Εκλεκτική και περιπετειώδης εμπειρία

Σε μια «εκλεκτική, περιπετειώδη και εξερευνητική εμπειρία» προσκαλεί τους Αθηναίους σινεφίλ ο Λουκάς Κατσίκας, καλλιτεχνικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας, Νύχτες Πρεμιέρας, να προσχωρήσουν, δηλαδή, άλλο που δεν θέλουν, στη διάθεση ενός θεσμού, που στην 24η χρονιά του μοιάζει φρέσκος όσο ποτέ.

Θα ξεκινήσει πανηγυρικά (μόνο με προσκλήσεις) την ερχόμενη Τετάρτη, 19 Σεπτεμβρίου, στο Μέγαρο με τον «Ψυχρό πόλεμο» του βραβευμένου με Οσκαρ Πολωνού Πάβελ Παβλικόφσκι, που θα δώσει το «παρών» σε ακόμα ένα ελληνικό φεστιβάλ, έχοντας ξεκινήσει τη μεγάλη του καριέρα το 2000 με έναν Χρυσό Αλέξανδρο στη Θεσσαλονίκη.

Στη συνέχεια, επί έντεκα μέρες (20 με 30 Σεπτεμβρίου), η διοργάνωση θα απλωθεί σε ακόμα εννέα χώρους, προσφέροντας στο κοινό πολλές επιλογές, με 114 ταινίες μεγάλου μήκους και 67 μικρές, τρία διαγωνιστικά προγράμματα, πολλά παράλληλα τμήματα και αφιερώματα και διάσημους καλεσμένους. Η τελετή με τα βραβεία θα γίνει το Σάββατο, 29 Σεπτεμβρίου, στο Παλλάς με ταινία λήξης την τελευταία -υποτίθεται- εμφάνιση στη μεγάλη οθόνη του Ρόμπερτ Ρέντφορντ, το «Ο κύριος και το όπλο» του Ντέιβιντ Λόουερι.

Δεκαπέντε ταινίες από όλο τον κόσμο, από τη γειτονιά μας μέχρι την Ινδονησία, απαρτίζουν το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα (πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής ο διάσημος Ισραηλινός Αρι Φόλμαν του «Βαλς με τον Μπασίρ»), όλες νέων σκηνοθετών, που δύσκολα (κακώς) θα βγουν στις αίθουσες, ένας λόγος παραπάνω να τις ανακαλύψουμε.

Ακόμα ένα διεθνές διαγωνιστικό τμήμα προστέθηκε φέτος με 8 ντοκιμαντέρ (πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής ο Μενέλαος Καραμαγγιώλης), ενώ το τρίτο διαγωνιστικό είναι το γνωστό μας τα τελευταία χρόνια και τόσο πολύτιμο, αποκλειστικά με ελληνικές ταινίες μικρού μήκους, για το οποίο το ενδιαφέρον των μικρομηκάδων δημιούργησε φέτος ρεκόρ – 244 ταινίες έκαναν αίτηση, επιλέχτηκαν 47, τις οποίες θα κρίνει επιτροπή με πρόεδρο την Ελίνα Ψύκου. Εκτός συναγωνισμού θα προβληθεί και η νέα μικρού μήκους του Γιώργου Ζώη «Third Kind», που έκανε πρεμιέρα τον Μάιο στις Κάνες.

Η ελληνική πλευρά των Νυχτών Πρεμιέρας, πάντα ιδιαίτερα προσεγμένη, φέτος έχει σαν βαρύ πυροβολικό τη νέα ταινία του Γιώργου Πανουσόπουλου «Σ’ αυτή τη χώρα κανείς δεν ήξερε να κλαίει», αλλά και ένα αφιέρωμα στον «Μεγάλο Ερωτικό» σκηνοθέτη, όπως τον αποκαλεί το φεστιβάλ, με εφτά ταινίες του άλλα και δύο ντοκιμαντέρ του Ηλία Γιαννακάκη για το «Ταξίδι του Μέλιτος» και την κορυφαία και πρωτοπόρα δουλειά του ως διευθυντή φωτογραφίας. Θα προβληθούν κι άλλες ελληνικές ταινίες και ντοκιμαντέρ, ανάμεσά τους (αποκλειστικά στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, 28 Σεπτεμβρίου με 7 Oκτωβρίου) ο «Οίκτος» του Μπάμπη Μακρίδη, πολυβραβευμένος ήδη σε ξένα φεστιβάλ, αλλά και μόνη ελληνική ταινία που μπήκε στη μακριά λίστα για το Ευρωπαϊκό Κινηματογραφικό Βραβείο.

