολύ πιο δυναμικό, ώριμο, διασκεδαστικό και εύστοχο, που τον οδήγησε, άλλωστε, στο Φεστιβάλ του Σάντανς.

Ο κεντρικός ήρωας (ο Γιάννης Δρακόπουλος σαρωτικός στην οθόνη) υποφέρει: η γυναίκα του βρίσκεται στο νοσοκομείο, σε κώμα, και ο ίδιος πρέπει να διαχειριστεί την ενδεχόμενη απώλεια και τη φροντίδα του γιου και του σκύλου τους. Οι γύρω τον λυπούνται, τον συντρέχουν και τον περιποιούνται – κι ο άνδρας απολαμβάνει όσο τίποτα αυτήν την προσοχή. Οταν η κατάσταση της γυναίκας του βελτιωθεί, εκείνος πρέπει να βρει άλλο λόγο για να προκαλεί τη λύπηση των γύρω. Οσο είναι δυστυχισμένος είναι… ευτυχισμένος. Και αρκεί να μην είναι κανείς άλλος πιο δυστυχισμένος από αυτόν.

Ακολουθώντας το πρότυπο του αυστηρά κεντραρισμένου, γεωμετρικού καδραρίσματος, των διαλόγων που εκφέρονται αποφορτισμένα, κυκλώνοντας την υπέροχη ερμηνεία του Δρακόπουλου με άλλες, πιο επιτηδευμένες και επενδύοντας, τελικά, σε μόνο μία ιδέα, αυτή του ακραίου ναρκισσισμού του σημερινού ανθρώπου, ο Μακρίδης κάνει, ωστόσο, για το κοινό που αγκαλιάζει το ύφος του, μια ταινία ταυτόχρονα οξυδερκή και γεμάτη καυστικό χιούμορ.

Ο «Οίκτος» προβάλλεται από αύριο Παρασκευή, 28 Σεπτεμβρίου, αποκλειστικά στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση.

Τι θα πει ο κόσμος ★★★☆☆

(Hva vil folk si, Νορβηγία, 2017, 106′)

• σκηνοθεσία: Ιράμ Χακ
• ηθοποιοί: Μαρία Μοζντά, Αντίλ Χουσεΐν

Η 16χρονη Νίσα μεγαλώνει στο Οσλο, με τη γεμάτη ενέργεια καθημερινότητα και τον ερωτικό ενθουσιασμό οποιασδήποτε έφηβης. Μόνο που η Νίσα δεν είναι οποιαδήποτε έφηβη: όταν ο αυστηρών αρχών Πακιστανός πατέρας της την ανακαλύψει στο δωμάτιό της μ’ ένα αγόρι, θα την τιμωρήσει στέλνοντάς την καταναγκαστικά στην οικογένειά του στο Ισλαμαμπάντ. Χωρίς να παραμελεί την αισθητική της ταινίας της, που περιπλανιέται μελαγχολικά στα τοπία του Πακιστάν, η ταινία ενηλικίωσης της Χακ τολμά να μη θεωρεί τίποτε αυτονόητο, να ξεφεύγει έξυπνα από τον διδακτισμό και να πείθει σε μία, χωρίς μελόδραμα, ιστορία βίας που ξεκινά, πράγματι, από την οικογενειακή αγάπη.

ΑΙΓΛΗ, ΔΑΝΑΟΣ, ΔΙΑΝΑ ΜΑΡΟΥΣΙ, ΕΛΛΗ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ, ΟΣΚΑΡ

Το ατελιέ ★★★☆☆

(L’ Atelier, Γαλλία, 2017, 113′)

• σκηνοθεσία: Λοράν Καντέ
• ηθοποιοί: Μαρίνα Φόις, Ματιέ Λουτσί

Εννέα χρόνια μετά το «Ανάμεσα στους τοίχους», ο Λοράν Καντέ επιστρέφει στην καταγραφή της νεανικής ταυτότητας, αυτή τη φορά με συν-σεναριογράφο τον Ρομπέν Καμπιγιό («120 BPM») και αποτέλεσμα από τη μία άνισο, από την άλλη συναρπαστικό.

