Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η χούντα και η Ελλάδα της Ανιές Βαρντά

Σταύρος Τορνές, Κατρίν ντε Σεγιέν στην "Ναυσικά" της Ανιές Βαρντά

Η χούντα και η Ελλάδα της Ανιές Βαρντά

  • A-
  • A+

Η 89χρονη Ανιές Βαρντά, σκηνοθέτις-σύμβολο του γαλλικού σινεμά, που ανέτρεψε κάθε τι το συμβατικό, πολυαγαπημένη των ανήσυχων σινεφίλ και ακόμα δραστήρια κινηματογραφικά, την επόμενη Δευτέρα 24 Απριλίου, στις 8.30 το βράδυ, θα βρεθεί μέσω skype στο Ινστιτούτο Γκέτε της Αθήνας.

Θα μιλήσει στους Ελληνες πατριώτες της -μπαμπάς της ήταν ο Ευγένιος Ιωάννης Βάρδας από τη Σμύρνη- για μια από τις λιγότερο γνωστές ταινίες της, αλλά την πιο ελληνική: τη μεγάλου μήκους «Ναυσικά» («Nausicaa», 1970), μια κινηματογραφικά ιδιαίτερη αναφορά στη χούντα των συνταγματαρχών. 

EPA/LAURENT DUBRULE

Η «Ναυσικά», που θεωρούνταν για χρόνια «χαμένη» και η ίδια η Βαρντά στην αυτοβιογραφία της την αναφέρει ως μια «από τις ταινίες που δεν έκανε», θα προβληθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε μια εκδήλωση-πρωτοβουλία του μηνιαίου λογοτεχνικού περιοδικού «The Books' Journal» με τη φροντίδα του σκηνοθέτη Σταύρου Καπλανίδη.

Την ανακάλυψε πρόσφατα και κίνησε γη και ουρανό για να εξασφαλίσει τη συναίνεση της σκηνοθέτιδος για μια προβολή της.

Και όντως, η εταιρεία της Βαρντά cine-tamaris την παραχώρησε με χαρά για το συμβολικό ποσό των 100 ευρώ και η ίδια η σκηνοθέτις θα πάρει μέρος από το Παρίσι σε μια εκδήλωση με πολλαπλό ενδιαφέρον: κινηματογραφικό, πολιτικό και ανθρώπινο. 

Ο Σταύρος Καπλανίδης μάς διηγείται την ταραγμένη ιστορία της «Ναυσικάς». Την είχε ακουστά ήδη από το 1970.

Πολιτικός εξόριστος τότε στο Παρίσι, είχε μάθει ότι η Ανιές Βαρντά γύριζε μια ταινία για την ελληνική χούντα.

Ηταν ήδη αναγνωρισμένη σκηνοθέτις (το αριστούργημά της «Η Κλεό από τις 5 έως τις 7» είχε γυριστεί το 1962), σύμβολο της νουβέλ βαγκ και παντρεμένη με τον Ζακ Ντεμί της «Λόλας» και των «Οι ομπρέλες του Χερβούργου» και «Οι δεσποινίδες του Ροσφόρ».

Yλικό για την ταινία της είχε άφθονο, γεμάτο το Παρίσι του 1970 από Ελληνες διανοούμενους, καλλιτέχνες, πολιτικούς και δημοσιογράφους που είχαν βρει καταφύγιο από τη δικτατορία.

Είχε διαλέξει κι έναν Ελληνα ηθοποιό για πρωταγωνιστή, τον έφερε, μάλιστα, από την Ιταλία όπου ζούσε και δούλευε. Τον Σταύρο Τορνέ.

«Τότε τον πρωτοσυνάντησα κι εγώ τυχαία τον Σταύρο», λέει ο Καπλανίδης, για τον άνθρωπο με τον οποίο συνδέθηκε αργότερα με μια θρυλική φιλία - μην ξεχνάμε ότι του χρωστάμε το πολύ σημαντικό ντοκιμαντέρ «Σταύρος Τορνές, ο φτωχός κυνηγός του Νότου» (1994). 

Η «Ναυσικά» ήταν παραγωγή της γαλλικής τηλεόρασης. Αλλά επειδή τότε οι συνταγματάρχες παζάρευαν να αγοράσουν κάτι «Μιράζ» από τη Γαλλία, κάποιοι φρόντισαν η αντιχουντική ταινία να μην ολοκληρωθεί ποτέ, να σταματήσουν τα γυρίσματα και να εξαφανιστεί το αρνητικό.

Ευτυχώς η Βαρντά κατάφερε να διασώσει μια κόπια εργασίας, η οποία χρησίμευσε για τη μία και μοναδική δημόσια προβολή της ταινίας, το 1971 στις Βρυξέλλες, σε εκδήλωση εναντίον της δικτατορίας.

Τότε ήταν που η σοφή Βασιλική Ταινιοθήκη του Βελγίου έκανε ένα αντίγραφο της κόπιας εργασίας και το κράτησε, πολύτιμο, στο αρχείο της. 

Η ταινία έκτοτε ξεχάστηκε. Η Βαρντά συνέχισε την καριέρα της και, ξαφνικά, πριν από λίγα χρόνια, η «Ναυσικά» επανεμφανίστηκε.

Ηταν μια «άγνωστη και απρόσμενη» συμμετοχή στην κασετίνα «Tout(e) Varda» με τα 22 dvd, στα οποία συγκέντρωσε η σκηνοθέτις όλο το έργο της.

Εφτασε στα χέρια του Σταύρου Καπλανίδη από το Αμστερνταμ, σταλμένη από τη Σαρλοτ βαν Γκέλντερ, σύντροφο του Τορνέ, με την προτροπή «για να δεις τον Σταύρο νέο».