Πολλές οι καινοτομίες φέτος στις Νύχτες Πρεμιέρας. Το τμήμα «Ιcons» (Είδωλα) με έξι ερεθιστικά ντοκιμαντέρ για Ορσον Γουέλς, Ιαν ΜακΚέλεν, Τζον ΜακΕνρο, Βίβιεν Γουέστγουντ, Αλεξάντερ ΜακΚουίν και Ρόμπερτ Μίτσαμ. Το αφιέρωμα, που ταιριάζει περισσότερο από όλα στο παγκόσμιο κλίμα, «Το μέλλον είναι γυναίκα.

Σινεμά και Ισότητα», πρωτοβουλία και ευθύνη των γυναικών του φεστιβάλ, θα παρουσιαστεί από την υπουργό Εργασίας Εφη Αχτσιόγλου μέχρι την ανερχόμενη πεζογράφο Κάλλια Παπαδάκη. Μικρό αφιέρωμα στον Ινγκμαρ Μπέργκμαν με προβολή της «Ντροπής», που πενήντα χρόνια μετά τη δημιουργία της παίρνει τη θέση που της αξίζει στο μπεργκμανικό έργο. Εννέα «Διαμάντια του πολωνικού σινεμά» (από Πολάνσκι μέχρι Κισλόφσκι) για να μη νιωσει μοναξιά ο Πάβελ Παβλικόφσκι, που συνεχίζει τη μεγάλη κινηματογραφική παράδοση της χώρας του.

Εκτός από τον Πολωνό με το Οσκαρ του για την «Ιντα» και τον Ισραηλινό με τη Χρυσή Σφαίρα του για το «Βαλς με τον Μπασίρ», και οι υπόλοιποι ξένοι καλεσμένοι έχουν εύσημα και διασημότητα. Ο Πίτερ Στρίκλαντ («Η εκδίκηση της Καταλίν Βάργκα»), με μητέρα Ελληνίδα και πατέρα Βρετανό, έρχεται παρέα με την ταινία τρόμου «Το στοιχειωμένο ύφασμα», ενώ ο βετεράνος Πίτερ Μέντακ, γνωστός για την επιδραστική ταινία «Η Αρχουσα Τάξη» (1972) με τον Πίτερ Ο’Τουλ θα ’χει πολλά να μας πει για αυτήν, αλλά και για τον «Απόλυτο τρόμο» (1980), μία από τις κορυφαίες ταινίες φρίκης του σινεμά, και το καινούργιο ντοκιμαντέρ του «Το φάντασμα του Πίτερ Σέλερς», στο οποίο με κέφι και ειλικρίνεια αφηγείται τι οδήγησε πριν από σαράντα τόσα χρόνια σε ναυάγιο μια τρελή κωμωδία με πειρατές και τον Πίτερ Σέλερς που γύριζε στην Κύπρο.

Πολλές οι συνεργασίες. Με το cinedoc, που κλείνει τα δέκα του χρόνια. Και με ένα νέο κινηματογραφικό φεστιβάλ για παιδιά και εφήβους, που δημιούργησαν δύο δυναμικές κυρίες του χώρου, η Αμάντα Λιβανού και η Καλλιόπη Χαραλάμπους. Αν και θα μας πρωτοσυστηθεί τον Δεκέμβριο στο Μέγαρο, έχει τις δικές του προβολές στις Νύχτες Πρεμιέρας («Η Μιράι του μέλλοντος» του Μαμόρου Χοσόντα, το πρώτο ανιμέισον που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στις Κάνες). Τέλος, το φεστιβάλ οργανώνει την πρώτη φιλική σε αυτιστικούς προβολή («Πίτερ Παν», Δαναός 2, 23 Σεπτεμβρίου, 5 μ.μ., ελεύθερη είσοδος).

INFO: Σε Δαναό 1 και 2, Odeon Οπερα 1 και 2, Ιντεάλ, Αστορ, Στέγη Ιδρύματος Ωνάση, Ταινιοθήκη, Παλλάς και Μέγαρο Μουσικής. Πληροφορίες και πρόγραμμα στα www.aiff.gr και www.cinemagazine.gr. Εισιτήρια: 5 ευρώ η πρώτη απογευματινή προβολή, 6 ευρώ οι υπόλοιπες. Στα ταμεία των κινηματογράφων και στο www.viva.gr