Το νησί των σκύλων ★★★½☆☆
(Isle of Dogs, ΗΠΑ, Γερμανία, 2018, 101’)
- σκηνοθεσία: Γουές Αντερσον
- με τις φωνές των: Μπράιαν Κράνστον, Κόγιου Ράνκιν, Φ. Μάρεϊ Εϊμπραμ, Μπομπ Μπάλαμπαν, Γκρέτα Γκέργουιγκ, Τζεφ Γκόλντμπλαμ, Ακίρα Ιτο, Σκάρλετ Τζοχάνσον, Χάρβεϊ Καϊτέλ, Φράνσις ΜακΝτόρμαντ, Μπιλ Μάρεϊ, Μαρί Νατσούκι, Γιοτζίρο Νόντα, Κουνίτσι Νομούρα, Εντουαρντ Νόρτον
Ο Γουές Αντερσον επιστρέφει στο stop-motion animation μετά τον «Απίθανο κύριο Φοξ» του 2009, κάνοντας την πρώτη του αληθινά (με τον δικό του τρόπο, φυσικά) πολιτική ταινία, ντυμένη με παιδική ευαισθησία, αισθητική ιαπωνικής γραφιστικής κι έναν ασύλληπτο πλούτο φαντασίας, που ξετρελαίνει τα μάτια, έστω κι αν δεν φτάνει στην ψυχή.
Tο «Νησί των Σκύλων», που άνοιξε φέτος την Berlinale και τιμήθηκε με την Αρκτο Σκηνοθεσίας, εκτυλίσσεται σε μια δυστοπική Ιαπωνία του κοντινού μέλλοντος, όπου ο διεφθαρμένος Κομπαγιάσι, ο δήμαρχος της πόλης Μεγκασάκι, λάτρης των γατών, αποφασίζει να εξοστρακίσει τους σκύλους σ’ ένα νησί-σκουπιδότοπο, για να πεθάνουν από την πείνα και την ασθένεια. Εκεί, στο Νησί των Σκουπιδιών, θα φτάσει ο ανιψιός του δημάρχου, ο μικρός πιλότος Ατάρι, θέλοντας να διασώσει τον δικό του σκύλο, τον Σποτς. Το ταξίδι θα οδηγήσει σε πολύπλευρο πόλεμο, μεταξύ σκύλων, μεταξύ ανθρώπων αλλά και των μεν με τους δε, με σπαρακτικές απώλειες, απρόσμενες συμμαχίες και συμπεράσματα που εμπνέουν.
Η μαγική αισθητική κι η ζηλευτή, πολύπλοκη δημιουργικότητα του Γουές Αντερσον ξεπερνούν τις λέξεις (αν και αυτές, στο «Isle of Dogs» αποκτούν ειδική σημασία, μια και ο σκηνοθέτης φροντίζει να «μεταφράζει» τα ιαπωνικά, αλλά και τη γλώσσα των σκύλων, στα επικρατή αγγλικά): το σύμπαν του είναι εμπνευσμένο από τις κερασιές, την τέχνη της Απω Ανατολής, την τρυφερότητα και τα αλήτικα βλέμματα των σκύλων, τα πολύχρωμα γραφιστικά των κόμικς ή των διαφημίσεων του ’50. Αλλά, για πρώτη φορά στ’ αλήθεια, ο Αντερσον με το σινεμά του μιλά ξεκάθαρα για τον ανθρωπισμό, τον πασιφισμό, με μια ευπρόσδεκτη σκληρότητα ντυμένη με φωτεινά, διακοσμητικά χρώματα κι ακαταμάχητες λεπτομέρειες.