Τότε πήρε μπροστά η προβολή της και η εκδήλωση στο Γκέτε. 

«Τι ακριβώς είναι η "Ναυσικά";», ρωτάμε τον Σταύρο Καπλανίδη.

«Είναι μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και πολύ προσωπική ταινία της Βαρντά, κι ας γίνεται με αφορμή τη χούντα.

Δεν διστάζει να αναφερθεί σε αυτοβιογραφικά της στοιχεία, μιλά σε πρώτο πρόσωπο για τη σχέση της με τον πατέρα της και την Ελλάδα, αναζητώντας ουσιαστικά την ταυτότητά της.

Είναι ένα μεικτό κινηματογραφικό είδος, συνδυάζει το ντοκιμαντέρ με τη μυθοπλασία, δηλαδή μια ερωτική ιστορία ανάμεσα σε έναν Ελληνα δημοσιογράφο και μια Γαλλίδα που λέγεται Ανιές και σπουδάζει, όπως και η Βαρντά, ιστορία της τέχνης στη Σχολή του Λούβρου». 

Τόσο ζεστά έχει πάρει η Βαρντά τη «Ναυσικά», που κάθισε και έγραψε ολομόναχη και τρία αστεία, επιθεωρησιακά σκετς που σατιρίζουν τη χούντα και την εθνικοφροσύνη.

Τα παίζουν με κέφι Γάλλοι ηθοποιοί, ανάμεσά τους και ο άγνωστος τότε Ζεράρ Ντεπαρντιέ, μπορεί και στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση στον ρόλο ενός χίπι.

Οπου χρειάζεται μουσική, υπάρχει δόξα τω Θεώ ο Μίκης και τα τραγούδια του και βλέπεις σε κάποια πλάνα τον Καλογιάννη και τη Φαραντούρη. 

Οσο για το καθαρά ντοκιμαντερίστικο μέρος, το καλύπτουν με αφηγήσεις τους επιφανείς εξόριστοι αντιστασιακοί αλλά και Ελληνες του Παρισιού, όπως η Ζιζέλ Πράσινος, ο Βλάσης Κανιάρης, ο Ανδρέας Στάικος.

Ο τελευταίος μαζί με τους Βασίλη Βασιλικό, Περικλή Κοροβέση και Γιώργο Βότση θα βρίσκονται στο Γκέτε για να πάρουν μέρος σε στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Ιδεολογίες για την ανατροπή της χούντας - τότε και σήμερα».

Συντονίζει ο εκδότης τού «The Book's Journal», Ηλίας Κανέλλης. 

 Info:

Είσοδος ελεύθερη. Η ταινία προβάλλεται με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους.

Η εκδήλωση στο Γκέτε (Ομήρου 14-16) υποστηρίζεται από το Γαλλικό Ινστιτούτο.

ΣΙΝΕΜΑ
Ολος ο Μπερτολούτσι σε δεκαέξι ταινίες
Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας τιμά τον δημιουργό, που πέθανε πριν από πέντε μήνες, με πλήρη ρετροσπεκτίβα του έργου του στο «Ιντεάλ». Εναρξη με τον «Τελευταίο Αυτοκράτορα», που θα προβληθεί σε...
Ολος ο Μπερτολούτσι σε δεκαέξι ταινίες
ΣΙΝΕΜΑ
Ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του, πετράδες της Ηπείρου
Στην ταινία του «Τα δάκρυα του βουνού» ο έμπειρος σκηνοθέτης Στέλιος Χαραλαμπόπουλος επιχειρεί μια μεταφορά του ομηρικού έπους στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Και δίνει μια ποιητική, συγκινητική αλληγορία...
Ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του, πετράδες της Ηπείρου
ΣΙΝΕΜΑ
Θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι, αλλά φοβόμαστε
Οχτώ φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, με όλη την τόλμη της νιότης τους. Και στη μέση μια ερωτική, αντισυμβατική καθηγήτρια, που κατεβαίνει...
Θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι, αλλά φοβόμαστε
ΣΙΝΕΜΑ
Ο Γκοντάρ έβρισκε άδικη την «ελληνική κρίση»
Ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ δεν φημίζεται για τη γαλαντομία του. Κι όμως, πριν από κάμποσα χρόνια, το 2010, μας έκανε με μια ταινία και κάμποσες δηλώσεις, έστω και ελαφρώς γριφώδεις, μεγάλες ρεβεράντζες. Εμείς τότε...
Ο Γκοντάρ έβρισκε άδικη την «ελληνική κρίση»
ΣΙΝΕΜΑ
«Ξέρουμε τους λόγους που σε κρατάνε μακριά μας»
Με ένα γεμάτο συναίσθημα αλλά και ουσία φιλμάκι, με τίτλο «Γράμμα στον Γιώργο Λάνθιμο», οι επαγγελματίες του ελληνικού σινεμά απευθύνονται στον σκηνοθέτη, που διεκδικεί την Κυριακή με την «Ευνοούμενη» δέκα...
«Ξέρουμε τους λόγους που σε κρατάνε μακριά μας»
ΣΙΝΕΜΑ
Ο Λάνθιμος τα πολλά, ο Κουαρόν τα μεγάλα
​Η μονομαχία Λάνθιμου - Κουαρόν έκανε το βράδυ της Κυριακής μια στάση στο γκλάμορους Royal Albert Hall του Λονδίνου για τα Bafta, βραβεία της Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και Τηλεόρασης. Και ενώπιον...
Ο Λάνθιμος τα πολλά, ο Κουαρόν τα μεγάλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας