Με Ράιαν Γκόσλινγκ η Mostra εκτοξεύεται στο φεγγάρι

Αποστολή: Βενετία 

Το Φεστιβάλ Βενετίας έχει, εδώ και χρόνια, φορέσει την ταυτότητα του… μάντη των Οσκαρ, του οικοδεσπότη των ταινιών που θα πρωταγωνιστήσουν στα μεγάλα βραβεία της σεζόν που ακολουθεί. Αυτό, αναμφισβήτητα, ισχύει και φέτος, μ’ ένα πρόγραμμα που συγκεντρώνει τις νέες ταινίες των πιο τρανταχτών ονομάτων του σύγχρονου, αγγλόφωνου κυρίως, σινεμά. Μπορεί η όρεξη του φεστιβάλ για την ανακάλυψη νέων δημιουργών να έχει ελαφρώς κοπάσει, αλλά το αισθητήριό του για τα φαβορί των βραβείων αποδεικνύεται, χρονιά με τη χρονιά, αλάνθαστο.

Ετσι, καθόλου τυχαίο ότι η έναρξη του φεστιβάλ στοχεύει στο φεγγάρι. Η Mostra 2018 άνοιξε με το «First Man», τη νέα ταινία του Ντέιμιεν Σαζέλ, του Αμερικανού σκηνοθέτη που έκανε τ’ όνομά του να ακουστεί με το «Whiplash» και απογειώθηκε το 2016, με το «La La Land», που… σχεδόν κέρδισε και το Οσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

Το «First Man» παρακολουθεί, από πολύ κοντά, τον Νιλ Αρμστρονγκ, τον «Πρώτο Ανθρωπο» που πάτησε στο φεγγάρι. Η ταινία ξεκινά όταν ο Αρμστρονγκ είναι πιλότος με φιλοδοξία κι ολοκληρώνεται στο τέλος της ιστορικής αποστολής του. Ο Σαζέλ επιλέγει, μ’ ένα υλικό που θέτει τους στόχους του τόσο μακριά από τη Γη, να κινηθεί εξαιρετικά ανθρώπινα, με κάμερα στο χέρι, επικεντρώνοντας στα πρόσωπα, του Νιλ, της γυναίκας του (η απίθανη Κλερ Φόι του «The Crown» και του επερχόμενου «The Girl in the Spider’s Web»), των κοντινών του ανθρώπων. Την ίδια ώρα που εκείνος, κάτω από το βάρος μιας εξωπραγματικά πιεστικής, σωματικά και υπαρξιακά, αποστολής, προσπαθεί με μεγάλη εσωστρέφεια και μπροστά από μια σειρά μεγάλων ανθρώπινων απωλειών στη ζωή του, να αποκτήσει έναν έλεγχο πάνω στη ζωή και τη μοίρα του.

Με ζεστή, γήινη φωτογραφία, με μια συμπαγή, ορθή ερμηνεία από τον Ράιαν Γκόσλινγκ, η ταινία χαϊδεύει σημαντικές ιδέες, χωρίς όμως ποτέ να τους δίνει μια ουσιαστική διάσταση, χωρίς να ξεπερνά το αναμενόμενο ή να του δίνει μια παραπάνω αξία, πρωτοτυπία, δύναμη.

Αντιστρόφως δυνατή ήταν, φυσικά, η παρουσία του ίδιου του Ράιαν Γκόσλινγκ στο Λίντο της Βενετίας, κάνοντας τους φανατικούς θαυμαστές τους να περιμένουν επί ώρες έξω από το PalaBiennale για μια ματιά ή ένα αυτόγραφο. Ο Ντέιμιεν Σαζέλ, ο Ράιαν Γκόσλινγκ και ολόκληρο το καστ του «First Man» μίλησαν στους δημοσιογράφους για την εμπειρία της ταινίας.

«Οταν ήμουν παιδί, πήγα στο Μουσείο της NASA και είδα πόσο μικρά ήταν τα διαστημόπλοια των αποστολών Απόλλων, αφού νόμιζα ότι ήταν μοντέλα κι όχι πραγματικά», θυμήθηκε ο Σαζέλ. «Αυτό μ’ έκανε να αναρωτηθώ, όταν είσαι κλεισμένος σ’ έναν τόσο ελάχιστο χώρο, πόσα μπορείς να δεις και πόσα άλλα δεν βλέπεις. Πόσο οφείλεις να βασίζεσαι σε όλες τις αισθήσεις σου για να πετάξεις. Πώς όλα πρέπει να ήταν ταυτόχρονα τρομακτικά και γοητευτικά. Αυτά τα συναισθήματα θέλησα να καταγράψω με την ταινία».