Η ταινία του μπορεί ν’ αναφέρεται στο προσφυγικό, στον ρατσισμό, στην ταξική ανισότητα (ανάμεσα στα κατοικίδια σκυλιά ράτσας και τα αδέσποτα), στην Ευρώπη της συγκαλυμμένης εχθρότητας, στην Αμερική του αποκλεισμού, στη Συρία, στον εμφύλιο. Αν είναι μια ταινία υπερβολικά όμορφη, άλλο τόσο είναι σκληρή και ηχηρή στο μήνυμά της:
Τι απέγινε ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου; Τι απέγινε το αίσθημα της κατανόησης, της ανοχής, της φιλανθρωπίας, της πίστης; Κι αυτή η πρόθεσή του βρίσκει τον στόχο της εγκεφαλικά, έστω κι αν η ταινία είναι υπερβολικά πυκνή σε αναφορές και λεπτομέρειες για να προκαλέσει συγκίνηση και συναισθηματική συμμετοχή.
EMBASSY NOVACINEMA ODEON, ΓΑΛΑΞΙΑΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΒΑΝΑ, ΣΙΝΕ ΧΟΛΑΡΓΟΣ, ΣΠΟΡΤΙΝΓΚ Ν. ΣΜΥΡΝΗ, ΦΟΙΒΟΣ, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΣΙΝΕΑΚ, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ, ΝΑΝΑ CINEMAX, NOVACINEMA ODEON ΓΛΥΦΑΔΑ, NOVACINEMA ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ, ODEON STARCITY, ODEON ESCAPE ΙΛΙΟΝ, VILLAGE MALL
Κωστής Παπαγιώργης: ο πιο γλυκός μισάνθρωπος ★★½☆☆☆
(Ελλάδα, 2018, 92’)
- σκηνοθεσία: Ελένη Αλεξανδράκη
Τέσσερα χρόνια μετά την απώλεια του Κωστή Παπαγιώργη, ενός από τους σημαντικότερους και πιο ιδιοσυγκρασιακούς καλλιεργητές του σύγχρονου πνεύματος, συγγραφέα, μεταφραστή και προσεγγίσιμου φιλοσόφου, η Ελένη Αλεξανδράκη τον τιμά, φτιάχνοντας μια ταινία απ’ τα κείμενά του και τις μνήμες και τα λόγια των φίλων και συνοδοιπόρων του.
Το φιλμ συνδέει τη διαδρομή της ζωής του Παπαγιώργη, με συνεντεύξεις σημαντικών ανθρώπων, από τη Ζυράννα Ζατέλη ώς τον Στέλιο Ράμφο, και της οικογένειάς του. Σε μια έξυπνα επιμελημένη δομή που διανύει νοηματικούς κύκλους ομόκεντρους με τους πνευματικούς ή συγγραφικούς κύκλους του Παπαγιώργη, η ταινία παρεμβάλλει μεταξύ των συνεντεύξεων σύντομες μυθοπλασίες που μοιάζουν αχρείαστες (όπως και τα home movies του φινάλε), αλλά και αναγνώσεις κειμένων, από τους ηθοποιούς Ακύλα Καραζήση και Αργύρη Πανταζάρα, που ανοίγουν την όρεξη για σκέψη, έστω κι αν αγωνιούν να ζωντανέψουν λέξεις προορισμένες να διαβάζονται κι όχι ν’ ακούγονται.
Η ταινία λειτουργεί καλύτερα, όχι ως ερέθισμα για να γνωρίσει κάποιος τον Παπαγιώργη και τον νου του, αλλά ως φόρος τιμής σε όσους τον διάβασαν, τον θαύμασαν και τον αγάπησαν: με μια ελαφρά πνευματική αλαζονεία που, ταιριαστά, είχε κι ο δικός του λόγος. Κι είναι, ταυτόχρονα, μια ευπρόσδεκτη υπενθύμιση όχι μόνο του Παπαγιώργη, αλλά της καλλιέργειας της σκέψης που αυτή τη στιγμή μοιάζει με πολυτέλεια, της γοητείας του ουσιαστικού κυνισμού, της φιλοσοφίας ως τρόπου ζωής. Εκλεκτικό και γι’ αυτόν τον λόγο συνεπές.
