Με το Νόμπελ Λογοτεχνίας του Μπομπ Ντίλαν τίποτε δεν πάει καλά. Ακόμα και η Πάτι Σμιθ που παρέστη στην τελετή της απονομής το Σάββατο στη Στοκχόλμη προκειμένου να τραγουδήσει το «A Hard Rain’s A-Gonna Fall» (του Ντίλαν) τα μπέρδεψε. Εχασε τα λόγια, με αποτέλεσμα να διακόψει το κομμάτι στη μέση για να το πάρει πάλι από την αρχή. Δικαιολογημένα θα έλεγα, δεν είχε δα απέναντί της και το πιο ροκ κοινό του κόσμου για να εμπνευστεί.
Ζήτησε συγγνώμη, χαμογέλασε ντροπαλά και, σπουδαία καθώς είναι, άρχισε πάλι να τραγουδά. Ενα σπουδαίο κομμάτι. Ενός σπουδαίου τραγουδοποιού. Ο οποίος πήρε δικαίως το Νόμπελ Λογοτεχνίας και ας αντέδρασαν οι πιο συντηρητικοί θιασώτες του θεσμού.
«Λυπάμαι που δεν μπορώ να είμαι μαζί σας, αλλά θα ήθελα να γνωρίζετε ότι το πνεύμα μου βρίσκεται εκεί και ότι νιώθω μεγάλη τιμή που έλαβα αυτό το τόσο περίβλεπτο βραβείο».
Eτσι άρχιζε ο λόγος του Ντίλαν, που τον εκφώνησε αντ’ αυτού η Αζίτα Ράζι, πρέσβειρα των ΗΠΑ στη Σουηδία. «Αν κάποιος μου έλεγε ότι υπήρχε η παραμικρή πιθανότητα να κερδίσω το βραβείο Νόμπελ, θα πίστευα ότι έχω τόσες πιθανότητες όσες να βρεθώ στο φεγγάρι».
Δημιουργήθηκε θέμα με τον Ντίλαν αν θυμάστε. Για μέρες μετά την ανακοίνωση του ονόματός του για το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας ο Αμερικανός συνθέτης και στιχουργός δεν είχε δώσει καμία απάντηση. Επρεπε να περάσει καιρός για να δηλώσει στην Daily Telegraph πως ήταν ενθουσιασμένος με το βραβείο και πως το θεωρούσε μεγάλη του τιμή.
Εστειλε κι ένα γράμμα στη Σουηδική Ακαδημία με ευχαριστίες προσθέτοντας ωστόσο πως δεν θα παρευρεθεί στην τελετή λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων.
Συναυλίες πάντως δεν έχει αυτό το διάστημα. Οχι πως περιμέναμε να πήγαινε – λίγο να έχεις παρακολουθήσει τον Ντίλαν θα ήξερες πως δεν υπήρχε περίπτωση. «Ημουν σε περιοδεία όταν έμαθα τα θαυμάσια νέα και χρειάστηκαν μερικά λεπτά για να το επεξεργαστώ», έγραψε σε κάποιο σημείο του λόγου του.
Την παρουσίαση του… Ντίλαν έκανε ο καθηγητής της Σουηδικής Ακαδημίας Horace Engdahl αναγνωρίζοντας «ότι η επανάσταση με τη βράβευση του Μπομπ Ντίλαν με το Νόμπελ ήταν μια απόφαση που μπορεί αρχικά να φάνηκε τολμηρή, πλέον όμως δείχνει προφανής».
Και συνέχισε: «Ο Σαμφόρ είχε παρατηρήσει πως όταν εμφανίζεται ένας κύριος, όπως ο Λα Φοντέν, εκμηδενίζεται η ιεράρχηση του τι είναι μεγάλο ή μικρό, υψηλής ή χαμηλής λογοτεχνικής αξίας. “Τι σημασία έχει η κατάταξη ενός έργου, όταν η ομορφιά του είναι μεγαλύτερης αξίας;” έγραψε. Αυτή είναι η ευθεία απάντηση στο ερώτημα αν ο Μπομπ Ντίλαν ανήκει στη λογοτεχνία: η ομορφιά των τραγουδιών του είναι μεγαλύτερης αξίας».
Αναφέρθηκε και ο Ντίλαν στον λόγο του σε αυτό το θέμα. «Αρχισα να σκέφτομαι τον Ουίλιαμ Σέξπιρ, τη μεγάλη μορφή της λογοτεχνίας. Θα θεωρούσε τον εαυτό του δραματουργό, η σκέψη ότι έγραφε λογοτεχνία δεν θα μπορούσε να περάσει από το μυαλό του.
Οταν έγραφε τον Αμλετ, είμαι βέβαιος ότι σκεφτόταν πολύ διαφορετικά πράγματα: “Ποιοι είναι οι σωστοί ηθοποιοί για τους ρόλους αυτούς;” “πώς πρέπει να ανεβεί;” Και θα υπήρχαν και πιο πεζά θέματα για να ασχοληθεί, όπως αν “υπάρχουν αρκετές θέσεις για τους θεατές;” ή “πού πρέπει να πάω να πάρω ένα ανθρώπινο κρανίο;” Θα στοιχημάτιζα ότι το τελευταίο πράγμα που περνούσε από το μυαλό του Σέξπιρ ήταν το ερώτημα “είναι αυτό λογοτεχνία;”
Οπως και ο Σέξπιρ, λοιπόν, έτσι κι εγώ αναρωτιέμαι διαρκώς και ασχολούμαι ασταμάτητα με όλες τις πτυχές του έργου μου. Ποιοι είναι οι καλύτεροι μουσικοί γι’ αυτά τα τραγούδια; Τα ηχογραφώ στο κατάλληλο στούντιο; Μερικά πράγματα δεν αλλάζουν ακόμα και αν περάσουν 400 χρόνια.
Ποτέ όμως δεν ρώτησα τον εαυτό μου αν τα τραγούδια μου είναι λογοτεχνία. Ετσι, θέλω να ευχαριστήσω τη Σουηδική Ακαδημία, που βρήκε τον χρόνο να εξετάσει αυτό το ζήτημα και, εν τέλει, να δώσει μία τόσο θαυμάσια απάντηση».