Στην παρηκμασμένη Λα Σιοτά της Μασσαλίας, το πάλαι ποτέ ένδοξο ναυπηγείο, ένα από τα πρώτα μέρη που αποτυπώθηκαν ποτέ στο σινεμά, στο «Ateliers de La Ciotat» του Ζορζ Μελιές το 1896, μια ομάδα νέων παρακολουθεί ένα θερινό εργαστήριο ελεύθερης γραφής, προσπαθώντας να βρουν τρόπο να ξοδέψουν τον χρόνο τους. Στη διάρκεια των συζητήσεων, κάτω από τον ζεστό ήλιο του Νότου και ανάμεσα σε βραδιές ξεγνοιασιάς, θα ξεπηδήσει ένα πορτρέτο της σημερινής νιότης, εκείνο της απομυθοποίησης της βίας, του ανέκφραστου ρατσισμού και της απαξίωσης του κοινωνικού ιστού.

Επιλέγοντας να στήσει μια ομάδα από λευκούς, μουσουλμάνους, Αραβες, Αφρικανούς, με έντονο πολιτικό παρελθόν και με μέλλον την ανεργία, διχασμένους ανάμεσα στην ανάμνηση του Μπατακλάν και την άνοδο της Ακροδεξιάς (και) στη Γαλλία, ο Καντέ καταγράφει εντυπωσιακά και με αφοπλιστική, σχεδόν ντοκιμαντερίστικη, ειλικρίνεια, τις εντάσεις και τις αντιθέσεις της πολυπολιτισμικότητας, στην κοινωνία και στην τέχνη. Οσο το δεύτερο μέρος της ταινίας αλλάζει ύφος, προς το σκοτεινό ψυχολογικό θρίλερ, τόσο αρχίζει να χάνει την ταυτότητά του, έχοντας, όμως, ήδη καταγράψει ολοζώντανα την κοινωνική δομή.

ΑΒΑΝΑ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, ΑΛΙΚΗ ΔΡΟΣΙΑ, ΑΝΔΟΡΑ, ΑΝΟΙΞΗ ΧΑΪΔΑΡΙ, ΑΣΤΟΡ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, NANA CINEMAX, ΟΝΑΡ, ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΑ, ΣΙΝΕ ΠΑΡΙ, ΣΤΕΛΛΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΚΙΝ/ΦΟΣ, ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ, ΦΙΛΙΠ, ΦΛΟΙΣΒΟΣ

Μια μικρή χάρη ★★½☆☆☆

(A Simple Favor, ΗΠΑ, 117′)

• σκηνοθεσία: Πολ Φιγκ
• ηθοποιοί: Ανα Κέντρικ, Μπλέικ Λάιβλι, Χένρι Γκόλντινγκ

Η Στέφανι και η Εμιλι πηγαίνουν τ’ αγοράκια τους στο ίδιο σχολείο των προαστίων και παρότι είναι εντελώς διαφορετικές, η πρώτη συντηρητική και καλοσυνάτη διαδικτυακή μανούλα και η δεύτερη τολμηρή, αισθησιακή καριερίστα, γίνονται κολλητές. Οταν η Εμιλι ζητήσει από τη Στέφανι τη χάρη να πάρει και τον δικό της γιο από το σχολείο μια μέρα, εκείνη θα δεχτεί με χαρά, ώσπου να συνειδητοποιήσει ότι οι ώρες και οι μέρες περνούν κι η Εμιλι είναι άφαντη. Αντιπροσωπεύοντας (όπως με το «Bridesmaids»), τη νέα γενιά εμπορικής, τολμηρής, γυναικείας κωμωδίας, ο Πολ Φιγκ, αυτή τη φορά, την ντύνει με το κοστούμι του θρίλερ και καταλήγει μ’ ένα μείγμα σασπένς, γέλιου και στιλιστικής υπερβολής, που βλέπεται ανάλαφρα και αναδεικνύει το μπρίο των πρωταγωνιστριών του.