ΑΛΚΥΟΝΙΣ ART CINEMA, ΔΑΝΑΟΣ, ΔΙΑΝΑ ΜΑΡΟΥΣΙ
Καλπάζοντας με το όνειρο ★★★½☆☆
(The rider, ΗΠΑ, 2017, 104’)
- σκηνοθεσία: Κλόι Ζάο
- ηθοποιός: Μπρέιντι Τζάντρου
Στη δεύτερη ταινία της, μετά τη φεστιβαλική επιτυχία «Songs my Brothers Taught Me», η Ζάο στρέφεται στα βάθη της αμερικανικής ψυχής με τρόπο πανανθρώπινο και τιμάται με το βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο Δεκαπενθήμερο Σκηνοθετών στις Κάνες και τη Χρυσή Αθηνά στις Νύχτες Πρεμιέρας. Η ταινία της παρακολουθεί, από απόσταση αναπνοής, τον Μπρέιντι, αστέρι του ροντέο (ενσαρκώνει ο πραγματικός καουμπόι Τζάντρου σε μια ερμηνεία εκπληκτικής φυσικότητας κι ευαισθησίας) που, ύστερα από ένα καθοριστικό τραύμα στο κεφάλι, πρέπει να εγκαταλείψει την καριέρα του και να βρει νέο νόημα στη ζωή του από την αρχή.
Σε μια ταινία ταυτόχρονα ποιητική και σωματική, τόσο λυρική και τόσο βίαιη όσο η ζωή, η Ζάο αγγίζει το πρωτογενές υλικό της ανθρώπινης δύναμης για να μιλήσει για τον καταχρηστικό επαναπροσδιορισμό ενός άνδρα και, ταυτόχρονα, της αμερικανικής ταυτότητας. Οσο ο Μπρέιντι βασανίζεται από την ξαφνική ανεπάρκειά του, την αδυναμία του κορμιού του (του παντοδύναμου και εμβληματικού) ν’ ανταποκριθεί στις επιθυμίες και τα μεγαλύτερα όνειρά του, στην ίδια του την ύπαρξη, ένας ολόκληρος κόσμος διαλύεται κι ανασυντίθεται, μέσα στην αμερικανική παράδοση αλλά και σ’ ολόκληρο τον κόσμο, της μνήμης και της απώλειας.
Aυτή την υπαρξιακή αγωνία, η Ζάο την προσεγγίζει με άφθονα, πανέμορφα κοντινά, χωρίς άμυνες, ώστε το τοπίο, τα άλογα, ο Μπρέιντι να επικοινωνούν από μόνα τους απ’ ευθείας με τον θεατή. Αξιοποιώντας τα χαρακτηριστικά στοιχεία της αμερικανικής Δύσης, για να μιλήσει για τον άνθρωπο και τον πολιτισμό που, βλέποντας τον μύθο του να διαλύεται, αγωνιά να εφεύρει έναν καινούργιο και να τιθασεύσει τα ένστικτά του, καταλήγοντας με μια ταινία συναρπαστική, ανατριχιαστική στην ακρίβεια και τη γενναιοδωρία της.
ΑΣΤΥ, ΠΤΙ ΠΑΛΑΙ
Ιστορίες φαντασμάτων ★★★☆☆
(Ghost stories, Ην. Βασίλειο, 2017, 98’)
- σκηνοθεσία: Τζέρεμι Ντάισον, Αντι Νάιμαν
- ηθοποιοί: Αντι Νάιμαν, Μάρτιν Φρίμαν, Πολ Γουάιτχαους
Ο καθηγητής Γκούντμαν, ταγμένος στο να ξεσκεπάζει τσαρλατάνους της μεταφυσικής, αναλαμβάνει να διερευνήσει τρεις υποθέσεις φαντασμάτων που έχουν μείνει ανεπίλυτες. Ταινία βασισμένη σε θεατρικό έργο των σκηνοθετών, αληθινός τρόμος σε συνδυασμό με διασκεδαστικό βρετανικό φλέγμα, σ’ ένα διαφορετικό θρίλερ που προσφέρει άφθονη αδρεναλίνη και καμία απάντηση.