Μιλώντας για την επιλογή του να συνεργαστεί για δεύτερη φορά με τον Σαζέλ, ο Γκόσλινγκ αστειεύτηκε, «ο κύριος λόγος ήταν ότι έχει φανταστικά μαλλιά, αυτό είναι σημαντικό!». Αλλά, μιλώντας σοβαρότερα, εξήγησε, «κάναμε μαζί ένα μιούζικαλ, το “La La Land”, αλλά ήξερα ότι είχε και τις δύο ταινίες μαζί στο μυαλό του. Γιατί κι οι δύο είναι ταινίες που βλέπεις βιωματικά. Ο Ντέιμιεν έχει ένα καταπληκτικό ένστικτο, γιατί ξέρει τι θέλει να δει το κοινό, αλλά και πώς να ενώνει τους ανθρώπους στις ταινίες του σε μια σφιχτή ομάδα. Η ταινία αγγίζει πολλά σύνθετα πράγματα, αλλά πιο πολύ το πώς ο κόσμος ενώνεται για να σπάσει τα σύνορα της γνώσης. Κι αυτό είναι κι ο Ντέιμιεν. Ενώνει την ομάδα του για να γυρίσει κάτι που σπάει τα όρια».

Οσο για τον ήρωα που ενσαρκώνει στην ταινία, τον Νιλ Αρμστρονγκ, ο Ράιαν Γκόσλινγκ απέδωσε τιμές, με τον δικό του τρόπο: «Σας προειδοποιώ, εγώ δεν είμαι Αμερικανός, είμαι Καναδός και βλέπω τα πράγματα λίγο διαφορετικά. Το ότι ο άνθρωπος έφτασε στο φεγγάρι, το θεωρώ κατόρθωμα της ανθρωπότητας κι όχι της Αμερικής. Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι ο Νιλ ήταν ένας πολύ ταπεινός άνθρωπος. Πάντα φρόντιζε να τονίζει τη συμμετοχή των εκατοντάδων ανθρώπων που δούλευαν στη NASA, σε ό,τι κατάφερνε. Ακριβώς επειδή ο Νιλ ήταν τόσο ταπεινός, η ταινία θέλησε να τον τιμήσει ως ήρωα».

Ο Ντέιμιεν Σαζέλ, τέλος, μοιράστηκε το πώς συνέλαβε την ιδέα της ταινίας: «Μεγάλωσα», είπε, «σ’ έναν κόσμο όπου ήταν δεδομένο ότι ο άνθρωπος πήγε στο φεγγάρι. Αυτό όμως δεν ίσχυε πάντα και θέλησα να το διερευνήσω. Κι αυτό, κυρίως, γιατί συχνά λέμε ότι “στείλαμε έναν άνθρωπο στο φεγγάρι” και ξεχνάμε ότι ήταν άνθρωπος…».

Το «The First Man» είναι η πρώτη ταινία του Διαγωνιστικού Τμήματος που προβλήθηκε –και επίσημη έναρξη του φεστιβάλ– ενώ, την ίδια ώρα, ο Γκιγέρμο ντελ Τόρο, πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του Διαγωνιστικού, μοιραζόταν τις δικές του σκέψεις για το σημερινό σινεμά και, συγκεκριμένα, για τη μειοψηφία των γυναικών δημιουργών: «Εχουμε ένα πραγματικό πρόβλημα αυτή τη στιγμή, στον πολιτισμό μας γενικά. Πολλές από τις φωνές που οφείλουν να ακουστούν, δεν ακούγονται. Δεν είναι θέμα ποσόστωσης. Είναι θέμα τού ότι αυτή, ακριβώς, τη συζήτηση πρέπει να κάνουμε αυτές τις μέρες. Πιστεύω ότι, ως προς τις ανδρικές και γυναικείες σκηνοθετικές υπογραφές στο σινεμά, θα πρέπει να βάλουμε τον στόχο του 50/50 ώς το 2020, κι αν είναι και 50/50 ώς το 2019, τόσο το καλύτερο».