Οικογενειακός φίλος ★★½☆☆☆
(Le fils de Jean, Γαλλία, Καναδάς, 2016, 98’)
- σκηνοθεσία: Φιλίπ Λιορέ
- ηθοποιοί: Πιερ Ντελαντονσάν, Γκαμπριέλ Αρκάν
Ο 33χρονος Ματιέ που ζει στο Παρίσι και μεγαλώνει το πιτσιρίκι του, μαθαίνει ξαφνικά την πραγματική ταυτότητα του πατέρα του, ο οποίος έχει μόλις πεθάνει στο Κεμπέκ. Ο Ματιέ εγκαταλείπει το παρόν του για λίγες μέρες και πηγαίνει στο Κεμπέκ για ν’ ανακαλύψει το παρελθόν του και, μαζί, να καταλάβει τη σημασία των ανθρώπινων σχέσεων, των δεσμών αίματος και της κατ’ επιλογή οικογένειας. Τρυφερή και ζεστή ματιά στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, με αρκετά άλματα πειστικότητας, αλλά και μια αφοπλιστική ειλικρίνεια, ίδια με το βλέμμα του πρωταγωνιστή της, του θαυμάσιου Ντελαντονσάν που γνωρίσαμε στο «Ο άγνωστος της λίμνης».
Thelma ★★½☆☆☆
(Νορβηγία, Γαλλία, Δανία, Σουηδία, 2017, 116’)
- σκηνοθεσία: Γιοακίμ Τρίερ
- ηθοποιοί: Εϊλι Χαρμπόε, Κάγια Γουίλκινς, Χένρικ Ράφαελσεν, Ελεν Ντόριτ Πέτερσεν
Η εύθραυστη Θέλμα, εσωστρεφής και αυστηρή χριστιανή, στο πρώτο έτος των σπουδών της και για πρώτη φορά μακριά από το σπίτι, αρχίζει να νιώθει ερωτική έλξη για την Ανια, με ανταπόκριση και, ταυτόχρονα, εκδηλώνει κρίσεις που μοιάζουν με επιληψία, αλλά κρύβουν υπερφυσικές δυνάμεις και σκοτεινά μυστικά του παρελθόντος της κοπέλας.
Η ενηλικίωση ως κόλαση, η ενοχή ως δηλητήριο, ένα θρίλερ στερεοτυπικό στον σκελετό του που, όμως, συνδέοντας την «Κάρι» με τους «X-Men», καταφέρνει να επιβάλει μια συναρπαστική ατμόσφαιρα μυστηρίου, από τον σκηνοθέτη του «Οσλο, 31 Αυγούστου». Επίσημη πρόταση της Νορβηγίας για το φετινό Ξενόγλωσσο Οσκαρ.
Μποέμικη ψυχή ★½☆☆☆☆
(Djam, Γαλλία, Ελλάδα, Τουρκία, 2017, 97’)
- σκηνοθεσία: Τονί Γκατλίφ
- ηθοποιοί: Δάφνη Πατακιά, Μαρίν Καγιόν, Σιμόν Αμπκαριάν
Η Τζαμ είναι μια κοπέλα-αγρίμι, ένα πανέμορφο, παράτολμο, ελεύθερο κορίτσι που ζει στη Λέσβο με τον θείο της, Κακούργο. Σε μια αποστολή στην Κωνσταντινούπολη, η Τζαμ θα γνωρίσει τη 18χρονη Γαλλίδα Αβρίλ κι οι δυο τους θα πάρουν μαζί τον δρόμο της επιστροφής, πασπαλισμένο με ρεμπέτικη μουσική και διαπολιτισμικούς κοινούς τόπους.
Ελληνογαλλική συμπαραγωγή η νέα ταινία του Γκατλίφ («Υπάρχουν ακόμη γελαστοί Τσιγγάνοι»), με πρεμιέρα στις Κάνες, γεμάτη φολκλόρ στερεότυπα, κλισέ ευκολίες και μια έκδηλη λιγούρα του σκηνοθέτη για κοριτσίστικη σάρκα, διασώζεται, ωστόσο, από την ανεβασμένη ενέργεια, το joie de vivre που χαρακτηρίζει πάντα το έργο του Γκατλίφ κι από την αφοπλιστική σαγήνη της Πατακιά στην οθόνη.
